οι δάσκαλοι του γένους των Ποντίων : Γεώργιος Θ. Κανδηλάπτης – Κάνις (1881 – 1971)

πρώτη δημοσίευση στις  21.1.2016

➤ τα βιογραφικά του στοιχεία θα τα διαβάσετε στα οπισθόφυλλα των βιβλίων του παρακάτω. Ο Κανδηλάπτης και ο Φίλων Κτενίδης νομίζω ότι είναι οι κορυφαίοι δάσκαλοι τους γένους των Ποντίων. Ο πρώτος υπήρξε και ο μοναδικός που δίδασκε ως δάσκαλος και κατέγραφε τα πάντα, σα να διαισθανόταν ότι πρέπει όλος αυτός ο πολιτισμός των Ποντίων να καταγραφεί και να αποδοθεί στις επόμενες γενεές
➤ δεν γνωρίζω κατά πόσο ο οργανωμένος Πόντος τον έχει τιμήσει με ένα μνημείο, ένα δρόμο, ένας σύλλογος να φέρει τ’ όνομα του...
➤ το βιβλίο του "γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν..." έχει βοηθήσει τα μέγιστα στην ύλη αυτής της σελίδας. Είναι ένα καθημερινό εργαλείο αναφοράς και νομίζω ότι δεν πρέπει να λείπει από κανένα Κιμισχαναλή,
➤ έχουμε ετικέτα με το όνομα Κανδηλάπτης όπου θα βρείτε όλες τις σχετικές αναρτήσεις μας (22 μέχρι σήμερα 5.7.2019).

από το blog Άμαστρις του καλού
περιοδικού που δυστυχώς δεν βγαίνει πλέον

τα βιβλία του Κανδηλάπτη όπως φαίνονται
στην ιστοσελίδα ενός μεγάλου βιβλιοπωλείου

βιβλίο αναφοράς

ο Κανέτας Κανδηλάπτης γράφει
μια φορερή ηθογραφία με Ματσουκέτες με κέντρο την Λιβερά.
μακάρι να γινότανε θεατρικό έργο...

γιος του δάσκαλου, διαβάστε το,
προσέξτε την ημερομηνία θανάτου, 21.1.1941
(από τα ΧτΠ, 1945, τ. 15-16)

παραμονή Πρωτοχρονιάς στο σπίτι τη νισσιαλούς, στην Αργυρούπολη του Πόντου...

➤ αναλυτικότατος ο Κανδηλάπτης

➤ ίσως λίγο υπερβολικός... μα να διανυκτερεύσει στο σπίτι της αρραβωνιάρας ;;; δεν γίνονται αυτά τα πράματα στον Πόντο, εκείνα τα χρόνια...
➤ προσέξτε το φιλοδώρημα στα παιδιά που είπαν τα κάλαντα "...καρφώνουν μικρά κέρματα επί των μήλων και πορτοκαλίων των"

➤ από την ΠΕ, 1954, τ. 49

Μεταλλείο Ταύρου ή Μπουγά Ματέν

➤ ακόμα μια περιοχή από τις μετοικεσίες του Καν - αναρτήσεις μας εδώ και εδώ
➤ σε ευθεία γραμμή απέχει περί τα 540 km από την Αργυρούπολη
➤ θα αναρτήσουμε τα στοιχεία από δύο πηγές. πρώτα από το βιβλίο του Γ. Θ. Κανδηλάπτη "γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν..." και στην συνέχεια το λήμμα της εγκυκλοπαίδειας του Π.Ε.
➤ περισσότερα στοιχεία θα βρει ο ενδιαφερόμενος/η στους συνδέσμους e-Pontos και σελίδα Σκοπιά Σερρών με πολλές φωτογραφίες και ένα χάρτη (τον αναρτούμε) από το βιβλίο του Κυριάκου Χατζηκυριακίδη "το Μεταλλείο Ταύρου - Μπουγά Μαντέν 1826 - 1924" 

[πρώτη δημοσίευση 21.7.2018] 

ΤΟ ΒΗΜΑ της ΕΛΘ - #026, τα Τουμπία στον Πόντο

πρώτη δημοσίευση 20.4.2021

🔻 άρθρο από ΤΟ ΒΗΜΑ της ΕΛΘ, έτος 1961, φύλλο #11-12 (Απρίλιος - Μάϊος)

🔻 ο Γ.Θ. Κανδηλάπτης (εκ παραδρομής τον αναφέρει Κ.Θ.) μας αναλύει τι ήταν τα Τουμπία στον Πόντο

🔻 download : εδώ

ΤΟ ΒΗΜΑ της ΕΛΘ - #023, το ψευτοχολιασμένον αντρόγυνον

πρώτη δημοσίευση 27.2.2021

 

🔻 άρθρο από ΤΟ ΒΗΜΑ της ΕΛΘ, έτος 1961, φύλλο #9 (Φεβρουάριος)

🔻 θεατρικό του Γεωργίου Κανδηλάπτη σε άψογα (φυσικά) Ποντιακά

🔻 εύκολο για να γίνει σκετσάκι στους συλλόγους... ακόμα και ιντερνετικά...

Ποντιακά ιστορικά ανάλεκτα - #2 : δύο εικόνες της Τραπεζούντος

πρώτη δημοσίευση 2.9.2022

🔻 δεύτερη ανάρτηση από το μάλλον σπάνιο βιβλίο του Γ. Θ. Κανδηλάπτη "Ποντιακά ιστορικά ανάλεκτα" που εκδόθηκε το 1925 στην Αλεξανδρούπολη

🔻 άρθρο με τίτλο "δύο εικόνες της Τραπεζούντος" - προηγούμενο "το τέλος του τοπάλ οσμάν" εδώ

🔻 Τραπεζούντα 14 Απριλίου 1913 : ο Κανδηλάπτης περιδιαβαίνει την πόλη και μας περιγράφει μια μαγική Τραπεζούντα, μέρες Λαμπρής...

🔻 Τραπεζούντα 26 Μαρτίου 1923 - Πάσχα, δέκα χρόνια μετά : διαβάστε τι συμβαίνει στην πόλη...

🔻 και καταλήγει "ιδού δύο εικόνες - συγκρίνατε, ζυγοστατήσατε και αποφασίσατε. μη κοιμάσθε. οι πατέρες ημών εκ των μνημάτων του Πόντου βοώσι την λέξιν : Εκδίκησις"

Ποντιακά ιστορικά ανάλεκτα - #1 : το τέλος του τοπάλ οσμάν

πρώτη δημοσίευση 26.8.2022

🔻 από το μάλλον σπάνιο βιβλίο του Γ. Θ. Κανδηλάπτη "Ποντιακά ιστορικά ανάλεκτα" που εκδόθηκε το 1925 στην Αλεξανδρούπολη

🔻 θα επιλέξουμε και θα αναρτήσουμε μερικές ενότητες με πρώτη "το τέλος του τοπάλ οσμάν"

🔻 ο Κανδηλάπτης παραθέτει στοιχεία για τον θάνατο του τέρατος στην Άγκυρα. Ζήτησε την βοήθεια Ρωμιού παπά για να τον κρύψει όταν τον αναζητούσε όλη η αστυνομία της Άγκυρας

🔻 διαβάστε...

 

   

ο "πόλεμος" για τον Θήχη

➤ μέγας "πόλεμος" για το που βρισκόταν το βουνό Θήχης επικράτησε μεταξύ των λογίων της πρώτης περιόδου. Πολλά δημοσιεύματα στα παλιά περιοδικά. Κάθε περιοχή είχε το "δικό" της Θήχη.
➤ εμείς γνωρίζουμε τρεις εκδοχές (χάρτης παρακάτω).
➤ παραθέτουμε ένα άρθρο του Γ. Θ. Κανδηλάπτη (Κάνις) για το θέμα από την ΠΕ, 1962, τ. 155-156
➤ έχουμε 18 σχετικές αναρτήσεις (30.7.2022) - βλέπε ετικέτα "η κάθοδος των μυρίων"

[πρώτη δημοσίευση 28.11.2015]

ΠΕ, 1962, 155-156

➤ ο χάρτης δείχνει τις εκδοχές :

1. Αε Σερ (αυτό που υποστηρίζει ο Κανδηλάπτης και πολλοί άλλοι)
2. βουνό Καρακαπάν της Σάντας (αναρτήσεις μας εδώ_1 και εδώ_2 )
3. βουνό Μακουρτάγ (περιοχή Σουρμένων, μάλλον εκεί που είναι τα δύο χάνια στο σημείο 3). Για την στράτα αυτή των καραβανιών η ανάρτηση μας εδώ

Μαναστήρ' Χαλδίας - #1

➤ πρώτη μας ανάρτηση για το χωριό Μαναστήρ (Μοναστήρι) Χαλδίας
➤ " ...ωνομάσθη δε Μοναστήριον δια τρεις ενταύθα αρχαίας μονάς..."
➤ εδώ και "τη Δεσποινής τα πρόβατα"...
➤ άρθρα Κανδηλάπτης - Infognomon

[πρώτη δημοσίευση Μάρτιος 2018]

1. Γ.Θ. Κανδηλάπτη από το "γεωγραφικόν & ιστορικόν λεξικόν"

2. οδηγός Ανατολικού Πόντου της Infognomon

τα παρχάρια - Γ.Θ. Κανδηλάπτης

➤ του Γ.Θ. Κανδηλάπτη (Κάνι)
➤ Χρονικά του Πόντου, 1946, τ. 19-20
➤ 19 αναρτήσεις για τα παρχάρια μέχρι σήμερα - εδώ 

[πρώτη δημοσίευση Ιανουάριος 2016]

άλλες σχετικές αναρτήσεις μας εδώ_1 εδώ_2 εδώ_3

χωριό Χουτουρά / μοναστήρια της Χαλδίας - #2

πρώτη δημοσίευση 28.1.2020

➤ για πρώτη φορά θα αναρτήσουμε στοιχεία για τα μοναστήρια της Χαλδίας και τα χωριά Χουτουρά και Μαυραγγέλ (θα ακολουθήσει)
➤ ότι ακολουθεί είναι από το βιβλίο του Γ.Θ. Κανδηλάπτη (Κάνεως) "γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν των χωρίων, κωμοπόλεων και πόλεων Χαλδίας"
➤ δεύτερο μέρος - πρώτο εδώ

Γεώργιος Θ. Κανδηλάπτης – Κάνις, επί των οχθών του Πυξίτου

πρώτη δημοσίευση 13.1.2015

➤ το βιβλίο αυτό είναι μια εξαιρετική ηθογραφία του Πόντου. Διαδραματίζεται στην Λιβερά και του Κουσπιδή της Ματσούκας. Το συστήνουμε ανεπιφύλακτα σε όλους
➤ γραμμένο το 1937 σε απλή καθαρεύουσα που μάλλον του ταιριάζει περισσότερο. Του προσδίδει μια αίγλη
➤ με μικρές τροποποιήσεις θα μπορούσε να γίνει ένα θαυμάσιο θεατρικό έργο ακόμα και videoclip. Ας το μελετήσουν οι καλλιτέχνες μας...

   • Γεωργίος Θ. Κανδηλάπτης – Κάνις 
   • επί των οχθών του Πυξίτου
   • εκδ. Αδελφοί Κυριακίδη – Θεσσαλονίκη 2001
   • σελ. 108

➤ όλες οι αναρτήσεις μας για τον Γ.Θ. Κανδηλάπτη εδώ