Ιστορικά γεγονότα του έτους 1914 των Ελλήνων του Πόντου - #1

πρώτη δημοσίευση 20.11.2022 

 

🔻 ακόμα μια παλιά έκδοση που έφτασε στα χέρια μας από τον φίλο Στέλιο Κενανίδη  

🔻 είναι μια έκδοση του 1976 με τίτλο "ιστορικά γεγονότα του έτους 1914 των Ελλήνων του Πόντου" του Αυξέντιου Γεωργίου Σαββίδη

🔻 για την ακρίβεια είναι της περιοχής Σαμψούντας. Το πρώτο κεφάλαιο έχει τίτλο "τα Ελληνικά εκπαιδευτήρια των χωριών Καράπερτσιν της Αμισού" ...αυτό δηλ. το οποίο τελείωσε και έγινε δάσκαλος ο εκ μητρός παππούς μου Σταύρος Παπαδόπουλος από το γειτονικό Τσάμαλαν, το ψηλότερο χωριό του Αγιού Τεπέ

🔻 διαβάστε επίσης τα άλλα άρθρα μας για το Καράπερτσιν  ένα  /  δύο  / τρία

🔻 το χωριό αναφέρεται και σε πολλές ακόμα αναρτήσεις. αναζητήστε τις στο blog μας.

Σωκράτης Γ. Κλαδάς - Πουταχίδης, σκόρπιες αναμνήσεις από τον Πόντο - #2

➤ δεύτερη ανάρτηση - πρώτη εδώ
➤ στο άρθρο αυτό υπάρχουν 8 ενότητες από τις οποίες η 4η και η 5η ακολουθούν και είναι οι :
     1. λύκειον Γουμεράς, αναφέρεται επίσης στο "μεγάλο πανηγύρι για τους ανηφορίτες..." (ο αναφερόμενος Στέφανος Πουταχίδης ήτο αδελφός του συγγραφέα)
     2. διωγμοί της εκκλησίας

η παιδεία στον υπόδουλο Πόντο, του Ιάκωβου Κουλοχέρη

➤ άρθρο του Ιάκωβου Κουλοχέρη στην ΠΕ, 1976, τ.9
➤ αργότερα εκπαιδευτικός και ο ίδιος ο οποίος μαζί με τον Βαλιούλη γλύτωσαν από τα κολαστήρια της Αμάσειας (αναζητήστε τις σχετικές αναρτήσεις)
➤ γράφει για τον ανώνυμο δάσκαλο "...γι αυτό, δεν θα ήταν υπερβολή, αν διακηρύσσαμε, ότι άξιος μεγαλυτέρας ευγνωμοσύνης είναι ο μαρτυρικός και αφανής αυτός ήρωας της ελληνικής παιδείας, που λέγεται δάσκαλος"
➤ έχουμε μέχρι τώρα 25 αναρτήσεις για την εκπαίδευση - δείτε τις στην ετικέτα "εκπαίδευση"

[πρώτη δημοσίευση 1.11.2019]

οι αναρτήσεις μας για την εκπαίδευση

ο τελευταίος διευθυντής του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας : Ισραήλ Βασιλειάδης

πρώτη δημοσίευση Ιούνιος 2016
 
➤ διαβάζαμε και μας έκανε εντύπωση το παράξενο όνομά του. Ισραήλ...
➤ ήταν ο τελευταίος Διευθυντής στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας
➤ από οικογένεια κλωστών, στην περιοχή με τους περισσότερους (μάλλον) κλωστούς, την κοιλάδα του Γιαγλίτερε της Χαλδίας
➤ το χωριό του ήταν το Νατσαράντων, πάνω στο ποτάμι
➤ άρθρο από τα Ποντιακά Φύλλα, έτος 1937, τεύχος 16.

από την σελίδα Αροθυμία σ' ...

 

 

άρθρα του Ισραήλ Βασιλειάδη στο ψηφιακό αρχείο της ΕΠΜ

από το βιβλίο του Γ.Θ. Κανδηλάπτη "γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν"

Έλληνες με 4 λάμδα...

πρώτη δημοσίευση 18.1.2022

 

➤ εικόνες από το Φροντιστήριον Τραπεζούντας. Καθηγητής Δ. Χρυσουλίδης και ένας μαθητής... / ανάρτησή μας για τον καθηγητή Χρυσουλίδη εδώ

➤ ΠΕ, 1951, τ. 13

καθηγητής Δημήτριος Χρυσουλίδης ( xxxx - 1938 )

➤ "ο Δημήτριος Χρυσουλίδης του Ευσταθίου γεννήθηκε και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Τραπεζούντα του Πόντου. Σπούδασε ελληνική φιλολογία στην Κωνσταντινούπολη, στη Μεγάλη του Γένους Σχολή, και δίδαξε στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας από το 1905 ως το 1922. Έφερε τον τίτλο του ισόβιου καθηγητή στο σπουδαιότερο, τότε, σχολείο του Πόντου, το οποίο διηύθυνε με σοφία και σταθερό χέρι. Με τον ξεριζωμό αναγκάστηκε να μεταναστεύσει στην Ελλάδα αφήνοντας πίσω το αγαπημένο του Φροντιστήριο. Εγκαταστάθηκε στην Καλαμαριά και συνέχισε το διδακτικό έργο του στο Πρακτικό Λύκειο της Θεσσαλονίκης. Ήταν βαθιά μορφωμένος Έλληνας της διασποράς, αυστηρός αλλά ακριβοδίκαιος δάσκαλος και ευσεβής άνθρωπος. Στο ένα χέρι κρατούσε την Ιλιάδα και στο άλλο την Καινή Διαθήκη. Με αυτά νουθέτησε για περισσότερο από μισό αιώνα χιλιάδες μαθητές. Πολλοί από αυτούς έγιναν σημαντικά μέλη της ελληνικής κοινωνίας. Μεταξύ τους ο θεατρικός συγγραφέας Δημήτρης Ψαθάς, που τον μνημονεύει με σεβασμό και αγάπη ως ένα σοφό φιλόλογο και ως τη σημαντικότερη μορφή του Φροντιστηρίου. Πέθανε στην Καλαμαριά στις 18-2-1938 και στην κηδεία του συνωστίσθηκαν ορφανεμένοι οι περισσότεροι Πόντιοι πρόσφυγες της πρώτης γενεάς. Για εκείνους ήταν ένας διδάσκαλος του Γένους. Για μένα είναι o προπάππος μου, πηγή τιμής και ευθύνης." από το δίκτυο

➤ τρεις οι καθηγητές που "άφησαν εποχή" στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας : Δημήτριος Χρυσουλίδης, Ισραήλ Βασιλειάδης (ανάρτηση μας εδώ ) και Νικόλαος Λιθοξόος - εδώ 

➤ και οι τρεις πέθαναν μέσα σ' ένα χρόνο, εδώ στην Ελλάδα το 1938

➤ από το βιβλίο των Κωνσταντινιδαίων "οι Ρίζες μας" είναι η παρακάτω περιγραφή.

τα Ελληνικά σχολεία στον Πόντο

➤ άρθρο γραμμένο από τον Σωφρόνη Χατζησαββίδη που δημοσιεύθηκε στο ένθετο "ο Ελληνισμός της Μαύρης θάλασσας" της εφ. Καθημερινή, έτος 1996
➤ υπότιτλος : από την ίδρυση του ΦΤ (1682) μέχρι την καταστροφή
➤ παρακάτω αναφέρουμε (4η σελίδα) τον καθηγητή Ματθαίο Παρανίκα - ανάρτησή μας εδώ
➤ το αναφερόμενο βιβλίο κάτω από την φωτογραφία της πρώτης σελίδας δεν το γνωρίζουμε, σχολιάζει όποιος/α ξέρει.

[πρώτη δημοσίευση 17.9.2018]

Γυμνάσιο Αμισού 1912

ΠΕ, 1976, τ. 10, σελ.298

στην φωτογραφία

➤ με το βελάκι είναι ο αδελφός του νονού μου Βασίλη Παπαδόπουλου από την Όξε

➤ σπούδασε γιατρός στην Ελλάδα πριν την ανταλλαγή
➤ σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή των Γερμανών Ναζί ή Ιταλών στην Θεσσαλονίκη την περίοδο της επίθεσης εναντίον της Ελλάδας (Απρίλιος 1941)

το φροντιστήριο της Αργυρούπολης

➤ γράφει ο Επαμεινώνδας Σωτηριάδης και οι εικόνες είναι από το αρχείο του Αλέξανδρου Κοντοειδή
➤ από το περιοδικό Ποντιακά, τεύχος 42 (2011)

Ι. Λογγινίδης

πρώτη δημοσίευση 21.12.2020

 

➤ πολλές φορές είδαμε στις φωτογραφίες με μαθητές & καθηγητές του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας να φιγουράρει σε μια γωνιά μια βιβλική μορφή

➤ είναι ο Ι. Λογγινίδης ο οποίος υπήρξε ένας από τους παιδαγωγούς, μάλλον κάτι σαν επιστάτης, του Φ.Τ.

➤ η σελίδα μας η οποία δεν "στέκεται" μόνο στους επώνυμους και τους αναγνωρίσιμους, αναρτά μια φωτογραφία από τα Π.Φ. έτος 1937, τεύχος 15 όπου στα δεξιά υπάρχει ο Ι. Λογγινίδης (#1)

➤ δεν γνωρίζουμε εάν πέθανε στην πατρίδα η εδώ, δεν γνωρίζουμε καταγωγή, απογόνους κλπ.

➤ άλλος ένας από την στρατιά  των αφανών ηρώων της προσφιλούς μας πατρίδας.

 

 

➤ η παραπάνω φωτογραφία είναι λάθος σε σχέση με την περιγραφή των ονομάτων.

ακολουθεί η διορθωμένη.

 

 

 

βιογραφίες : Νικόλαος Λιθοξόος (1868 - 1938)

πρώτη δημοσίευση Σεπτέμβριος 2017

➤ ο Νικόλαος Λιθοξόος γεννήθηκε το 1868 στις Σαράντα Εκκλησιές της Θράκης, όπου σπούδασε και τα πρώτα γράμματα. Μετά μπήκε στην Πατριαρχική Κεντρική Ιερατική Σχολή της Κωνσταντινούπολης και συνέχεια στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αθήνας σπουδάζοντας φιλολογία
➤ μετά το πέρας των Πανεπιστημιακών του σπουδών υπηρέτησε για λίγο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα και το 1893 διορίζεται διευθυντής του Ελληνικού Φροντιστηρίου Τραπεζούντας. Το 1900 πηγαίνει για τέσσερα χρόνια στη Γενεύη και Ιένη για ανώτερες παιδαγωγικές σπουδές και το 1904 επιστρέφει πάλι στην Τραπεζούντα ως διευθυντής του Φροντιστηρίου, το οποίο περιλάμβανε πλήρες Γυμνάσιο, διδασκαλείο και εμπορική σχολή. Τη διεύθυνση του Φροντιστηρίου είχε ο Ν. Λιθοξόος ως το 1918, οπότε με την ανακατάληψη της Τραπεζούντας από τους Τούρκους, αναχωρεί με την οικογένειά του για τη Ρωσία. Καθ’ όλο το διάστημα της διεύθυνσης του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας ο Λιθοξόος προήγε την όλη παιδεία στον Πόντο τον οποίο εμπλούτισε με χρηστούς πολίτες και εμπνευσμένους δασκάλους
➤ το 1919 κλήθηκε να διευθύνει την Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, της οποίας χρημάτισε και τελευταίος Γυμνασιάρχης μέχρι το έτος 1922. Καταφεύγοντας στην Ελλάδα διορίζεται Γυμνασιάρχης στη Νάξο και κατόπιν στην Αθήνα, από όπου και συνταξιοδοτείται. Έζησε ευτυχής ανάμεσα στα μέλη της οικογένειάς του μέχρι το θάνατό του το 1938
➤ υπήρξε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών.
(από την σελίδα της ΕΠΜ)

➤ σύζυγός του ήταν η Σοφία Βελισσαρίδου του Ιωάννη
➤ άρθρο της θυγατέρας του Ζηνοβίας με τίτλο "η χώρα του Πόντου..." εδώ
➤ δείτε επίσης την σελίδα του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού εδώ

Φροντιστήριο Τραπεζούντας ~1911

πρώτη δημοσίευση 25.12.2020

 

➤ βρήκα την παρακάτω φωτογραφία στην σελίδα ενός φίλου, μάλλον του Θέμη Τσιγκερίδη

➤ είναι από το Φροντιστήριο Τραπεζούντας γύρω στα 1911

➤ η λεζάντα που αντιγράψαμε λέει "μαθητές του Φροντιστηρίου φορώντας τη στολή του σχολείου, με τους καθηγητές τους. Δεύτερη σειρά καθιστών: Λογγιτίδης [Λογγινίδης το σωστό] (παιδονόμος), Θωμαίδης (δάσκαλος), Μοσχίδης (καθηγητής Τουρκικών), ξένος (καθηγητής Γαλλικών), Χρυσουλίδης (φιλόλογος)..... 1η σειρά: 2os από αριστερά ο Γιώργος Π. Καραγκιοζίδης, 9ος από αριστερά ο Νικόλαος Γρ. Κακουλίδης, 2η σειρά: 8ος από αριστερά ο Γιάννης Καραγκιοζίδης και 3η σειρά: προτελευταίος από αριστερά ο Γιάγκος Θ. Βελισσαρίδης. Περίοδος 1911, τόπος Τραπεζούντα"

 

➤ έχουμε βάλει αρίθμηση στην σειρά των καθηγητών και καλούμαστε να τους βρούμε όλους. βάλτε σχόλια. εάν υπάρχουν μαθητές που επίσης μπορούν να αναγνωρισθούν βάλτε και γι αυτούς σχόλια.

➤ ο γράφων ξεκινά με την βιβλική μορφή του Ι. Λογγινίδη το #1 - ανάρτησή μας εδώ

αρχείο για download : το Φροντιστήριο Τραπεζούντας

➤ για όποιον/α θέλει να διαβάσει μια πλήρη μελέτη για το Φ.Τ. - μια εξαιρετική δουλειά του Αντώνη Παυλίδη

➤ το αρχείο που μπορείτε να κατεβάσετε είναι έκδοση του 2004 της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών

➤ είναι σε μορφή Acrobat Reader δηλ. με επέκταση .pdf
➤ το μέγεθος του είναι 2,1 ΜΒ - σελίδες 234 και συγγραφέας ο Αντώνης Υ. Παυλίδης
➤ download : εδώ

πρώτη σελίδα :

οι δάσκαλοι του γένους των Ποντίων : Φίλιππος Χειμωνίδης (1875 - 1923)

➤ από την Σάντα, καθηγητής στο Φροντιστήριο της Τραπεζούντας με λαμπρές σπουδές στην Αθήνα
➤ έγραψε ένα πολύτιμο βιβλίο το οποίο αναζητούμε ακόμη, είναι το "ιστορία και στατιστική της Σάντας"
➤ διαβάστε την ανάρτηση (την προσυπογράφουμε !!!) του Δημήτρη Πιπερίδη για το "χαμένο" βιβλίο (*) εδώ
➤ δείτε παρακάτω τι γράφει η Εγκυκλοπαίδεια του ΠΕ για τον Χειμωνίδη καθώς επίσης και ο Μητροπολίτης Χρύσανθος στο μνημειώδες έργο του "η Εκκλησία της Τραπεζούντας"
➤ στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ υπάρχουν μερικά άρθρα του Χειμωνίδη Ε. και Ευρ. - είναι του Ευρυπίδη Χειμωνίδη, υιού του Φίλιππου
➤ για τον έτερο λόγιο της Σάντας, τον Μιλτιάδη Νυμφόπουλο, ανάρτησή μας εδώ

(*) βρίσκεται σε ψηφιακή μορφή στην σελίδα της "ψηφιακής Σάντας"

[πρώτη δημοσίευση Απρίλιος 2018]

Ευρυπίδης Χειμωνίδης, δεύτερος από πάνω-δεξιά - σίγουρα ο υιός του

οι σωστές ημερομηνίες : 1875 - 1923

 

Ματθαίος Παρανίκας (1832 - 1897)

➤ με αφορμή μια εκδήλωση της ΕΠΜ (*) ψάξαμε στοιχεία για τον άγνωστο σε μας Ματθαίο Παρανίκα από την Ήπειρο
➤ μόνο στην Εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε. βρήκαμε το παρακάτω κείμενο
➤ στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ δεν υπάρχει κανένα σχετικό άρθρο, λίγα στοιχεία έχει η wiki εδώ
➤ κάπου υπάρχει ένα λάθος : η εγκυκλοπαίδεια λέει ότι πέθανε το 1897 και η παρακάτω φωτογραφία της ΕΠΜ δίνει ημερομηνία 28 Ιουνίου 1903 !!!

(*) υπήρξε καθηγητής για ένα διάστημα στο φροντιστήριο Τραπεζούντας

απόφοιτοι του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας στις 28 Ιουνίου 1903
στο κέντρο ο διευθυντής Ματθαίος Παρανίκας (πηγή ΕΠΜ)

ΕτΠΕ

ο Ματθαίος Παρανίκας ανάμεσα σε αποφοίτους της Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης το 1878