Τρίτη, 26 Μαΐου 2020

Παντελής Βαλιούλης, η απελευθέρωση από το Ερζιγκιάν - #2

δεύτερο μέρος από το βιβλίο του Π. Βαλιούλη "σελίδες εκ της συμφοράς του Πόντου 1921-1924" - πρώτο εδώ

[πρώτη δημοσίευση 27.5.2019]






η διαμάχη δια τον χορό Σέρρα

➤ την περίοδο της δημοσίευσης του άρθρου αυτού υπήρχε "μέγας πόλεμος" για την προέλευση του χορού Σέρρα. Σήμερα αυτά έχουν ξεπερασθεί, χορεύουμε μαζί τους. Πάμε στην Πόλη, έρχονται αυτοί στην Ελλάδα. Κάνουμε μαζί τους μουσικά CD... (ή κάνω λάθος ?)
➤ ΠΕ, έτος 1960, τεύχος 123-124 / του Ιωάννη Αβραμάντη (Τσίτε Μεσοχαλδίας)
ανάρτηση μας για τον Ι.Αβραμάντη  εδώ

[πρώτη δημοσίευση 13.10.2015]

ΠΕ, έτος 1960, τεύχος 123-124

ιστορικές αυθαιρεσίες και επινοήσεις #2

μύθος η ενιαία διοίκηση των ανταρτών στον Δυτικό Πόντο

➤ αναφερθήκαμε πολλές φορές στην έλλειψη κεντρικής διοίκησης των ανταρτικών τμημάτων στον Δυτικό Πόντο. Δεν ξέρουμε από ποιόν επινοήθηκε η συνάντηση στην Τραπεζούντα υπό τον Ρώσο στρατηγό Λιαχώφ και στον ορισμό του Αντών Πασά της Πάφρας ως "γενικό αρχηγό των αντάρτικων τμημάτων του Δυτικού Πόντου" - ανάρτηση μας εδώ
 

➤ μερικοί λόγοι για την έλλειψη γενικού αρχηγού :
  • οι αποστάσεις μεταξύ των αντάρτικων λημεριών ήταν μεγάλες για να επικοινωνούν και έτσι να υπάρχει ένας ενιαίος σχεδιασμός, συντονισμός κλπ.
  • δεν υπήρχε άμεσος τρόπος επικοινωνίας
  • δεν ήταν δυνατόν να γίνει αποδεκτός ως γενικός αρχηγός κάποιος που δεν γνώριζαν ή που δεν ήταν αξιωματικός, δηλ. σπουδαγμένος σε στρατιωτικά θέματα
  • τα χαρακτηριστικά της ράτσας μας... (δείτε παρακάτω τις έριδες, τις κόντρες, τους εγωισμούς κλπ.)
 [πδ Σεπτέμβριος 2015]

1. βιβλίο Χρ. Σαμουηλίδη, μαύρη θάλασσα, σελ. 278
Όταν αναφέρεται στον αρχηγό, εννοεί τον Ιστύλ Αγά (Στυλιανός Κοσμίδης).
Να συμπληρώσω ότι οι άλλοι καπετάνιοι δεν υπάκουσαν ούτε στην γνώμη του τοπικού αρχηγού του Αγιού τεπέ



2. βιβλίο Θεοφάνη Μαλκίδη, το αντάρτικο στον Πόντο… (Κοτζά Αναστάς), σελ. 111 " …εγκατέλειψαν την μάχην"...



3. βιβλίο Δημήτρη Ψαθά, γη του Πόντου

στην σελ. 357 μιλάει ο Χρυσόστομος Καραϊσκος, έφεδρος αξιωματικός του Ελλ. Στράτου από την Οινόη του Πόντου

"ο κάθε καπετάνιος ταμπουρωνόταν με τους δικούς του..."


Ας υποθέσουμε ότι ομάδες ανταρτών από το Τόπτσαμ θέλουν να πάνε στο Νεπιέν Ντάγ προς βοήθεια ή οτιδήποτε άλλο. Η απόσταση σε ευθεία γραμμή είναι 113 χιλιόμετρα. Εάν περπατούν 10 ώρες την ημέρα, θέλουν τρεις μέρες για να φτάσουν στον προορισμό τους χωρίς να λάβουμε υπόψη τις προστριβές, μάχες κλπ. στο μεσοδιάστημα.

Δευτέρα, 25 Μαΐου 2020

Γιάννης Καλπατσινίδης

➤ ο Γιάννης Καλπατσινίδης είναι ο πρώτος τουλουμτζής που ήλθε στην Αθήνα και νομίζω ότι τον έφερε από την Μακεδονία ο Τσακαλίδης ο Κωστίκας ή ο Αμαραντίδης ο Γιώργος. Ήταν μετά το 1975
εμφανιζόταν αρχικά στον Φάρο Ποντίων στο Περιστέρι και αργότερα στο Κορτσόπον
αυτός μας "έμαθε" το αγγείο, θέλω να πω ότι το έβαλε στα μαγαζιά και έγινε μέρος της ορχήστρας και της διασκέδασης μας.

[πρώτη δημοσίευση 31.5.2019]


παρακάτω βάζουμε μια φωτογραφία και σχόλια από τον φίλο Νίκο Ζουρνατζίδη
είναι οι : 1. Νίκος Ζουρνατζίδης 2. Βαγγέλης Δημούδης 3. Κωστίκας Τσακαλίδης 4. Λιζέτα Νικολάου 5. Κων. Αλεξανδρίδης 6. Κώστας Μούτας 7. Αντ. Ζώρας 8. (?) 9. Σαχπατζίδου 10. Γιάννης Καλπατσινίδης 11. Γιούλη Τσακαλίδου 12. Γιωρ. Γευγελής
είναι από μία περιοδεία που οργάνωσε στα μέσα της δεκαετίας του '70 στην Αν. Μακεδονία και Θράκη ο Κωστίκας Τσακαλίδης. Στην περιοδεία αυτή γνώρισα για πρώτη φορά τον αγνό άνθρωπο Γιάννη Καλπατσινίδη. Αργότερα είχα την χαρά να τον ακούω κάθε ΣαββατοΚύριακο στο ποντιακό κέντρο "Φάρος Του Πόντου" στο Περιστέρι όπου τραγουδούσε ο Κωστίκας.


➤ το κείμενο που ακολουθεί είναι από το δίκτυο και από την σελίδα : εδώ

(δείτε το video)

Γεννήθηκε στο Φλαμούρι Λαγκαδά το 1936. Οι γονείς του Γεώργιος Καλπατσινίδης και Χάιδω(Χατου) Καλπατσινίδου-Παυλιδου ήταν Πόντιοι πρόσφυγες πρώτης γενιάς από το χωριό Κουστουλάντων της Γαλίαννας. Η Γαλλίαινα είναι γνωστή για το Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα. Το δε χωριό Κουστουλάντων είναι το τελευταίο χωριό πριν ανέβει κανείς στο Μοναστήρι, από όπου φαίνεται ο Περιστερεώτας. Ο πατέρας του Γιάννη Καλπατσινίδη έχασε τον πατέρα του μικρός και ως ορφανός από πατέρα μεγάλωσε στον Άγιο Γεώργιο Περιστρεώτα (είχε και το όνομά Του άλλωστε) και στην Παναγία Σουμελά.
Πρόσφυγες στην Ελλάδα προσπαθούν να ορθοποδήσουν τα πρώτα χρόνια, κουβαλώντας μέσα τους ένα μεγάλο όπλο: την παράδοση, όπου και έβρισκαν παρηγοριά. Ο μικρός Γιάννες στο Φλαμούρι έζησε μόνο τα πρώτα έντεκα χρόνια της ζωής του γιατί δε φτάνει ο ξεριζωμός, έρχεται κι ένας εμφύλιος σπαραγμός που εκκενώνει το χωριό. Εγκαθίσταται στο Λαχανά για τα επόμενα πέντε χρόνια. Εκεί πρώτη φορά ξεκίνησε να μαθαίνει αγγείον-τουλούμ, σε ηλικία 13 ετών. Τον παρακίνησε η μητέρα του διότι υπήρχε οικογενειακή παράδοση. Ο πατέρας της, Ιωάννης Παυλίδης έπαιζε στον Πόντο αγγείον. Δάσκαλοι του Γιάννε ήταν ο θείος του Γεώργιος Βασιλειάδης και ο αδελφός του Νικόλαος Καλπατσινίδης.
Το 1952 φεύγουν και από τον Λαχανά και μετακομίζουν παραδιπλανό Παλιό Χωριό, όπως λεγόταν (Παλιό Κεφαλοχώρι). Εκεί εγκαθίστανται και πολλοί άλλοι Γαλλιανίτ΄, που ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Στο Κεφαλοχώρι (Başköy) γνωρίζει και παντρεύεται τη Μαρία Ιωαννίδου, κι αυτή με καταγωγή από Κουστουλάντων Γαλλίαινας και Τραπεζούντα. Αποκτούν δύο παιδιά το Γιώργο και το Χρήστο.
Και παράλληλα με την οικογενειακή ζωή στο Παλιό Κεφαλοχώρι ο Γιάννης Καλπατσινίδης παίζει ερασιτεχνικά τουλούμ ,σε μουχαπέτια και γάμους. «Είναι σκοποί αρχαίοι» όπως συνήθιζε να λέει. Σιγά σιγά μεταβαίνει και σε νυχτερινά κέντρα της Θεσσαλονίκης. Γύρω στο 1957 εμφανίζεται στο πατάρι μαζί με το Γώγο Πετρίδη και τον Χρύσανθο.
Το 1965 δημιουργήθηκε το σημερινό Κεφαλοχώρι όπου μετακομίζει μόνιμα, έως σήμερα. Έχοντας πλέον μόνιμη εστία και τα παιδιά μεγαλώνουν σιγά σιγά, ξεκινά και άλλες, σημαντικές συνεργασίες στη Θεσσαλονίκη. Εκείνη την εποχή γνωρίζει δυο από τους σημαντικότερους συνεργάτες του, το Στάθη Ευσταθιάδη και τον Χαράλαμπο Κιαγχίδη. Πλαισιώνει τις εμφανίσεις τους, τις εκδηλώσεις του Φάρου Ποντίων και της Ευξείνου Λέσχης και συμμετέχει ενεργά στις ραδιοφωνικές εκπομπές.
Η παράδοση του Πόντου όμως περνά δυναμικά σε όλο και περισσότερα κέντρα διασκέδασης. Και ενώ βρισκόμαστε σε μια νέο-ποντιακή εποχή, ο Καλπατσινίδης επιμένει να εμφανίζεται μ΄αυτό το πρωτόγονο όργανο, σε νυχτερινά κέντρα της Θεσσαλονίκης. Γυρίζει όλη τη Μακεδονία και γύρω στα μέσα της δεκαετίας του ’70 μεταβαίνει και στην Αθήνα, με πρώτο σταθμό το Φάρο (γνωστό κέντρο διασκέδασης στο Περιστέρι), Στο ξεκίνημά του στην Αθήνα, η συνεργασία του με τον Κωστίκα Τσακαλίδη ήταν κομβική. Αργότερα εμφανίστηκε και στο Κορτσόπον και στην Τρυγόνα.
Σημαντικός σταθμός στη μουσική του πορεία ήταν και η συνεργασία του με τον αείμνηστο Γιώργο Αμαραντίδη, τον Σιμούλ΄, σε δίσκους, περιοδείες και νυχτερινές εμφανίσεις. Κάπου εκεί γνωρίστηκε και με τη Δώρα Στράτου και δούλεψε για πολλά χρόνια στο θέατρό της. Συνεργάστηκε επίσης με το Λάζο Τερζά, με το Γιάννη Μαρκόπουλο, το Νίκο Ξυλούρη, τη Λιζέτα Νικολάου, τον Παναγιώτη Ασλανίδη, το Μιχάλη Καλιοντζίδη, το Γιάννη Τσανάκαλη, το Γιάννη Κουρτίδη, τους Στάθη & Σοφία Νικολαΐδη, τον Κώστα Θεοδοσιάδη, τον Αλέξη Παρχαρίδη, το Δημήτρη Καρασαββίδη, το Γιώργο Ιωαννίδη, τη Σοφία Παπαδοπούλου, τους Γιάννη & Αβραάμ Γκόσιο, τον Πόλυ Εφραιμίδη και πολλούς άλλους.
Φυσικά, ταξίδεψε και στο εξωτερικό, σε Αμερική, Ινδία, Γερμανία, Κύπρο ΚΑΙ στην Αυστραλία με το Φάρο Ποντίων το 1997.
Η προτελευταία του δημόσια εμφάνιση, δηλαδή πριν από τη σημερινή, ήταν στο Λαχανά, το 2015.
Ο Γιάννης Καλπατσινίδης είναι εκτός από μουσικός και κατασκευαστής και δάσκαλος αγγείου.

ιστορικές αυθαιρεσίες και επινοήσεις #1

η ανακρίβειες τελειωμό δεν έχουν...

...για την περίφημη συγκέντρωση όλων των καπετάνιων του αντάρτικου στην Τραπεζούντα τον Ιούνιο του 1916 και ανακήρυξη του Αντών Πασά της Πάφρας ως γενικό αρχηγό των αντάρτικων τμημάτων του Δυτικού Πόντου...

1. τα πάντα ξεκίνησαν κατά πάσα πιθανότητα (*) από το βιβλίο των Π. Γ. Τανιμανίδη - Γ. Θ. Αντωνιάδη, "το αντάρτικο στον Πόντο". Καμία παραπομπή σε κείμενα, βιβλία, προφορικές μαρτυρίες, κάτι, κάπου, κάποτε, τίποτε, μηδέν

(*) γιατί δεν το διαβάσαμε σε προγενέστερο βιβλίο από αυτό και γιατί ο Γ. Θ. Αντωνιάδης ήταν γνωστός στο να εφευρίσκει ιστορίες - γεγονότα που αφορούσαν την ιδιαίτερη του πατρίδα, την Πάφρα.

[πρώτη δημοσίευση Οκτώβριος 2015]


2. την σκυτάλη πήρε ο Αχιλλέας Ανθεμίδης με το βιβλίο "τα απελευθερωτικά στρατεύματα (**) του Ποντιακού Ελληνισμού". Είναι σχεδόν copy-paste του προηγούμενου, δείτε μόνοι σας…


(**) βαρύγδουπος και άστοχος τίτλος, που δεν προσθέτει ούτε αίγλη μηδέ δάφνες στο ηρωϊκό αντάρτικο. Ούτε λοιπόν απελευθερωτικά ούτε στρατεύματα ήταν. Αντάρτικες ομάδες με καθαρά αντάρτικα χαρακτηριστικά. Δείτε την ανάρτησή μας - εδώ - για το βιβλίο του Θόδωρου Παυλίδη, "ο Ελληνισμός του Δ. Πόντου". Από την 68 σελίδα και μετά έχει ενδιαφέρουσα ανάλυση για τα χαρακτηριστικά του αντάρτικου. Δείτε επίσης την βιβλιοκρισία του Χρήστου Γ. Ανδρεάδη εδώ

3. ακολούθησαν μερικοί ακόμα συγγραφείς, ακόμα και σύγχρονοι αναπαράγοντας τους προηγούμενους, χωρίς επίσης καμία τεκμηρίωση… (***)


4. τεκμηρίωση περί του αντιθέτου :
 
4.1 - ας δούμε όμως τι είπε ο Γερμανός Καραβαγγέλης. Καμία αναφορά σε θέμα που είναι σχετικό με την συγκέντρωση στην Τραπεζούντα. Εάν υπήρχε κάτι σίγουρα θα το ανέφερε στην συγγραφέα του βιβλίου. [από το βιβλίο της Αντιγόνης Μπέλλου Θρεψιάδη] - ανάρτηση μας εδώ


4.2 - για να δούμε επίσης και το βιβλίο του Παύλου Αποστολίδη (τώρα Μητροπολίτη Δράμας) με τίτλο "Ο Μητροπολίτης Τραπεζούντος Χρύσανθος Φιλιππίδης (1913-1923)" όπου αναφέρεται όλη η δράση του Χρύσανθου. Ένα κεφάλαιο του βιβλίου είναι "Ο Χρύσανθος ως Μητροπολίτης Τραπεζούντος κατά την περίοδο της Ρώσικης κατοχής του Ανατολικού Πόντου" στις σελίδες 65 έως 82. Ούτε εδώ καμία αναφορά για την περιβόητη μάζωξη στον Μητροπολιτικό ναό και τον ορισμό του Αντών πασά ως γενικό αρχηγό από τον ίδιο τον Χρύσανθο. Εάν είχε συμβεί αυτή η κορυφαία συνάντηση, σίγουρα ο συγγραφέας θα την ανέφερε στο βιβλίο του.
  • πολύ πρόσφατα (Νοέμβριος 2016) ρωτήσαμε κορυφαίο μελετητή της Ποντιακής ιστορίας εάν γράφει κάτι σχετικό το δίτομο "εκκλησία Τραπεζούντος" του Χρύσανθου (ΕΠΜ, Αρχείον Πόντου).
  • η απάντησή του : "ουδέν..." Εάν σε ένα δίτομο έργο δεν καταγράφεται αυτή η κορυφαία συνάντηση από τον ίδιο "όπου παρουσία του..." συνέβησαν αυτά, τα σχόλια μας είναι περιττά.  


4.3 - να συμπληρώσω ότι ούτε ο Δημήτρης Ψαθάς στο δικό του βιβλίο εδώ δεν αναφέρει τίποτε σχετικό, κάτι που θα το γνώριζε και ο ίδιος προσωπικά. Ούτε και ο Δημήτρης Φυλλίζης στο "Οι τελευταίες ημέρες της Τραπεζούντας" εδώ . 



5. Τέλος να θυμίσω τον πλέον αξιόπιστο συγγραφέα του αντάρτικου, τον Χρήστο Γ. Ανδρεάδη πως καταλήγει … / ανάρτηση μας εδώ



παρακαλώ τον καθένα από σας που διαθέτει σχετική τεκμηρίωση περί του αντιθέτου, να στείλει μήνυμα ή να το δημοσιεύσει σε όποια Ποντιακή ιστοσελίδα επιθυμεί.
________________________________________________________________________________________________

(***)
και ένα τελευταίο με όσους καταπιάνονται στην συγγραφή βιβλίων...
από την εισαγωγή του βιβλίου της Αντιγόνης Μπέλλου - Θρεψιάδη :