Παρασκευή, 17 Νοεμβρίου 2017

Γαλίανα ή Γαλίαινα - #4

➤ τέταρτο και τελευταίο μέρος του αφιερώματος μας στην Γαλίαινα  - πρώτο μέρος εδώ  / δεύτερο εδώ  / τρίτο εδώ
 έχουμε επίσης μια μικρή αναφορά από το αντάρτικο της περιοχής. Είναι από την σημαντικότατη μελέτη, ίσως η καλλίτερη απ' όλες, που δημοσιεύθηκε στο αρχείο Πόντου, τόμος 44 και που έγραψε ο Χρήστος Γ. Ανδρεάδης - ανάρτηση μας εδώ
 να σημειώσουμε ότι το αναφερόμενο όνομα του καπετάνιου, του Ιωάννη Κιαγχίδη, πιθανόν να είναι το ίδιο σόϊ του Χαράλαμπου Κιαγχίδη (*), προέδρου για πολλά χρόνια στην Εύξεινο Λέσχη της Θεσσαλονίκης και εκ των ιδρυτών της μονής του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα στο Ροδοχώρι Βερμίου.

(*) και οι δύο από τα Λειβάδια Γαλίαιανας

με βάση την περιγραφή (3η ανάρτηση), εδώ είναι τα δάση Σαϊνκαγια, τα αρταρτολημέρια της Γαλίαινας



Χρήστου Γ. Ανδρεάδη, Ιστορικό σχεδίασμα της δράσεως των Ελλήνων ανταρτών του Πόντου

Λαογραφικά Πόντου, της Έλσας Γαλανίδου - Μπαλφούσια

➤ αναρτούμε άρθρο από την Ποντιακή Λύρα, έτος 2010, τεύχος 116
➤ είναι η παρουσίαση του βιβλίου της Ε. Γαλανίδου-Μπαλφούσια "Λαογραφικά Πόντου" από τον Γεώργιο Χατζόπουλο.




Πέμπτη, 16 Νοεμβρίου 2017

Γαλίανα ή Γαλίαινα - #3

➤ δεύτερο μέρος - πρώτο μέρος εδώ  / δεύτερο μέρος εδώ     
 τρίτο μέρος της περιήγησης μας που περιλαμβάνει τα χωριά Αρμενού, Σεϊτανάντων, Γεφύρ (οικισμός με χάνια), Κοτύλια και Λειβάδια,
 δυστυχώς δεν καταφέραμε να τοποθετήσουμε στον χάρτη τα χωριά με τα παλιά τους ονόματα. Υπάρχει μεγάλη ασυμφωνία στις διάφορες πηγές μας όσον αφορά τα ονόματα. Εάν κάποιος αναγνώστης έχει χαρτογραφήσει ή έχει ταυτοποιήσει παλιές ονομασίες με νέες ας μας στείλει μήνυμα ή ας σχολιάσει,
 ΠΕ, 1950, τεύχος 11

χωριό Λειβάδια Γαλίαινας
από το Google Earth - Panoramio


Απέch ή Επέch ή Χαπέch

πρώτη δημοσίευση στις 12.1.2015

ξαναβάζουμε την ανάρτηση για το Απές με περισσότερα στοιχεία.

➤ "κείται εις τον Νομ. Σεβαστείας και εκατέρωθεν της οδικής αρτηρίας από Σεβαστείας εις Ερζερούμ, μεταξύ των υποδιοικήσεων Ζάρας και Σου-Σεχρί και προς δυσμάς του ορεινού όγκου του Κιουτέ-δαγ, διακλαδώσεως του Αντιταύρου και περί ής διεξοδικώς έγραψεν ο εκ Σερρών Σάββας Ιωακειμίδης εν τη Ποντ. Εστία (σελ. 891, 1582, 1704, 1858, 1997 και 2814)
.…………………………………………………………..
➤ ιδρύθη κατά τα τέλη του 18ου αιώνα ή τας αρχάς του 19ου αιώνος από αποίκους εξελθόντας εξ Αργυρουπόλεως και των πέριξ χωρίων, μετά την μη επαρκή εργασίαν εν τη μητροπόλει των".
………………………………………
➤ (από το βιβλίο του Γ.Θ. Κανδηλάπτη, γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν)

ΠΕ, 1951, τ. 16
ΠΕ, 1960 - τ. 123-124
Κιζίκ, το χωριό του Βασίλ Ουστά

Τετάρτη, 15 Νοεμβρίου 2017

η Ακαδημία Αθηνών τιμά τον Γιώργο Ανδρεάδη

➤ στις 28.12.2000 η Ακαδημία Αθηνών τίμησε τον Γιώργο Ανδρεάδη για το συγγραφικό του έργο και την προσφορά του στα εθνικά θέματα
➤ άρθρο από την Ποντιακή Λύρα, έτος 2001, τεύχος 79


Γαλίανα ή Γαλίαινα - #2

➤ δεύτερο μέρος - πρώτο μέρος εδώ
➤ συνεχίζουμε την περιήγηση μας στα χωριά της Γαλίαινας με οδηγό τον ιερέα Δ. Μισαηλίδη,
➤ ΠΕ, 1950, τ. 10

Η τεχνητή λίμνη που δημιουργήθηκε στην συμβολή των δύο ποταμών,
εδώ ήταν το χωριό Διπόταμος.
Φώτο από το Google Earth - Panoramio


Τρίτη, 14 Νοεμβρίου 2017

Γαλίανα ή Γαλίαινα - #1

➤ μερικές περιοχές του Πόντου ευτύχισαν να έχουν λόγιους οι οποίοι κατέγραψαν στα παλαιά περιοδικά και σε βιβλία τις θύμισές τους από τις ιδιαίτερες τους πατρίδες
➤ ένα τέτοιος ήταν ο ιερέας Δ. Μισαηλίδης ο οποίος μα δίνει πληροφορίες για την Γαλίανα ή Γαλίαινα
➤ θα αναρτήσουμε σε 4 συνέχειες τα άρθρα του για να γνωρίσουμε αυτή την όμορφη περιοχή
➤ πρώτη ανάρτηση από την ΠΕ, 1950, τεύχος 7

η κοιλάδα του ποταμού της Γαλίαινας ή Γκαλιάν σού
από το Google Earth - Panoramio


οι δάσκαλοι του γένους των Ποντίων : Παντελής Η. Μελανοφρύδης (1885 – 1967)

➤ ένας ακόμη λόγιος της πρώτης και ηρωικής γενιάς. Αυτών που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην ιστορική μας πατρίδα. Αυτών που με τις γραφές τους μας άφησαν πολύτιμη γνώση για τον πολιτισμό των προγόνων μας, τα ήθη και έθιμα, την καθημερινότητα τους, τις έγνοιες και τις σκοτούρες, την συμβίωση με τον Τούρκο δυνάστη.


➤ ο Μελανοφρύδης είναι ένας από τους αγαπητούς λόγιους αυτής της σελίδας. Είκοσι εφτά είναι μέχρι σήμερα 14.11.2017 οι αναρτήσεις μας τις οποίες μπορείτε να δείτε στην ετικέτα "Π.Η. Μελανοφρύδης"



➤ παρακάτω δίνουμε ένα σύντομο βιογραφικό από την σελίδα του βιβλίοNet -εδώ


Ο Παντελής Μελανοφρύδης γεννήθηκε στην Άδισσα (περιοχή Άρδασσας του Νομού Τραπεζούντας). Αποφοίτησε από το περίφημο φροντιστήριο Αργυρούπολης και άσκησε το λειτούργημα του διδασκάλου στις ελληνικές κοινότητες του Πόντου. Για τα έτη 1913-14 διηύθυνε το Λύκειο της Μονής Γουμερά. Νεότατος ασχολήθηκε με τη συγγραφή και με τη δημοσιογραφία, δημοσιεύοντας άρθρα σε εφημερίδες της Τραπεζούντας και του Βατούμ. Το 1910 εκδόθηκε το θαυμάσιο βιβλίο του: "Η εν Πόντω Ελληνική Γλώσσα", έργο διαχρονικό, που και σήμερα, επανεκδιδόμενο, χρησιμοποιείται από τους μελετητές. Δημοσίευσε πλήθος μονογραφιών στα περιοδικά "Ποντιακά Φύλλα", "Αρχείον Πόντου", "Ποντιακή Εστία" κ.ά. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών εγκαταστάθηκε στην Πτολεμαΐδα. Εργάστηκε και σταδιοδρόμησε με επιτυχία ως διευθυντής της Ενώσεως Γεωργικών Συνεταιρισμών. Απεβίωσε το 1967.


➤ δίνουμε επίσης ακόμη τρεις συνδέσμους όπου θα βρείτε πολλά στοιχεία για τον Π.Μ.: 

e-ptolemeos.gr_1

Δευτέρα, 13 Νοεμβρίου 2017

ο χειμωγκός

ο χειμωγκός
Ποντιακή Λύρα, 2005, #98



οι δάσκαλοι του γένους των Ποντίων : Δημήτρης Ψαθάς (1907 - 1979)

➤ γεννήθηκε στην Τραπεζούντα το 1907 από πατέρα από την Τένεδο και μάνα Πόντια. Έζησε εκεί μέχρι το 1923. Κορυφαίος δημοσιογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Μας άφησε παρακαταθήκη το μνημειώδες βιβλίο του "γη του Πόντου". Μας περιγράφει με την μοναδική γραφή του τα ειρηνικά παιδικά του χρόνια. Διαβάζοντας τα κανείς μπορεί να καταλάβει το κλίμα, την προκοπή, τον πολιτισμό των Ρωμιών τα χρόνια εκείνα στην πόλη της Τραπεζούντας. Η σελίδα μας έχει αναρτήσει αρκετά κομμάτια από το βιβλίο του. Ανατρέξτε στην ετικέτα "Δ. Ψαθάς".
πέθανε στην Αθήνα σαν σήμερα 13 Νοεμβρίου του 1979. Τιμητική φρουρά στην εξόδιο ακολουθία ήταν μέλη του χορευτικού του συλλόγου Αργοναύτες – Κομνηνοί. Μεταξύ αυτών και η σύζυγος μου.

➤ διαβάστε το κείμενο που γράφει ο Σίμος Λιανίδης για τον Πόντιο Δ. Ψαθά και τα μουχαπέτια στην παράγκα - ταβέρνα του Ανέστη του Μαυρόπουλου, δίπλα στους Αργοναύτες στην Καλλιθέα. Ζήστε το κλίμα της διασκέδασης των Ποντίων της πρώτης γενιάς, δεκαετία του ’50 …

από την εισαγωγή του βιβλίου - οι γονείς του ...
ΠΕ, 1983, τ. 53

Κυριακή, 12 Νοεμβρίου 2017

ανεκδοτάκια πατρίδας ...

για να μην ξεχνιόμαστε ...

ΠΕ, 1950, τ.4

τη Γαράσαρης η Παναγία

➤ "σπουδαίο μοναστήρι του ποντιακού ελληνισμού, σκαρφαλωμένο στο βράχο της Ανάληψης, αυτό της Παναγίας της Σταυροπηγιανής, της Γαράσαρης ή Καγιάντιπι (των βράχων)". έτσι ξεκινά η ανάρτηση του Pontos News - εδώ - δείτε τις φωτογραφίες και το video,
είναι σε μικρή απόσταση από την πόλη της Νικόπολης, περίπου 20 χιλ.
πρόσφατα ανακαινίσθηκε και έχει γίνει πόλος έλξης για τους συμπατριώτες μας
αναρτούμε άρθρο από την Ποντιακή Λύρα του 2006, τεύχος 101

φωτό από το Google Earth - Panoramio


Σάββατο, 11 Νοεμβρίου 2017

τα πτυχία του γραμματέα ...

➤ από το βιβλίο των Π.Γ. Τανιμανίδη - Γ.Θ. Αντωνιάδη "το αντάρτικο στον Πόντο"
περιγραφή μιας πορείας του Αντών Πασά της Πάφρας, αναφέρεται μεταξύ άλλων και στον γραμματέα του καπετάνιου :


➤ έτσι λοιπόν, κατά τον Αντωνιάδη, ο Ηλίας Πάνος, πήγε και στα τρία γυμνάσια που διέθετε ο Πόντος. Ανατόλια - Σαμψούντα και Τραπεζούντα. Και ήταν μόλις 25 χρονών !!!

(όχι, το Κέμπριτζ δεν το αναφέρει ...)

το τελευταίο κράτος των Ελλήνων του Πόντου ...

➤ όλα τα είδαμε μέχρι τώρα αλλά ότι είχαμε κράτος στον Πόντο δεν το γνωρίζαμε. Μάλιστα το τελευταίο ήταν στην περιοχή της Έρπαα !!!
αυτά και άλλα θαυματουργά, όπως για τον "μεγάλο εραστή" τον Ιορδάν Αγά με το σκαλιστήρι του, διαβάστε τα παρακάτω !!!
Σάββατο βράδυ, χαλαράααααα ...


ας κάνουμε κι' ένα διάλειμμα ...