Τρίτη, 24 Απριλίου 2018

η αποχώρηση των Ρώσων από την Τραπεζούντα

➤ Φεβρουάριος 1918
οι Ρώσοι ετοιμάζονται να αποχωρήσουν από τον Πόντο
ταυτόχρονα Τούρκοι τσέτες και ληστές μπαίνουν στις πόλεις και τα χωριά για πλιάτσικο
ο Χρύσανθος στέλνει απεσταλμένο του στον Βεχήπ πασά και αυτός του απαντάει με την επιστολή που αναρτούμε παρακάτω και που περιλαμβάνεται στο κείμενο που ακολουθεί - άλλη ανάρτησή μας μας για τον Βεχήπ πασά εδώ
διαβάστε παρακάτω λοιπόν την μεταβίβαση της εξουσίας από τους Ρώσους στους Τούρκους μέσα από την διπλωματική μαεστρία του Χρύσανθου
από το βιβλίο "η εκκλησία της Τραπεζούντος"









όταν ψυχορραγούσε η Τραπεζούντα - #2

➤ δεύτερο μέρος - το πρώτο μέρος εδώ
➤ ο Αντώνης Παπαδόπουλος στην επιστροφή του από την Κωνσταντινούπολη σταματάει στην Σαμψούντα για να τους ενημερώσει ...
εκεί συναντιέται με τον Πλάτωνα Αϊβαζίδη ο οποίος είναι πρωτοσύγκελος της Μητροπόλεως Αμασείας - δείτε βιογραφικά στοιχεία εδώ
έχουμε πέντε αναρτήσεις μας με γενικό τίτλο "ο παρορμητικός Γερμανός Καραβαγγέλης" όπου συλλέξαμε όσες αναφορές βρήκαμε για τον ρόλο της Μητροπόλεως κατά την διάρκεια του 1908 - 1921 (δείτε τις στην ετικέτα "αιρετικά").

Χαψάμανα Κοτυώρων

➤ Χαψάμανα, ίσως το μεγαλύτερο κεφαλοχώρι των Κοτυώρων. Το νέο του όνομα είναι Gölköy και βρίσκεται σε υψόμετρο 800 μέτρων,
➤ από εδώ περνάει ο κεντρικός δρόμος που συνδέει τα Κοτύωρα με την Μεσουδιέ και στην συνέχεια την Κολώνεια, Γαράσαρη, Νεοκαισάρεια, Τοκάκη και Σεβάστεια,
➤ είναι και αυτός ένας μαρτυρικός δρόμος γιατί οι εξορίες των παραλιακών πόλεων (Κοτύωρα) και χωριών έγιναν από αυτήν την στράτα. Δείτε σχετικές μας αναρτήσεις εδώ
➤ ψάξαμε να βρούμε περισσότερα στοιχεία για την Χαψάμανα. Τέτοια δεν υπάρχουν στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ καθώς επίσης δεν αναφέρει τίποτα η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού,
➤ μόνο ο ταξιδιωτικός οδηγός του Αν. Πόντου της Infognomon αναφέρει τα παρακάτω,
➤ η Χαψάμανα ήταν ο τόπος καταγωγής του αδικοχαμένου φίλου μας, γιατρού Λάζαρου Ιωσηφίδη, που έφυγε πέρυσι σαν σήμερα. in memoriam.

από τον χάρτη των εκδόσεων Κεσόπουλος.
αριστερά το χωριό Αγ. Αντώνιος είναι το χωριό της
Σάνο Χάλο (Ευθυμία Βαρυτιμίδου).
από τον ταξιδιωτικό οδηγό της Infognomon

Δευτέρα, 23 Απριλίου 2018

Ο Ζανταέρτς (Άγιος Γεώργιος) στην Μούζενα

➤ Άγιος Γεώργιος ή Ζανταέρτς ή Αερομούχον ή Λερμούχον, γυναικείο μοναστήρι της Μούζενας
"...οι Τούρκοι έτρεμαν τον Άγ. Γεώργιο δια τα πολλά θαύματα που έκαμνε"
άρθρο του Παντελή Μελανοφρύδη στην ΠΕ, 1963, τ. 157-163



ο παπάς με το ένα ράσο...

➤ άρθρο του Γιώργου Ανδρεάδη
περιοδικό Άμαστρις, 2009, τ. 1

τη Μούζενας τ' Αγιωργή το θάμαν...

➤ από τα Ποντιακά Φύλλα, 1937, τεύχος 12
➤ στα Ποντιακά και στο τέλος υπάρχει λεξιλόγιο
➤ από σειρά άρθρων του Π. Σαλλαπασίδη
➤ είναι προς παρατήρηση ότι εκείνο τον καιρό στις μεταξύ τους συνομιλίες η Κιμισχανά ελέγετο Κάν
θυμόμαστε από τα διαβάσματά μας ότι οι Τούρκοι μουσουλμάνοι είχαν σε μεγάλη εκτίμηση τον Άγιο Γεώργιο και φόβο ότι θα τους τιμωρήσει, καβάλα πάνω στο άσπρο άλογο, αν βλάψουν χριστιανούς.



Κυριακή, 22 Απριλίου 2018

Βεχήπ πασάς, ο γιός της Βασιλικής από τα Γιάννενα…

πρώτη δημοσίευση

➤ Βεχήπ πασάς, διοικητής της 3ης Οθωμανικής στρατιάς κατά την διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου με έδρα το Σού Σεχίρ. Αργότερα και μετά την επικράτηση του Κεμάλ Μουσταφά σε αντίστοιχες επιτελικές θέσεις.
➤ πολλές φορές διαβάσαμε τ’ όνομα του σε διάφορα βιβλία. Είχε φιλικές σχέσεις με τον Γερμανό Καραβαγγέλη, αντάλλαξε επιστολές και φιλοφρονήσεις με τον Χρύσανθο, μετά την αποχώρηση των Ρώσων, επισκέφθηκε την Τραπεζούντα… 
➤ γενικά, η συμπεριφορά και η στάση του απέναντι στους Ρωμιούς ήταν φιλική και δίκαιη. Ήταν μια ψύχραιμη φωνή στην κορυφή της ιεραρχίας του στρατεύματος
➤ δείτε τι γράφει ο Β. Αγτζίδης σε ένα άρθρο του
"ήταν τέτοια η ένταση και η έκταση των διωγμών, ώστε ακόμη και οι σύμμαχοι των Τούρκων διατύπωσαν εγγράφως τις αντιρρήσεις τους. Ο μαρκήσιος Pallavicini έγραφε τον Ιανουάριο του 1918: «Είναι σαφές ότι οι εκτοπισμοί του ελληνικού στοιχείου δεν υπαγορεύονται ουδαμώς από στρατιωτικούς λόγους και επιδιώκουν κακώς εννοουμένως πολιτικούς σκοπούς». Την ίδια άποψη εξέφραζαν και σώφρονες Τούρκοι, όπως ο Βεχήπ πασάς, ο οποίος υποστήριζε ότι ο εκτοπισμός των Ελλήνων ήταν περιττός από στρατιωτικής άποψης". Κόσμος, Καθημερινή της Κυριακής, 3 Ιουνίου 2001
➤ διαβάστε παρακάτω την επίσκεψη του Γερμανού Καραβαγγέλη στον στρατηγό
➤ δείτε την επιστολή που έστειλε στον Χρύσανθο σε άψογα Ελληνικά… (ανάρτησή μας εδώ )

➤ δείτε τέλος που τον ξανασυναντάμε…
➤ η σελίδα μας νιώθει ικανοποίηση γιατί "ανακαλύψαμε" στα "ψιλά γράμματα" την κατάληξη του Βεχήπ πασά και κυρίως γιατί επικράτησαν οι Ρωμέϊκες καταβολές του.

επιστολή του Βεχήτ Πασά στον Χρύσανθο




η αποκάλυψη...
Ποντιακή Ηχώ, 1983, τ. 9
σημ. : δεν γνωρίζουμε σε ποιαν Βασιλική αναφέρεται ο αρθρογράφος πάντως δεν μπορεί να είναι της κυρά-Βασιλικής, γυναίκας του Αλή Πασσά. Βασιλική Κονταξή (1789 - 1834) - σελίδα σαν σήμερα εδώ

όταν ψυχορραγούσε η Τραπεζούντα - #1

➤ ανάρτηση σε τέσσερις συνέχειες
➤ διαβάστε από πρώτο χέρι, αυτό του Αντώνη Παπαδόπουλου (*) από το Χορτοκόπι Ματσούκας.
➤ ο Παπαδόπουλος ήταν ένας των "εξ απορρήτων" του Χρύσανθου. 
➤ ένα 19σέλιδο κείμενο του που βρήκαμε στο δίκτυο με τίτλο "η ιστορία του χωρίου Χορτοκόπι Ματσούκας Τραεζούντος Πόντου" μπορείτε να το κατεβάσετε εδώ

(*)
ένας από τους εκατοντάδες αφανείς ήρωες - δάσκαλους του γένους των Ποντίων - θα επανέλθουμε.

ΠΕ, 1962, τ. 145-146

βιογραφίες : Νικόλαος Δ. Λεοντίδης ( 1881 - 1942 )

➤ γεννήθηκε στην Τραπεζούντα το 1881, απόγονος του Δούκα Μεσοχαλδίας Λέοντος Καβασίτου. Μετά την αποπεράτωση των γυμνασιακών του σπουδών στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας, γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1905 πήρε το πτυχίο και στη συνέχεια γράφτηκε στο Διπλωματικό Τμήμα της Σχολής των Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού, όπου το 1909 ανακηρύχτηκε διπλωματούχος.

επιστρέφοντας στην Κωνσταντινούπολη ασχολείται με τη δημοσιογραφία και πολιτεύεται. Υποδεικνύεται από την επαρχία Τραπεζούντας για τέσσερις συνεχείς περιόδους υποψήφιος βουλευτής στην Τουρκική Βουλή.


κατά τη διάρκεια του Βαλκανικού πολέμου το 1913 κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία κατά του καθεστώτος και κλείστηκε στις στρατιωτικές φυλακές της Κωνσταντινούπολης. Αποφυλακίστηκε με εγγύηση και αθωώθηκε καθώς δεν υπήρχαν μαρτυρίες για την ενοχή του. Τότε διέφυγε στη Ρωσία, όπου κατηγορήθηκε πάλι για συμμετοχή σε νέα συνωμοσία και καταδικάστηκε ερήμην εις θάνατον από τα Τουρκικά δικαστήρια.

με την κατάληψη της Τραπεζούντας από τους Ρώσους το 1916, ο Λεοντίδης εγκαταστάθηκε σε αυτή και έγινε άμεσος συνεργάτης του Μητροπολίτη Χρυσάνθου. Στόχος των δραστηριοτήτων του ήταν η εκπαιδευτική και εκκλησιαστική αυτονομία της περιοχής στα όρια του ρωσικού κράτους. Την ίδια περίοδο εκδίδει την εφημερίδα «Λόγος» και ιδρύει μαζί με άλλους το πατριωτικό σωματείο «Εθνική Ένωσις».

μετά την κατάρρευση του ρωσικού μετώπου και την αποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων από την Τραπεζούντα πήγε στη Ρωσία στα 1917 και μαζί με άλλους ξεκίνησε αγώνα για την αυτονομία του Πόντου, όπου και εκλέγεται πρώτος Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης των Ποντίων στο Βατούμ.

το 1921 ήρθε στην Ελλάδα και διορίστηκε διευθυντής του υπουργείου Πρόνοιας (1922-1923) και αργότερα αντιπρόσωπος της Ελλάδας στη Μεικτή Υποεπιτροπή Ανταλλαγής Ελληνοτουρκικών Πληθυσμών.

το 1932 εκλέχτηκε βουλευτής Δράμας με το Λαϊκό Κόμμα και εχρημάτισε Υπουργός Γενικός Διοικητής Θράκης επί της πρώτης πρωθυπουργίας Τσαλδάρη. Για δεύτερη φορά εκλέχτηκε βουλευτής το 1935, τώρα όμως του νομού Θεσσαλονίκης. Απεβίωσε το 1942.

[από την σελίδα της ΕΠΜ] 


άρθρα για τον Ν. Λεοντίδη
ο ίδιος δεν γνωρίζουμε εάν έχει γράψει κάτι
Ο Χρύσανθος σε συνομιλίες με τους Αρμενίους.
Δεξιά του ο Νικόλαος Λεοντίδης

Σάββατο, 21 Απριλίου 2018

Φίλιππος Χειμωνίδης ( 1858 - 1922 )

➤ από την Σάντα, καθηγητής στο Φροντιστήριο της Τραπεζούντας με λαμπρές σπουδές στην Αθήνα
έγραψε ένα πολύτιμο βιβλίο το οποίο αναζητούμε ακόμη, είναι το "ιστορία και στατιστική της Σάντας"
διαβάστε την ανάρτηση (την προσυπογράφουμε !!!) του Δημήτρη Πιπερίδη για το "χαμένο" βιβλίο εδώ
δείτε παρακάτω τι γράφει η Εγκυκλοπαίδεια του ΠΕ για τον Χειμωνίδη καθώς επίσης και ο Μητροπολίτης Χρύσανθος στο μνημειώδες έργο του "η Εκκλησία της Τραπεζούντας"
για το έταιρο λόγιο της Σάντας, τον Μιλτιάδη Νυμφόπουλο, ανάρτησή μας εδώ



Φυσερά Πλατάνων #3

➤ τρίτη και τελευταία ανάρτηση μας για την Φυσερά Πλατάνων από το πόνημα του Γιάννη Κασκαμανίδη - πρώτη εδώ / δεύτερη εδώ 
➤ οι περισσότερες οικογένειες από την Φυσερά εγκαταστάθηκαν στον Άγιο Βαρθολομαίο Φλωρίνης.

χάρτης από το Topo Navigator 5





Ερζιγκιάν, η Βυζαντινή Ερσίγγη ή Αρσίγγη

είναι σχεδόν άγνωστη η πόλη και η περιφέρεια του Ερζιγκιάν. Είναι πάνω στις στράτες του μαρτυρίου των αμελέ ταμπουρού και των σεφκιέτ του θανάτου. Στις φυλακές αυτής της πόλης έμειναν οι Παντελής Βαλιούλης και Ιάκωβος Κουλοχέρης - ανάρτηση μας εδώ
πάμε να γνωρίσουμε την πόλη από τις θύμισες του Κ. Λαμψίδη (Ποντιακή Εστία, έτος 1950, τεύχος 5)