17 Οκτωβρίου 2021

Σ. Β. Πράσκα : εγώ εισέβαλα στην Ελλάδα...

πρώτη δημοσίευση 18.10.2019

➤ ο Βισκόντι Πράσκα ήταν ο στρατηγός που είχε το γενικό πρόσταγμα στην επίθεση κατά της χώρας μας τον Οκτώβριο του 1940 - wikipedia στα Αγγλικά εδώ
μετά την πρώτη πανωλεθρία τους αντικαταστάθηκε στις 9.11.1940 από άλλους στρατηγούς
➤ αργότερα εξέδωσε το παρακάτω βιβλίο το οποίο μεταφράσθηκε στα Ελληνικά
δεν το διαβάσαμε ακόμα, απλά το επισημαίνω για όποιον/α ενδιαφέρεται
ένα δεύτερο βιβλίο γραμμένο κι' αυτό από Ιταλούς είναι το "η επίθεση εναντίον της Ελλάδας - όπως την είδαν οι Ιταλοί" στο οποίο θα επανέλθουμε με αναρτήσεις.  


αχπάσκουμαι ’ς σον πόλεμον...

πρώτη δημοσίευση 28.10.2019
 

από το Pontos News - εδώ

➤ "η ποντιακή λύρα" – ποίημα του 1940 καλεί τους Πόντιους να πολεμήσουν 
➤ το ποίημα γράφτηκε από τον Δημήτρη Παρασκευόπουλο το 1940 και δημοσιεύτηκε στις 22 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους στην εφημερίδα Το Φως της Θεσσαλονίκης
➤ γεννημένος στο Χατζή Οσμάν της Νικομήδειας, ο Δημήτρης Παρασκευόπουλος εγκαταστάθηκε στην Άψαλο Πέλλας από το 1924 έως το 1946, όπου υπηρέτησε ως δάσκαλος. Στη συνέχεια μετακόμισε με την οικογένειά του στη Θεσσαλονίκη.

Αχπάσκουμαι ’ς σον πόλεμον
πάγω ’ς σην Αλβανίαν,
μάνα παράκαλ’ τον Θεόν
διπλά την Παναγίαν.
Να δί’ με μάνα δύναμιν
πάντα μπροστά να πάω
και τον στρατόν τη Μουσουλίν’
ταρμανταγάν να φτάγω.
Ο Μουσουλίντς εθάρρεσεν
πως ’ς σην Ελλάδαν π’ είναι
οι Πόντιοι οι τραντέλλενοι
πολεμιστάδες ’κί είναι.

Εμέν ακρίτα λένε ’με
τον Ντούτσε ’κί φογούμαι
κι αντίς να είμαι σκλάβος ατ’
καλλίον να σκοτούμαι.
Κανείται μάνα ντ’ έσυρεν
ο κύρι’ μ’ ’ς σην Τουρκίαν,
εγώ ραγιάς ’κί γίνουμαι
απέσ’ ’ς σην Ιταλίαν.
Λέγω και ξαν λέγ’ ατο
’ς σον πόλεμον θα πάγω
τον Μουσουλίν’ ’κί προσκυνώ
και τεμενάν ’κι εφτάγω.

Με την παντιέρα τη Σταυρού
θα γίνουμαι φαντάρος
τη Μουσουλίν’ το στράτευμαν
θα κόφτω άμον χάρος.
Ψηλά ’ς σ’ αλβανικά ρασιά
θα χτίζω κοιμητήρια
ν’ ελέπ’ ατά ο Μουσουλίν’
να κλαίει με τα μαντίλια.
Εποίκα όρκον ’ς σον Θεόν
μάνα πριν ν’ αποθάνω
τη φασισμού τη γενεάν
απαδακές να χάνω…

Εθάρρεσεν ο κεπαζές
οι Πόντιοι κοιμούνταν
κι άμον οψάρια ’ς σο τηγάν’
ψεμένα θα σκλαβούνταν.
Για άκ’σον ναι παι, Μουσουλίν’
μη κρου’ς Ελλάδας πόρταν
τα ιντέριας Πόντιοι φαντάρ’
θ’ εφτάν’ ’ς ση λύρα μ’ κόρδας!


 
Δημοτικό Σχολείο Αψάλου, ΣΤ' Τάξη, 1936

η προετοιμασία για άμυνα της 8ης μεραρχίας

➤ η 8η μεραρχία είχε περιοχή ευθύνης της την Ήπειρο. Μέραρχος ήταν ο στρατηγός Κατσιμήτρος ο οποίος μετά και κατά την διάρκεια της κατοχής υπήρξε για λίγο καιρό υπουργός της "κυβέρνησης" Τσολάκογλου που ορίσθηκε από τους ναζί.
διαβάστε το πλήρες άρθρο στην ιστοσελίδα της Infognomon εδώ

[πρώτη δημοσίευση 14.10.2019]
 

16 Οκτωβρίου 2021

ένας έρωτας....

-θα μου γράφεις ; θα με καλείς στο βάϊμπερ ;
-τι λες τώρα... like σε κάθε σου ανάρτηση...
-τσοκ σεβίορουμ...
 

το έπος του '40 - τρία βιβλία

➤ πλησιάζουν οι μέρες που θα ξαναθυμηθούμε το ιστορικό έπος του '40
η σελίδα μας έχει μια ιδιαίτερη συμπάθεια γι' αυτή την σύντομη αλλά ηρωική περίοδο η οποία πρέπει να μας εμπνέει για την συνέχεια του έθνους...
μέχρι σήμερα (16.10.2021) έχουμε 42 αναρτήσεις τις οποίες θα βρείτε στην ετικέτα που δημιουργήσαμε με το όνομα "έπος του '40" - εδώ
ήδη ξεκινήσαμε το διάβασμα των παρακάτω τριών βιβλίων (*) από τα οποία θα σας μεταφέρουμε σε επόμενες αναρτήσεις μερικές επιλογές μας.

(*)
το δεύτερο μας είναι ήδη γνωστό από τις αναρτήσεις μας για το χωριό Αγραπιδιές και την Ποντιακή φιλοξενία. 
 
[πρώτη δημοσίευση 10.10.2019] 
 

το Ρυάκ της Χαλδίας

πρώτη δημοσίευση 7.7.2015

➤ το Ρυάκ της Χαλδίας, όπως θα διαβάσετε παρακάτω, είναι ένα χωριό της περιφέρειας Άρδασας (Τορούλ) 
διαβάστε πως περιγράφει ο συγγραφέας τα δραματικά γεγονότα της υποχρεωτικής εγκατάληψης του χωριού τους. Ο ίδιος τότε ήταν 11 χρονών 
στην Ελλάδα εγκαταστάθηκαν στην Μακρυνίτσα Σερρών 
γράφει ο Σάββας Παπαδόπουλος


ΠΗ, 1982, τ.7

οι προμήθειες του χειμώνα

➤ από την Ποντιακή Λύρα, 1987, τ. 23
από το βιβλίο του Ξένου Ξενίτα (Ξ. Άκογλου) "λαογραφικά Κοτυώρων" - 27 αναρτήσεις για τον Άκογλου εδώ


χιονοθύελλες & χιονοστιβάδες στο Κουλάτ... - #1

πρώτη δημοσίευση στις 27.7.2016

➤ θα ψάξουμε να βρούμε υλικό που να αναφέρεται σε καταστροφές, κυρίως από φυσικά φαινόμενα. Καταστροφές σε ανθρώπινες ζωές και περιουσίες. Η ιδέα προέκυψε από το διάβασμα για την μεγάλη πλημμύρα στην κοιλάδα του ποταμού στο Σταυρίν το 1886.
➤ πρώτη μας σχετική ανάρτηση αφορά τον θάνατο από χιονοθύελλα και χιονοστιβάδες στους δρόμους από Κουλάτ προς Τζεβιζλούκ. Πάνω σ’ αυτές τις στράτες, μάλλον έγιναν τα περισσότερα περιστατικά, κυρίως από χιόνια, κατολισθήσεις, γλιστρήματα ανθρώπων & ζώων στους γκρεμούς

ΠΕ, 1953, τ. 40 - του Παντελή Μελανοφρύδη

➤ ασ' σην Ζύγαναν και ζήσον




άλλες αναρτήσεις μας για την Ζύγανα :
εδώ - 1
εδώ - 2

15 Οκτωβρίου 2021

Πόντιοι & Λαζοί...

πρώτη δημοσίευση 15.10.2021
 
🔻 για μια ακόμη φορά το θέμα αν οι Λαζοί είναι Πόντιοι...
🔻 και το 1960 όπως και παλαιότερα απασχόλησε του λογίους μας...
🔻 εδώ έχουμε δύο άρθρα στο ΒΗΜΑ της ΕΛΘ. το πρώτο είναι από το φύλλο #3 και το υπογράφει ο Γ.Θ. Κανδηλάπτης
🔻 στο επόμενο φύλλο "απαντά" στον Κανδηλάπτη ο γιατρός Γ.Κ. Κοσμίδης και μας μπερδεύει...
🔻 διαβάστε τα και κρατήστε όποια γνώμη από τις παραπάνω σας βολεύει γιατί μάλλον έτσι λειτουργούσαμε από τότε...
🔻 άλλες αναρτήσεις μας για τους Λαζούς :  εδώ / μικρή αναφορά εδώ
 

Τεβρέντ Πάφρας

πρώτη δημοσίευση 13.10.2020
 
➤ το Τεβρέντ ή Ντεβρέντ είναι νότια της Πάφρας περί τις 2,5 - 3 ώρες. Είναι πολύ κοντά στον ποταμό Άλυ και πάνω στους δρόμους του μαρτυρίου... (Ότ καγιά, το κάστρο της κοπέλας, Σελεμελίκ κά.)
διαβάστε μια παλιά ανάρτησή μας με τίτλο "Πάφρα η πολύπαθη" εδώ
ακολουθούν δύο σελίδες από την Έξοδο, τόμος Ε' του ΚΜΣ




πρωτοφανής θεομηνία το 1886 στην κοιλάδα του Σταυρίν - #3

 εδώ ο Δ.Κ. Παπαδόπουλος περιγράφει την επόμενη μεγάλη "πρωτοφανή θεομηνία" της 17.7.1886 - στα Ποντιακά Φύλλα αλλά και στο βιβλίο του "αρχείον Σταυρί" (ανάρτηση μας εδώ )
➤ είναι φυσικά βέβαιο ότι και οι παρακείμενες κοιλάδες της Μούζενας και της Κρώμνης θα είχαν ανάλογα φαινόμενα αλλά δεν βρήκαμε μέχρι τώρα σχετικές καταγραφές πλην αυτού εδώ

ΠΦ, 1938, τ. 25
από το βιβλίο του Δ.Κ. Παπαδόπουλου

14 Οκτωβρίου 2021

Κοτύωρα

πρώτη δημοσίευση 14.10.2021
 
➤ ΠΕ. έτος 1950, τεύχος 2
χωρίς υπογραφή συντάκτη
όλες και οι 32 αναρτήσεις μας για τα Κοτύωρα στην ετικέτα εδώ

χαλαρδία στην κοιλάδα του Σταυρίν το 1861 - #4

πρώτη δημοσίευση Ιούλιος 2016

➤ ο Δημήτριος Κ. Παπαδόπουλος (Σταυριώτης) στο βιβλίο του "αρχείον Σταυρί" (ανάρτηση μας εδώ ) περιγράφει, για την ακρίβεια παραθέτει διάφορες σημειώσεις του από άλλα βιβλία ή τετράδια που είχε την πρόνοια και αντέγραψε
➤ ...την χαλαρδία (*) του 1861 στην κοιλάδα του Σταυρίν.

 (*)

η μεγάλη μας πρεμούρα...

➤ η μεγάλη μας πρεμούρα...
➤ τα γαλλικά μας είναι ελάχιστα, αρκετά για να καταλάβουμε ότι το κεντρικό άρθρο του παρακάτω περιοδικού αναφέρεται σε "χαμένους πολιτισμούς" (civilisations disparues)
➤ τρέμω στην ιδέα ότι εμείς οι Πόντιοι μπορεί να συμπεριληφθούμε σε μια προσεχή έκδοση...
➤ νομίζω ότι αυτό θα πρέπει να είναι το πρώτο μέλημά μας, όλων, άτομα και συλλογικοί φορείς. η διατήρηση της ταυτότητάς μας...
 

προετοιμασίες για το χειμώνα

➤ από το βιβλίο των Γεωργίου Α. Ανδρεάδη και του υιού του Χρήστου Γ. Ανδρεάδη "το Τσαγράκ της Κερασούντας του Πόντου"
 θα βάλουμε δύο αναρτήσεις σχετικές με τον χειμώνα, αυτήν και "οι ασχολίες του χειμώνα" που θα ακολουθήσει
 να σημειώσουμε ότι τα περιγραφόμενα για το Τσαγράκ Κερασούντας είναι κατά πολύ τα ίδια σε όλες τις περιφέρειες του Πόντου
 για άλλες αναρτήσεις μας για το Τσαγράκ ανατρέξτε την ετικέτα Χρ. Γ. Ανδρεάδης
 
[πρώτη δημοσίευση Νοέμβριος 2017] 
 
από τα αναγνωστικά των παιδικών μας χρόνων


13 Οκτωβρίου 2021

η τσαζού

ΠΦ, 1937, τ. 14

το σουμάδεμαν...

πρώτη δημοσίευση 13.10.2021
 
➤ από την ΠΕ, έτος 1950, τεύχος 1
γράφει ο Γεώργιος Βαφειάδης (1882 (Τραπεζούντα) - 1962)


προετοιμασίες της Πόντιας νοικοκυράς για τον χειμώνα

➤ από το περιοδικό Ποντιακά, έτος 2012, τ. 51-52
➤ πρώτα όμως από την οικία μας...
πρώτη δημοσίευση 1.11.2017


frame από video

Κωνσταντίνος Χιονίδης (1916 - 2008)

➤ ο Κωνσταντίνος Χιονίδης γεννήθηκε στα Κοτύωρα το 1916. Μάλλον είναι αυτός που αναφέρεται στο κείμενο (*) της ανάρτησης μας εδώ
➤ επισκέφθηκε ως προσκυνητής τον Πόντο πέντε φορές. Έχει συγγράψει ένα πολύ σημαντικό βιβλίο με τίτλο "οι Έλληνες στις παραλίες του Πόντου"
➤ από αυτό το βιβλίο θα αναρτήσουμε λίγες σελίδες
➤ βιογραφικό σημείωμα από την εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού.

[πρώτη δημοσίευση 1.6.2017]

(*)

12 Οκτωβρίου 2021

δύο ανέκδοτα υπό Κανδηλάπτη...

πρώτη δημοσίευση 12.10.2021
 
➤ από την ΠΕ, 1950, τ. 1
 

γλωσσικό κουβεντολόγι - #1

πρώτη δημοσίευση 12.10.2020
 
🔻 από την ΠΕ, έτος 1950, τ. 1
🔻 σειρά δημοσιεύσεων με το παραπάνω θέμα
🔻 θα αναρτήσουμε όλα τα άρθρα της σειράς και θα τα εντάξουμε σε μια ετικέτα με το ίδιο όνομα.

ο Πόντος όπως τον τραγουδά ο λαός μας...

πρώτη δημοσίευση Οκτώβριος 2016
 
➤ ένα άρθρο του Μιχάλη Κουταλακίδη
Ποντιακή Ηχώ, έτος 1981, τεύχος 1