Τρίτη, 31 Μαρτίου 2020

Καρμούτ Χαλδίας #1

➤ το Καρμούτ είναι ένα από τα Βυζαντινά χωριά της Χαλδίας
βρίσκεται ΒΑ της Αργυρούπολης και έχει επιπλέον άλλους τέσσερις οικισμούς. Το Μαστροπούλ, το Σούτονος, του Καστρικέτα και το Κουρίν
νομίζουμε ότι είναι ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα χωριά της Χαλδίας
η ανάρτησή μας περιλαμβάνει στοιχεία από το βιβλίο του Γ.Θ. Κανδηλάπτη "γεωγραφικό και ιστορικό λεξικό" / τον ταξιδιωτικό οδηγό της Infognomon και το σχετικό λήμμα από την εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε. 
δεν γνωρίζουμε εάν έχει εκδοθεί βιβλίο που να αφορά το χωριό μια και η καταγωγή του Τάσου Κυριακίδη (στον οποίο ο Π.Ε. χρωστά πολλά) είναι από εκεί
➤ να συμπληρώσουμε ότι η ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ δεν έχει στοιχεία για το Καρμούτ, Λερί, Γετουρμάζ και την Κεπέκλησε Αργυρούπολης.

[πρώτη δημοσίευση19.8.2018]






Τάσος Κυριακίδης - περιοδικό Άμαστρις, 2010, τεύχος 10

οι δάσκαλοι του γένους των Ποντίων : Πολυχρόνης Ενεπεκίδης [1917 – 2014]

➤ από την νεότερη γενιά των δασκάλων του Ποντιακού Ελληνισμού που φιλοξενεί αυτή η σειρά των αναρτήσεων μας
ο Πολυχρόνης Ενεπεκίδης γεννήθηκε το 1917 (ή 1919 κατ άλλους) στην Αμισό - Σαμψούντα
η διαδρομή της οικογένειας του από τον Πόντο στην Ελλάδα μας είναι άγνωστη
απεβίωσε στις 12.10.2014
➤ παραθέτουμε τέσσερις συνδέσμους όπου θα βρείτε περισσότερα βιογραφικά στοιχεία.

1   2   3   4

[πρώτη δημοσίευση Οκτώβριος 2016]

από την εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού
ΠΕ, 1960, τ. 125-126
(*) η ΠΕ τον βάφτισε Τραπεζούντιο ...
ένα από τα βιβλία του
Από το παραπάνω βιβλίο καθώς και η γκραβούρα που ακολουθεί.
Περιγράφει ο Γερμανός αντιστράτηγος Χοφμάϊστερ (ταξίδι ~ 1912)

Λερί ή Λερίον ή Λερία

➤ κεφαλοχώρι της Χαλδίας, ανατολικά της Αργυρούπολης από την οποία απέχει 26 χιλιόμετρα,
➤ η περιφέρεια του Λερί είχε 14 Ρωμέϊκους οικισμούς και κατά το ΚΜΣ 12,
➤ υπάρχει ασυμφωνία με την τοποθεσία του οικισμού Λερί. Ο οδηγός της Infognomon το τοποθετεί στο Καμπάκιοϊ ενώ το ΚΜΣ, αυτός του βιβλίου "οι Ρίζες μας" και ο δικός μας χάρτης του 1941 μάλλον συμφωνούν,
➤ παραθέτουμε το υλικό που συλλέξαμε για την περιοχή,
➤ να συμπληρώσω ότι η ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ δεν έχει στοιχεία για το Λερί, Καρμούτ, Γετιρμέζ και την Κεπέκλησε Αργυρούπολης (Κεπέκλησε υπάρχει και άλλη νότια της Τριπόλεως).
πολλές φωτογραφίες στην σελίδα του Pontos World εδώ
τα Λερία είναι πάνω στον δρόμο των καραβανιών που έρχονται από το Ματέν Κρώμνης - ανάρτησή μας εδώ 

[πρώτη δημοσίευση Οκτώβριος 2017]

από το βιβλίο "οι Ρίζες μας"
ΚΜΣ, Έξοδος τόμος Γ'
από τουριστικό οδηγός Αν. Πόντος της Infognomon
από την εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε.

από χάρτη του ΚΜΣ

η στράτα των καραβανιών μέσω Ματέν Κρώμνης - Λερί - Μουράτ Χαν

➤ από καιρό διαβάζαμε αποσπασματικές αναφορές για μια παλιά στράτα που οδηγούσε από το Κουλάτ μέχρι την Παϊπούρτ αλλά από κάποια άλλη διαδρομή
➤ μέχρι Κουλάτ η πορεία μας είναι γνωστή. Τσεβιζλούκ – χάνια Γοργόρογλη – Χοτζά μεζαρί – Κουλάτ
➤  από εκεί προς Άε Ζαχαρέα, Ματέν, τα βουνά Τέβε-μποϊ & Καρά-Τας, το χωριό Λερία και νότια στο Μουράτ Χάν, πάνω στον κεντρικό δρόμο για Παϊπούρτ - Ερζερούμ. Είναι μάλλον η παλαιότερη απ' όλες τις διαδρομές.
➤ να σημειώσουμε ότι το υψηλότερο σημείο της διαδρομής είναι στα 2.200 μέτρα, δηλ. 100 μ. παραπάνω από αυτό της Ζύγανας
➤ δυστυχώς δεν έχουμε πολύ υλικό μέχρι σήμερα. Αυτό όμως που βρήκαμε είναι έγκυρο
αποτυπώσαμε την στράτα στους χάρτες με βάση τις αναφορές και τις στράτες που έχει ο παλιός μας χάρτης (του 1940) καθώς και ο Ρώσικος. 

[πρώτη δημοσίευση 14.6.2016]


έτσι λοιπόν έχουμε τα παρακάτω :
1. από το βιβλίο του Δ. Κ. Παπαδόπουλου, Αρχείον Σταυρί

αναφέρονται οι περιοχές Ματέν, Άγγιαρη, Παλαχώρ
2. από το βιβλίο του Γ. Φιρτινίδη, Κρώμνη
 



να προσθέσουμε επιπλέον στοιχεία από το ευρετήριο του βιβλίου του Γ. Φιρτινίδη :
  • Αλγερή (η) : Λευκόν όρος, βουνό (1200 μ) μεταξύ Ίμερας - Χάκαξας και ...(;) ΝΑ του Καρά-Τας
  • Καρά-Τας : βουνό (2700 μ) προς Ν του Τεβέ-Μποϊ
  • Ματέν : βουνό Α του Άε Ζαχαρέα με συγκρότημα χανιών 
  • Τεβέ-Μποϊ : (2800 μ) βουνό ΝΑ του Ματέν
  

3. από το βιβλίο του Γ. Κανδηλάπτη, γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν
Ματέν Χανλαρί (το). Τόπος και πανδοχείον υπέρ την Κρώμνην δια την εαρινήν διέλευσην των εκείθεν εξ Ερζερούμης εις Τραπεζούντα ποιμνίων και καραβανίων και με μεταλλεία χαλκού και αργύρου.

4. χάρτες

Προσέξτε το πλήθος των χανίων. κάπου διάβασα ότι η απόσταση μεταξύ τους έπρεπε να είναι περίπου 40 km (~ 10 ώρες για τα καραβάνια) για να υπάρχει κάλυψη όλης της διαδρομής.

η στράτα που περιγράφουμε είναι αυτή σημειωμένη με τελείες
και καταλήγει στο Μουράτ Χάν.
Δεν είναι διόλου απίθανο η Μύριοι να πορεύτηκαν από εδώ.
download ανάλυση 2738 x 2540 pixels εδώ 
από Ρώσικο χάρτη με κλίμακα 1 : 100.000
μεγάλη ανάλυση 1872 x 1964 pixels :  εδώ
➤ να συμπληρώσουμε τέλος ότι από Άε Ζαχαρέα θα μπορούσε να επιλεχθεί η διαδρομή προς Καρακαπάν Σάντας - Γαλίαινα - Τραπεζούντα όπως περιγράψαμε στην ανάρτηση μας "το βουνό Θήχης του Ξενοφώντος : εκδοχή της Σάντας" εδώ

μικρό λεξικό : 3ο μέρος

➤ το 3ο μέρος του λεξικού από το βιβλίο του Ελευθέριου Ε. Ελευθεριάδη, "Πόντος – επιστροφή στην Ιθάκη"
 

➤ 1ο μέρος εδώ
➤ 2ο μέρος εδώ
➤ ανάρτηση μας για το βιβλίο εδώ


Δευτέρα, 30 Μαρτίου 2020

ευτράπελα : το σπαθί με την ροδέλα...

➤ μερικοί συγγραφείς και απλοί αφηγητές που εξιστορούν τις θύμισες τους, σε μερικά σημεία γίνονται υπερβολικοί και μερικές φορές αστείοι. Έχουμε συγκεντρώσει μερικές τέτοιες ιστορίες τις οποίες θα βρείτε στην ετικέτα "ευτράπελα".

➤ το σπαθί με την ροδέλα…
πολύ αμφιβάλλω εάν η ιστορία του πηλικίου και του σπαθιού του δόθηκε από Ρώσο στρατηγό. Είναι αδύνατον να βρέθηκε Ρώσος στρατηγός στην Κάβζα ή ο Πιτς Βασίλ στην Τραπεζούντα. Αλλά …πατ’ απάν !
 στην περιγραφή του αναφέρει "Βασίλ Αγά" και μπορεί να εννοεί τον Βασίλ Ουστά ή Βασίλειο Ανθόπουλο ο οποίος είχε σχέσεις με τους Ρώσους και όντως αυτόν τον παρασημοφόρησαν (όχι με ροδέλες...) για την απελευθέρωση του Ρώσου αξιωματικού από την Σεβάστεια.

από το βιβλίο των Τανιμανίδη-Αντωνιάδη,
το αντάρτικο στον Πόντο - σ. 227

όταν το Νυρεμβέρκιοϊ γιόρτασε τα 40 χρόνια...

πρώτη δημοσίευση 30.3.2020

➤ το είδα αναρτημένο στις 22.12.2016 στην σελίδα του e-Pontos εδώ
το διάβασα και έμεινα...
μακράν ότι καλύτερο έχω διαβάσει για κάποια εκδήλωση από σύλλογο
κράτησα το κείμενο στο ψηφιακό μου αρχείο
τα υπόλοιπα διαβάστε τα...





ο σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης γιορτάζει τα 40 χρόνια παρουσίας και προσφοράς του
 

Ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης Cardinal Bessario, στο Ιωβηλαίο των σαράντα χρόνων του, απολογείται για όσα δεν έπραξε ενώ μπορούσε, για όσα δείλιασε και δεν είπε, για όσα κλήθηκε και δεν πρόκανε.

Για τις φορές που 'βλεπε Τούρκους στις κορδέλες της Bosch και όχι Ρωμιούς του Πόντου, για τις Πρωτομαγιές που ξεχνούσε τη γενιά που ταπεινώθηκε στα χυτήρια του Adenauer, για το ραντεβού με το Μιχάλη που δεν πήγε τότε που`πρεπε, για τα ολοκαυτώματα και τα χρέη που δεν κουβέντιασε στη γλώσσα των Αλαμανών, για τις γενιές που δε φίλιωσε με τη σοφία της Γραμματείας, τα θάρρητα της εξωστρέφειας και το Λόγο του Πολίτη, για τις γενιές που βόλεψε με εθνοδογματισμούς, αυταρέσκειες και ιδεοληπτικές παραμυθίες.

Ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης, σου απολογείται Ιστορία που σαν άλλος Forrest Gump χόρευε, όταν εσύ του `βαζες τα δύσκολα, σου απολογείται για τα ελάχιστά του στον ταμιευτήρα σου.

Ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης, στις 24 Δεκέμβρη 2016 γιορτάζει την ελπίδα μιας αφύπνισης, και επιλέγει χάριν μοναδιαίας σημειολογίας τέσσερις ερμηνευτές της μελωδής του Πόντου, σε ένα εγκάρδιο προσκλητήριο.


Βασιλειάδης Αχιλλέας
Bluesman, ταξιδευτής του Χρόνου και γεφυροποιός γενεών. Eγκαταβιώνει στη μουσική παράδοση  της Αργυρούπολης και στον πλούτο των δημωδών ασμάτων της ποντιακής μούσας. 
Αυτόπτης και συνδιεγέρτης των σημαντικών στιγμών στα κοινά των Ποντίων στις δεκαετίες του 70 και 80, έπαιξε θέατρο με τον Πόλυ Χάιτα, ενσάρκωσε και ενσαρκώθηκε από τον Βέβαια του Κτενίδη, συντρόφεψε περίσσιους οργανοπαίκτες, ενώ κλείδωσε την υστεροφημία του ιδρύοντας με τους Σιαμίδη και Κουρτίδη τη μουσική σκηνή Παρακάθ`, μια πολιτική όσο και καλλιτεχνική παρέμβαση στη συνειδητότητα των Ποντίων.

Ο Αχιλλέας, το Avatar του ανώνυμου allegro trovatore στα πανηγύρια και τις βεγγέρες των αρχών του 20ου αιώνα, διατάσσει ανακουφιστικά τον άνθρωπο στον καλλιτέχνη.


Παρχαρίδης Αλέξης
Πιστώνεται το δημογραφικό boom των νέων που ασχολήθηκαν με τη λύρα και το τραγούδι τα τελευταία είκοσι χρόνια. Εγκαθιστά την μελωδία των Ποντίων συμπαθή στο ελλαδικό πεντάγραμμο.
Ενέπνευσε και αποτελμάτωσε με την αυθεντικότητα, το φωνητικό ταλέντο και το ήθος του, την εσωστρεφή και "ανάγωγη" μουσική σκηνή των Ποντίων, από το 1990 και κατόπιν.

Ο Παρχαρίδης, μοναδιαίος Performer, ξενιστής του Λόγου της Πατρίδας, θα συνεχίσει εκών άκων, να προτρέπει παραγωγικά τις καλλιτεχνικές εκφάνσεις των Ποντίων στην Ελλάδα. 


Σιαμίδης Κώστας
Κορυφαίος λυράρης, ενδελεχής μελετητής του Γώγου και αφοσιωμένος ερευνητής των ήχων της Ματσούκας.

Γκουρού ενός χαρακτηριστικού μουσικού ύφους, εξημέρωσε το ζίλ κούρδισμα της λύρας  κ`ανέδειξε σκοπούς και ξεχασμένους μουσικούς δρόμους, με επιμονή στη δεξιοτεχνική αρτιότητα. Μέλος μιας κλειστής λέσχης μοναστικής ποντιοσύνης, συνεχίζει να δασκαλεύει γενναιόδωρα γενιές λυράρηδων.

Ο Σιαμίδης, εθελοντής στους καιρούς των λίγων που όργωναν τα χέρσα, αρνιέται το ρόλο του έμπορου στον εκφυλισμένο καιρό της ψευδοαισθητικής και έπαρσης. Πραιτωριανός της Παράδοσης, υποδεικνύει στο κοινό των Ποντίων ένα από τα πολλά αληθινά της μέτρα.


Σοφιανίδης Γιώργος
Βιωματικός αποθησαυριστής της μελωδής των οικισμών του Καπίκιοϊ, της ενδοχώρας Τραπεζούντας. Ανάδειξε τους μουσικούς τρόπους του αγγειοπαίκτη της πρώτης προσφυγικής γενιάς, Κώτσονος τ`Ασαλούμ.  

Ασκαυλιστής, λυράρης και τραγουδιστής ο Σοφιανίδης, συστήνει ανεπιτήδευτα την τραχειά αλήθεια των γαϊτέδων της Πατρίδας και καλεί τον εξωτερικό παρατηρητή, να μελετήσει στη φυσιογνωμία και συμπεριφορά του, το γίγνεσθαι ενός πάλαι ποτέ κόσμου. 

Νυρεμβέρκιοϊ στάμαν Χριστιανάρ`
Cardinal Bessario e.V