βιογραφίες : Άνθιμος Α. Παπαδόπουλος (1878-1962)

➤ από την ιστοσελίδα της ΕΠΜ
➤ ο Αρχιμανδρίτης Άνθιμος Α. Παπαδόπουλος γεννήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 1878 στο χωριό Καράκαγια (ανάρτησή μας εδώ ) της περιφέρειας Αργυρούπολης του Πόντου και βαπτίστηκε Αλέξανδρος. Ήταν ο μικρότερος γιος της οικογένειας Ιάκωβου Παπαδόπουλου. Ο πατέρας του, που χειροτονήθηκε ιερέας με το όνομα Αντώνιος, προς το τέλος της ζωής του μπήκε στη μονή Αγίου Γεωργίου Χουτουρά παίρνοντας μαζί του και το νεαρό Αλέξανδρο. Ο Αλέξανδρος αφού φοίτησε στο δημοτικό σχολείο του χωριού Χουτουρά μετά μπήκε στο σχολαρχείο Αργυρούπολης.

➤ το 1897 ο Αλέξανδρος κείρεται μοναχός της μονής με το όνομα Άνθιμος και χειροτονείται διάκονος. Την επόμενη χρονιά τελειώνει τις γυμνασιακές του σπουδές στην Ροδοκανάκειο Ιερατική Σχολή Καισαρείας Καππαδοκίας. Μετά την αποφοίτησή του προσλαμβάνεται ως διάκονος και γραμματέας της μητρόπολης Ροδοπόλεως, υπό τον μητροπολίτη Γερβάσιο Σαρασίτη. Το 1905 έρχεται στην Αθήνα και γράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου από την οποία αποφοιτά αριστούχος στις 31 Μαρτίου 1910. Τέλος στις 13 Φεβρουαρίου 1933 αναγορεύεται διδάκτωρ της Σχολής με τον βαθμό "άριστα"

➤ το Σεπτέμβριο του 1910 αναλαμβάνει τη διεύθυνση του Ιεροδιδασκαλείου "Ανατολή" στη Σάμο, όπου και διδάσκει τα Αρχαία Ελληνικά. Μετά δύο χρόνια, το 1912, ύστερα από παράκληση του μητροπολίτη Χαλδίας Λαυρέντιου Παπαδόπουλου, αναδιοργανώνει το ιεροδιδασκαλείο του Πόντου της Πρασσάρεως Κερασούντας - ανάρτηση μας εδώ - και το διευθύνει για δύο χρόνια. Το 1914 βρίσκεται στην Αθήνα και αποκλεισμένος λόγω των πολεμικών γεγονότων διορίζεται συντάκτης του Ιστορικού Λεξικού της Νέας Ελληνικής, ενώ το 1932 γίνεται διευθυντής μέχρι το 1945. Το 1950 αναλαμβάνει πάλι τη διεύθυνση του Ιστορικού Λεξικού για δύο χρόνια, αλλά πριν τη λήξη της θητείας του για λόγους υγείας αποχωρεί οριστικά.

➤ το 1911 ο Άνθιμος Παπαδόπουλος χειροτονήθηκε από το μητροπολίτη Χαλκίδος Χρυσάνθου ιερομόναχος και κατόπιν ως αρχιμανδρίτης υπηρέτησε για σαράντα χρόνια ως εφημέριος και πνευματικός ηγέτης του Αμαλιείου Ορφανοτροφείου Αθηνών.

➤ Υπήρξε μέλος πολλών κοινωνικών, εθνικών και επιστημονικών σωματείων και συλλόγων. Μεταξύ αυτών και την Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, της οποίας υπήρξε ιδρυτικό μέλος, γεν. γραμματέας και πρόεδρος από το 1949 ως την ημέρα του θανάτου του, στις 2 Φεβρουαρίου 1962. Διεύθυνε το περιοδικό της Επιτροπής, το "Αρχείον Πόντου" ως το 1952, οπότε και ασθενής παραιτήθηκε, ενώ τη διεύθυνση ανέλαβε τότε ο γεν. γραμμ. Οδ. Λαμψίδης. Στο "Αρχείον Πόντου" δημοσιεύονται δύο ανεκτίμητα έργα του, η "Ιστορική Γραμματική της Ποντικής Διαλέκτου", παρ.1 (1955) και το "Ιστορικό Λεξικό της Ποντικής Διαλέκτου", παρ. 3, τόμος πρώτος Α-Λ (1958-60) και τόμος δεύτερος Μ-Ω (1961) - ανάρτηση μας εδώ

➤ Η Ακαδημία Αθηνών στις 24 Μαρτίου 1953 του απένειμε τιμητική διάκριση για τη μακροχρόνια εθνική και επιστημονική του δράση. Ο Άνθιμος Α. Παπαδόπουλος προσέφερε πολλά στην Εκκλησία, το Έθνος, την Επιστήμη, στον Ποντιακό Ελληνισμό.

η εορτή των Θεοφανείων - Τραπεζούντα 1919

πρώτη δημοσίευση 6.1.2022

 

🔻 από την στήλη "με την ΕΠΟΧΗ ξαναζούμε στον Πόντο" το άρθρο με τίτλο "η εορτή των Θεοφανείων"

🔻 δημοσιεύθηκε στις 8.1.1919 και πιθανότατα το έγραψε ο Νίκος Καπετανίδης

🔻 "...ο εκ των Εξωτείχων Θεόδωρος Αντωνιάδης κατόρθωσε να ανασύρη τον Σταυρόν και χωρίς ευτυχώς άλλην πάλην (!!!) προς τους συναγωνιστάς του..."

🔻 μέγα ευτύχημα που έχουμε την ΕΠΟΧΗ και ξαναζούμε ως να ήμασταν εκεί...

🔻  ΠΕ, 1977, τ. 16

 

μονή Αγίου Σάββα - Τραπεζούντα

➤ στην μονή του Αγ. Σάββα στην Τραπεζούντα αναφερθήκαμε και σε άλλη ανάρτησή μας

➤ όπως θα δείτε και στο τοπογραφικό παρακάτω είναι στα ανατολικά της πόλης

➤ ακολουθεί η αναφορά στην μονή από τον ταξιδιωτικό οδηγό "Αν. Πόντος" της Infognomon

➤ μια εικόνα που βρήκαμε στο διαδίκτυο και το τοπογραφικό που αναφέραμε ήδη

 

[πρώτη δημοσίευση 5.12.2010]

 

Αγία Βαρβάρα

🔻 για μας είναι από την Μερζιφούντα του Πόντου

🔻 πολιούχος της πόλης που γεννήθηκα, δηλ. της Δράμας

🔻 προστάτης του όπλου που υπηρέτησα σε μονάδα της Δράμας, της 155 ΜΜΒΠ (μνήμες και νοσταλγία 50 χρόνια πριν...)

🔻 η παρακάτω σελίδα από τον Δυτικό Πόντο της Infognomon

 

Θεοδώρα Ιωαννίδου - Καρακουσόγλου, #2 - η εξόντωση της ορθόδοξης εκκλησίας του Πόντου

πρώτη δημοσίευση 14.3.2021

🔻 από το βιβλίο της κας Ιωαννίδου η δεύτερη μας ανάρτηση - πρώτη εδώ

🔻 είναι ο πρόλογος στο βιβλίο γραμμένος από την Κωνσταντίνο Φωτιάδη

🔻 διαβάστε... 

 

επόμενη #3 ανάρτηση : εδώ

 

οπισθόφυλλο

Θεοδώρα Ιωαννίδου - Καρακουσόγλου, #1 - η εξόντωση της ορθόδοξης εκκλησίας του Πόντου

πρώτη δημοσίευση 11.3.2021

 

🔻 δεύτερο βιβλίο της Θεοδώρας Ιωαννίδου, οδοντίατρος το επάγγελμα που θα' πρεπε να είναι οφθαλμίατρος γιατί μας κάνει να κλαίμε από τις πρώτες σελίδες...

🔻 τέσσερα χρόνια ερευνά & καταγράφει συλλέγοντας το υλικό ενός θέματος που νομίζω ότι δεν προϋπήρχε. οι θηριωδίες των αγαρηνών εις βάρος του κλήρου...

🔻 έτσι προέκυψε αυτό το πολυσέλιδο βιβλίο των 447 σελίδων, το οποίο μόλις κυκλοφόρησε

🔻 θα το βρείτε σε όλα τα μεγάλα βιβλιοπωλεία (στην Αθήνα που ξέρω, ΠΟΛΙΤΕΙΑ, ΙΑΝΟΣ κλπ κλπ) καθώς επίσης και στην ιστοσελίδα https://pontosistoria.gr

🔻 η σελίδα μας θα το διαβάσει μέχρι τέλους, όπως και το πρώτο βιβλίο της συγγραφέως "όσοι δεν γέλασαν ποτέ" εδώ και φυσικά θα βάλει κάποιες αναρτήσεις από αυτό το βιβλίο

🔻 για σήμερα η εισαγωγή της Θεοδώρας Ιωαννίδου η οποία "σπάει κόκκαλα" - διαβάστε την και θα καταλάβετε γιατί...

 

🔻🔻🔻 η παρακάτω φωτογραφία του κλήρου και των ενόπλων με άγγιξε περισσότερο. γιατί κλήρος (δηλ. η πίστη μας) και ένοπλοι (δηλ. το αντάρτικο σωτηρίας) ήταν οι δύο πυλώνες που μας κράτησαν όλους εμάς ΡΩΜΙΟΥΣ...

 

επόμενη ανάρτηση #2 - εδώ

τρίτη #3 - εδώ 

ένα περιστατικό από τους Κρυπτοχριστιανούς του Σταυρίν

πρώτη δημοσίευση 6.4.2015

➤ εφημερίδα "Ποντιακή Φωνή" 24.5.1964
• Κάνεως, Οι δίπιστοι του Σταυρί
• Κωνστ. Αμοιρίδη

➤ Ήταν Μάιος μήνας στα 1867. Το ότι οι κάτοικοι της Κρώμνης φανερώθηκαν ως Ορθόδοξοι Έλληνες και στην ψυχή και στην καρδιά, αυτό έδωσε μεγάλο θάρρος στους Σταυριώτες, κι έλεγαν αναμεταξύ τους. "Αφού ο εκατοχρονίτης Μολλά-Μπεχρέμ' ς πέταξε το σαρίκι κι έβγαλε τον κίτρινο τσουμπέ, γιατί κι εμείς να μην πετάξουμε από πάνω μας τη ντροπή του αρνησίθρησκου ;"

➤ Γι' αυτό οι χωρικοί συγκεντρώθηκαν στο σπίτι του πρωτόπαπα του χωριού, και αφήνοντας κατά μέρος και τα ψέματα, έκαναν την εξής συμφωνία. "Δεν έχει σημασία το ότι οι παππούδες μας αρνήθηκαν το Χριστό μπροστά στους ανθρώπους. Εμείς, κι αν ακόμα μας σφάξουν, είμαστε αποφασισμένοι να κάνουμε όπως έκαναν οι Κρωμέτες. Θα φανερώσουμε την πίστη μας και θα χάσουμε όλα μας τα υπάρχοντα, αρκεί να βγούμε από αυτή την κόλαση". Και αμέσως υπόγραψαν τη συμφωνία και πήραν απόφαση να πάνε στο Κάνι (σημ. Αργυρούπολη) και να ομολογήσουν την πίστη των πατέρων τους μπροστά στο Μουτασερίφη και όλο το συμβούλιο.

➤ Και τότε έβλεπες στο Σταυρίν ένα θέαμα που να σπαράζει την ανθρώπινη καρδιά. Όλοι αγκάλιαζαν τις γυναίκες και τα παιδιά τους, έκλαιγαν και τα αποχαιρετούσαν, όχι γιατί φοβούνταν για την απόφαση που έπαιρναν, αλλά για τα βάσανα που θα τους επέβαλε η βάρβαρη κυβέρνηση του τόπου, η οποία ούτε νόμο είχε ούτε πίστη, και η οποία ήταν εξοργισμένη γιατί οι Σταυριώτες πήραν θάρρος από τους Κρωμέτες και από τους Γιαγλί-ντερέδες (κοντινό χωριό το Γιαγλίτερε).
 
➤ Αφού πολύ το σκέφτηκαν και το συζήτησαν, πήγαν και λειτουργήθηκαν στην εκκλησία και μετάλαβαν, έκαναν το σταυρό τους και πήραν του Κανί το δρόμο κι ήρθαν μπροστά στο Μουτεσαρίφ, τον Χάμαλην Γιουσούφ πασά, και άφοβα του είπαν την απόφασή τους. Ο Μουτεσαρίφης, έξυπνος άνθρωπος, όταν βρέθηκε μπροστά σε ογδόντα ανθρώπους έτοιμους να πεθάνουν, επροσκάλεσε το Ινταρέ-Μεζλισίν και το Μουφτή της πολιτείας και μπροστά τους προσπάθησε με καλό τρόπο να τους κάνη ν' αλλάξουν γνώμη. Όταν όμως είδε πως είναι αμετάπειστοι, τους φυλάκισε.

➤ Δυο μέρες έμειναν στη φυλακή πεινασμένοι, διψασμένοι, άυπνοι, και κατόπι τους έβγαλε και τους έστειλε σε καταναγκαστικά έργα. Και έβλεπες τους νέους μάρτυρες του χριστιανισμού να κουβαλούν με τη ράχη τους από μέσα από την πολιτεία μεγάλες πέτρες, κάτω από το μαστίγιο των ζεπτιέδων, και να χτίζουν ντουβάρια στη Ρωμαίϊσσα, στο τούρκικο νεκροταφείο, άλλους να καθαρίζουν αποχωρητήρια σε δημόσια γραφεία, άλλους να κουβαλούν στα λουτρά τα σκεύη των χανουμισσών, άλλους να καθαρίζουν τα χάνια της πολιτείας από τις ακαθαρσίες των υποζυγίων, άλλους να κάνουν κατώτερες δουλειές, ενώ τους έφτυναν, τους ύβριζαν, τους έσπρωχναν και τους ράβδιζαν.

➤ Τί έκαναν οι πρόκριτοι και οι δημογέροντες του Κανί; Η αλήθεια είναι πως δεν κάθισαν με σταυρωμένα χέρια. Ο δεσπότης ο Γερβάσιος Καρνέτης προσκάλεσε σε συνεδρίαση τη Δημογεροντία, που αποτελούνταν από το Χατζή Αναστάση Τσαμουρλή, τον αδελφό του Χατζή Κωνσταντίνο, το Χατζή Κωνσταντίνο Τσαμκιόζη, τον Αναστάση Βαφειάδη, το Γιάννη Τουλούμη, το Χατζή Δημήτρη Μουμτζή, τον Αγαθάγγελο Δημητριάδη. Η Δημογεροντία αποφάσισε και έκρινε καλό να στείλουν πεζοδρόμους στην Τραπεζούντα -γιατί τότε τηλεγραφεία δεν υπήρχαν, και στο ταχυδρομείο τα ελληνικά γράμματα πάντα ανοίγονταν από τους ταχυδρομικούς υπαλλήλους- να δώσουν είδηση στην Αδελφότητα των Αργυροπολιτών και τον εκεί σχολάρχην Γεώργιον Παπαδόπουλον τον Κυριακίδην για τα όσα έγιναν στο Κάνι, και εκείνοι να ειδοποιήσουν τις Πρεσβείες και το Πατριαρχείο και να προλάβουν το κακό.

➤ Βρήκαν και έστειλαν τέτοια παλληκάρια, και γρήγορους σαΐδες, το Γιάννη του Λουκά και τον Παντελή Ζαμανόπουλο, που σε 15 ώρες έφτασαν από το Γουλάτι (σημ. από το πέρασμα του Κουλάτ) στην Τραπεζούντα. Απ' εκεί ο Κυριακίδης έγραψε αμέσως στο Πατριαρχείο και στις Πρεσβείες και έστειλε αναφορά στην Υψηλή Πύλη και πέτυχαν να σταλούν γρήγορα κυβερνητικές διαταγές, να σταματήσουν οι βασανισμοί των Σταυριωτών και να τους αφήσουν να παν στα σπίτια τους (**)

➤ Και ύστερα από κάμποσες μέρες, στις 29 Ιουνίου, ελεύθεροι, και χωρίς σαρίκι και τσουμπέ, με χαρούμενο το πρόσωπο και γαληνεμένη την καρδιά, γύρισαν τρεχάτοι στα χωριά τους, πήγαν στις εκκλησίες, άναψαν μεγάλες λαμπάδες, χτύπησαν τις καμπάνες, δόξασαν την Αγία Τριάδα, που οι γονείς τους μπροστά τους την αρνούνταν, και άρχισαν τις χαρές και τις διασκεδάσεις. 

➤ Μονάχα οι Κασίμ-ζαντέδες (*), επειδή είχαν την πόστα της Τραπεζούντας ως το Ερζερούμ, δεν πήραν μέρος ως τον καιρό της Ανταλλαγής, οπότε κρυφά-κρυφά ένα δυο ήρθαν κι εκείνοι στο Ωραιόκαστρο της Θεσσαλονίκης και φανερώθηκαν και δόξασαν το Θεό.

(*) 

"Κασίμ-ζατέ, μεγάλη οικογένεια κρυπτοχριστιανών εν τω συνοικισμώ Γαραουλτζάντων. Η δράσις της οικογενείας Κασίμ-ζατέ (Κασιμίδαι και Δημητριάδαι) ήτο ποικίλη, εκτεινομένη από Τραπεζούντος μέχρι Σταυρί και εκείθεν μέχρι Κιμισχανέ και Ερζιγκιάν ..." Δ.Κ. Παπδαδόπουλος (Σταυριώτης), αρχείον Σταυρί, σελίδα 50

 

(**)

αν δεν είναι από την ίδια ιστορία, είναι από κάποια αντίστοιχη. ο γιολγοβάνον εδώ

ταξιδιωτικός οδηγός Εύξεινος Πόντος #3 - Ποντιακά δίστιχα & εκκλησίες

➤ τρίτη ανάρτησή μας από αυτόν το ταξιδιωτικό οδηγό
➤ Ποντιακά δίστιχα και οι δύο μητροπολιτικοί ναοί. Της Τραπεζούντας και της Αμισού. Γκρεμισμένοι και οι δυό από τους αγαρηνούς...

Σωκράτης Γ. Κλαδάς - Πουταχίδης, σκόρπιες αναμνήσεις από τον Πόντο - #2

➤ δεύτερη ανάρτηση - πρώτη εδώ
➤ στο άρθρο αυτό υπάρχουν 8 ενότητες από τις οποίες η 4η και η 5η ακολουθούν και είναι οι :
     1. λύκειον Γουμεράς, αναφέρεται επίσης στο "μεγάλο πανηγύρι για τους ανηφορίτες..." (ο αναφερόμενος Στέφανος Πουταχίδης ήτο αδελφός του συγγραφέα)
     2. διωγμοί της εκκλησίας

το νόημα του 15Αύγουστου στην Π. Σουμελά

πρώτη δημοσίευση 16.8.2022

 

🔻 άρθρο από την ΠΕ, 1975, τ. 4

🔻 "...το όνειρο του γυρισμού στα άγια χώματα, όπου περιμένουν κόκκαλα ιερά δυνατών προγόνων, καμπάνες βουβές και εκκλησίες αλειτούργητες..."

 

 

ένα προσκύνημα στην Παναγία Σουμελά (Μ. Νυμφόπουλος)

➤ γράφει ο Μιλτιάδης Νυμφόπουλος
➤ ήταν 22 Αυγούστου του 1911 όταν ξεκίνησαν για ένα προσκύνημα στην Παναγία Σουνελά. Το πιθανότερο να λογαριάζει με το νέο ημερολόγιο. Με το παλιό θα ήταν 9 Αυγούστου
➤ δημοσιεύθηκε σε ένα από τα πρώτα τεύχη της ΠΕ και το 1953 στο βιβλίο του "ιστορία της Σάντας"
➤ από το Άμαστρις, τεύχος 14

[πρώτη δημοσίευση 26.8.2018]

από στιγμή σε στιγμή #8 - προσκύνημα στην Π. Σουμελά

➤ παιδικές θύμησες από το προσκύνημα τους στην Παναγία Σουμελά. Μια μοναδική περιγραφή που περιλαμβάνει την διαδρομή από τα Λωρία Κρώμνης μέχρι την Παναγία και την επιστροφή τους στο χωριό μέσα από δάση, παρχάρια και κρύα νερά,
➤ πρέπει να είναι γύρω στο 1910
➤ όγδοη ανάρτηση από το βιβλίο του Δημήτρη Πηχωρίδη / οι προηγούμενες :  1η - 2η - 3η - 4η - 5η - 6η - 7η     
➤ μια εικόνα του Πόντου και της εορτής στην Παναγία Σουμελά με τα μάτια ενός παιδιού γύρω στα 1910...
➤ δείτε ένα άλλο οδοιπορικό (εικονική αεροπορική περιήγηση) από Κρώμνη προς Παναγία Σουμελά με βάση την περιγραφή του Μιχ. Μεταλλείδη εδώ 

[πρώτη δημοσίευση Μάρτιος 2018]

- φογούμαι γιαμ' ξεραίν το chέρι μ' η παναγία...

➤ ...έτσι αποκρίθηκε ο "εξισλαμισμένος" Ρωμιός το 1953 κατά την διάρκεια του πρώτου προσκυνήματος στον Πόντο του Ελευθέριου Ελευθεριάδη - ανάρτησή μας εδώ
➤ και αποκρίθηκε έτσι όταν ο Λευτέρ' Μπέης του ζήτησε να τον βοηθήσει να ξηλώσει τον σταυρό από το αγίασμα της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο
➤ παρακάτω διαβάστε την συναρπαστική περιγραφή της επιχείρησης
➤ επιχείρηση που έγινε επικίνδυνη όταν ο κομιστής Λευτέρ Αγάς περνούσε το έλεγχο του τελωνείου (ίσως σε επόμενη ανάρτηση)
➤ ο σταυρός αυτός κατέληξε στο αγίασμα της Παναγίας Σουμελά στο Βέρμιο
➤ έτσι λειτουργούσαν τότε οι δικοί μας, με προσφορά, με αυτοθυσία, με αυταπάρνηση...
➤ διαβάστε το άρθρο, διαβάστε τους διαλόγους... - από το βιβλίο "Πόντος, επιστροφή στην Ιθάκη"

[πρώτη δημοσίευση Αύγουστος 2018]

δική μας φωτογραφία από την Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο