Σάββατο, 26 Μαΐου 2018

Αντώνιος Παπαδόπουλος, ό εωρακώς εν Πόντω... #3

➤ τρίτη ανάρτησή μας από το βιβλίο του Αντωνίου π' Χαρ. Παπαδόπουλου "ό εωρακώς εν Πόντω μεμαρτύρηκεν" (μνήμες από τον αλησμόνητο Πόντο)" - πρώτη εδώ / δεύτερη εδώ
➤ έχουμε την περιγραφή μιας εκδρομής από το Καπίκιοϊ μέχρι την μονή του Αγίου Γεωργίου του Περιστερεώτα (ο Α. Παπαδόπουλος ήταν δάσκαλος στο Καπίκιοϊ)
➤ αναφέρει τον παπά Δημήτριο Μισαηλίδη ο οποίος μας έχει δώσει μια πολύ καλή εικόνα της Γαλίαινας - έχουμε πέντε άρθρα του εδώ
➤ δείτε επίσης την αναφορά για το βουνό Πυργί (...διότι είναι σαν κώνος ηφαιστείου νεκρωθέντος προ πολλού) και συγκρίνετε με την δορυφορική εικόνα από το Google Earth. Μάλλον είναι αυτό...







κατά προσέγγιση η διαδρομή :

το Τιβάν Κερασούντας

➤ Τιβάν, κεφαλοχώρι της Κερασούντας με σχεδόν 2000 άτομα.
➤ από το βιβλίο του Σάββα Ασλανίδη "η ωραία Κερασούντα" η αναφορά στο χωριό Τιβάν

ο παραπάνω χάρτης υπάρχει σε πολύ μεγάλη ανάλυση για download εδώ

➤ επιπλέον στοιχεία ...

➤ ρωτήθηκα από τον κατά το ήμισυ Τιβανότα ανεψιό μου εάν σήμερα υπάρχει ακόμα το χωριό Τιβάν. Κατά πάσα πιθανότητα δεν υπάρχει σήμερα οργανωμένος οικισμός του Τιβάν. Ενδεχομένως να υπάρχουν μερικά σπίτια ή εξοχικά, εκεί που παλιά ζούσαν Ρωμιοί.
➤ παραθέτουμε σελίδα από το βιβλίο του Χρήστου Σαμουηλίδη "οδοιπορικό στον Πόντο" και επίσης σελίδα από τον οδηγό της Infognomon "Ανατολικός Πόντος". Ακολουθούν δύο τμήματα της περιοχής Κερασούντας από σύγχρονους χάρτες. Από αυτούς τους χάρτες καθώς και από τον οδηγό της Infognomon βγάνει το συμπέρασμα για μη ύπαρξη σύγχρονου Τιβάν.



Air Pontus # 21 : η Κερασούντα και τα χωριά της

➤ πετάμε πάνω από την Κερασούντα και τα χωριά της
➤ υψηλή ανάλυση, διάρκεια : 4 λεπτά


➤ από το βιβλίο του Χρήστου Σαμουηλίδη, "οδοιπορικό στον Πόντο"
➤ το ταξίδι του συγγραφέα έγινε το καλοκαίρι του 1963
➤ διαβάστε για την πορεία από τον παλαιό δρόμο μέχρι το Κουλάκ Καγιά στην ανάρτηση μας εδώ 

Παρασκευή, 25 Μαΐου 2018

Αντώνιος Παπαδόπουλος, ό εωρακώς εν Πόντω... #2

➤ δεύτερη ανάρτησή μας από το βιβλίο του Αντωνίου π' Χαρ. Παπαδόπουλου "ό εωρακώς εν Πόντω μεμαρτύρηκεν" (μνήμες από τον αλησμόνητο Πόντο)" - πρώτη εδώ
➤ είναι ένα βιογραφικό σημείωμα, γραμμένο από τον υιό του Θεόδωρο. Οι σελίδες 16 έως και 23 αφορούν τα γεγονότα στην Τραπεζούντα, οι υπόλοιπες την Κωνσταντινούπολη και την Ελλάδα. Ειδικά αυτές της Τραπεζούντας έχουν μεγάλο ιστορικό ενδιαφέρον
σημειώστε στην σελίδα 19 την αναφορά του στους Άγγλους, "δήθεν φίλοι" - προσυπογράφω... 








1=Κάτω Χορτοκόπι (Ζίρ) - 2=Χορτοκόπι (Αγία) - 3=Άνω Χορτοκόπι

Κουλάκ Καγιά Κερασούντας - update

➤ το πιο φημισμένο παρχάρι της Κερασούντας ήταν το Κουλάκ Καγιά, οικισμός που ανήκε στη περιφέρεια του Κιρίκ ή Γουρούχ - ανάρτηση μας εδώ
➤ τα παρακάτω είναι από το βιβλίο του Σάββα Ασλανίδη "η ωραία Κερασούντα" και από τον οδηγό Ανατολικός Πόντος της Infognomon.

από το Google Earth - Panoramio


update :
από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη, οδοιπορικό στον Πόντο (έγινε το καλοκαίρι του 1963). Σημειώστε ότι εκείνο τον καιρό μάλλον δεν υπήρχε ο σημερινός δρόμος κατά μήκος του Ασκάνιου ποταμού. Ο συγγραφέας περιγράφει την παλιά διαδρομή πάνω από τα βουνά.
σχετική ανάρτηση μας Air Pontus #4 : Κερασούντα - Εγριμπέλ - Μπάλτσανα - Γαράσαρη
➤ την ίδια διαδρομή έκανε και το σεφκιέτ της Τρίπολης.
σχετική ανάρτηση μας το σεφκιέτ του θανάτου της Τρίπολης - 1916

Χρονικά του Πόντου (ΧτΠ)

➤ πρώτη δημοσίευση στις 16.1.2016

μετά τα Ποντιακά Φύλλα (ΠΦ), που υπήρξε η πρώτη περιοδική έκδοση των Ποντίων, ακολούθησαν τα Χρονικά του Πόντου
➤ ήταν μια έκδοση του συλλόγου Αργοναύται-Κομνηνοί της Καλλιθέας Αττικής
➤ διευθυντής του περιοδικού ήταν ο Ξενοφών Κ. Άκογλους (ψευδώνυμο Ξένος Ξενίτας)
κυκλοφόρησε σε μια δύσκολη εποχή για την χώρα μας, από το 1943 μέχρι το 1946 
➤ είκοσι τέσσερα τεύχη μερικά από τα οποία διπλά. Όλα τα τεύχη βρίσκονται στο ψηφιακό αρχείο της ΕΠΜ ( εδώ ) και μπορείτε να τα διαβάσετε - μελετήσετε
πρόσφατα που βρέθηκα στα γραφεία των Αργοναυτών στην Καλλιθέα είδα να υπάρχουν ακόμη διαθέσιμα προς πώληση μερικά σετ
➤ δεν υπάρχουν όμως σε ψηφιακή μορφή τα περιεχόμενα των 2 τόμων. Τα σκανάραμε και θα τα βρείτε στην νέα σελίδα ΧτΠ εδώ


ψηφιακό αρχείο ΕΠΜ

Πέμπτη, 24 Μαΐου 2018

Ξενοφώντα Άκογλου, λαογραφικά Κοτυώρων #2

➤ από την 1η Μαΐου του 2015 κάναμε μια πρώτη ανάρτηση με μία υπόσχεση... εδώ
έπρεπε λοιπόν κάποτε να το ξεκινήσουμε...
με φόβιζε ο όγκος του, 1ος τόμος, 526 σελίδες - 2ος τόμος 436 δηλ. συνολικά 960 σελίδες...
είναι θησαυρός και το εννοώ, είναι αυτό που λέει ο τίτλος του, λαογραφικό 100% και μάλλον όχι μόνο των Κοτυώρων
ο 1ος τόμος δεν έχει πίνακα περιεχομένων, τον έκανα εγώ. δείτε τα περιεχόμενα και θα καταλάβετε τι υλικό υπάρχει, δείτε για παράδειγμα το πλήθος των σελίδων στο κεφάλαιο "Κρωμέτκα τραγωδίας" στην σελίδα 347
ένα (πιστεύω) απαραίτητο βιβλίο για τους καλλιτέχνες μας, (μουσικοί - στιχουργοί - θεατράνθρωποι) ξαναλέω, θησαυρός λαογραφίας.


1. περιεχόμενα :

2. πρώτο θέμα : σκωπτικές και πειραχτικές εκφράσεις



βιβλία για Αμισινούς αλλά και για όλους μας...

➤ αυτά τα τέσσερα ξέρουμε, αν κάποιος γνωρίζει κι' άλλα ας σχολιάσει παρακαλώ,
ο Χρήστος Σαμουηλίδης είναι ΑνατολικοΠόντιος αλλά ασχολήθηκε πολύ με τον Δ. Πόντο, από τότε που ήταν ερευνητής του ΚΜΣ. Έτσι απέκτησε μεγάλη γνώση για τον Δ. Πόντο από τις αμέτρητες συνεντεύξεις που πήρε
ανάρτησή μας για το βιβλίο "Σαμψούντα, πόλη της φωτιάς" εδώ




Αντώνιος Παπαδόπουλος, ό εωρακώς εν Πόντω... #1

➤ Αντώνιος Παπαδόπουλος, διδάσκαλος του Πόντου, από το Χορτοκόπι Ματσούκας στο Χορτοκόπι Καβάλας (1883 - 1977)
➤ ο Α.Π. είναι αυτός που μας έδωσε μέσα από το μεγάλο του άρθρο "έτσι ψυχορραγούσε η Τραπεζούντα" μία πολύ καλή εικόνα των τελευταίων μηνών και ημερών της Ρωμαίικης παρουσίας εκεί (έχουμε ήδη αναρτήσει αυτό το άρθρο σε τέσσερις συνέχειες)
➤ υπήρξε ένας από τους εξ απορρήτων του Χρύσανθου
➤ το βιβλίο περιλαμβάνει όλα τα άρθρα, την βιογραφία του και γενικά όλη την συγγραφική του δουλειά. Εκδόθηκε μετά τον θάνατό του από τον υιό του παπά Θεόδωρο.
➤ θα αναρτήσουμε μερικά επιλεγμένα θέματα σε μερικές συνέχειες
➤ το βιβλίο του δάσκαλου έφτασε στα χέρια μας μετά από πολύ ψάξιμο. Ευχαριστώ τον εγγονό του συγγραφέα, τον κ. Αντώνη Παπαδόπουλο.

     • Αντώνιος π' Χαρ. Παπαδόπουλος, διδάσκαλος του Πόντου
     • "ό εωρακώς εν Πόντω μεμαρτύρηκεν" (μνήμες από τον αλησμόνητο Πόντο)
     • Ενωμένη Ρωμηοσύνη - Θεσσαλονίκη 2016
     • σελ. 312


από το βιβλίο

Τετάρτη, 23 Μαΐου 2018

οι δάσκαλοι του γένους των Ποντίων : Ξενοφών Άκογλου (1895-1961)

πρώτη δημοσίευση στις 28.11.2016
➤ Ξενοφών Άκογλου, ψευδώνυμο Ξένος Ξενίτας (1895-1961)

1. ο Ξενοφών Άκογλου, του Κοσμά και της Αφροδίτης, το γένος Γρηγοριάδη, γνωστός και με το ψευδώνυμο "Ξένος Ξενίτας", γεννήθηκε στη Σαμψούντα (Αμισό) το 1895. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στα Κοτύωρα (Ordu), όπου τελείωσε την αστική σχολή, και ύστερα φοίτησε στο γυμνάσιο της Αμισού. Το 1915 διέφυγε από την Τουρκία και πήγε στη Θεσσαλονίκη, όπου τον επόμενο χρόνο κατατάχθηκε εθελοντής στο στρατό της Εθνικής Άμυνας. Μετά το 1918 εκπαιδεύτηκε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών, από την οποία αποφοίτησε με το βαθμό του ανθυπολοχαγού. Έλαβε κατόπιν μέρος στις επιχειρήσεις της μικρασιατικής εκστρατείας. Μονιμοποιήθηκε και παρέμεινε στο στρατό μέχρι το 1935, οπότε αποστρατεύθηκε με το βαθμό του ταγματάρχη. Επαναστρατεύτηκε, ωστόσο, το 1940-1941 και από το αλβανικό μέτωπο έστελνε ανταποκρίσεις στα Νεοελληνικά Γράμματα, τις οποίες αναδημοσίευσε συμπληρωμένες το 1945 στην Αθήνα με τον τίτλο Το θαύμα της Αλβανίας απ’ τη σκοπιά της ΙΙΙ Μεραρχίας.

εργογραφία και συλλογή λαογραφικού υλικού 
ο Άκογλου δημοσίευσε μεγάλο αριθμό άρθρων σε διάφορα περιοδικά (Αρχείον Πόντου, Μικρασιατικά Χρονικά, Ποντιακή Εστία, Νεοελληνικά Γράμματα και ιδιαίτερα στα Χρονικά του Πόντου, των οποίων υπήρξε διευθυντής καθ’ όλη τη διάρκεια της έκδοσής τους) και τέσσερα βιβλία, χρησιμοποιώντας συνήθως το ψευδώνυμο "Ξένος Ξενίτας". Εκτός από το θαύμα της Αλβανίας απ’ τη σκοπιά της ΙΙΙ Μεραρχίας εξέδωσε ένα λογοτεχνικό έργο, τα Διηγήματα ηθογραφικά, από τη ζωή της ταβέρνας και των ψαράδων (Αθήνα 1939), και το θεατρικό Ακρίτας, γραμμένο στην ποντιακή. Το έργο αυτό (ιστορικό δράμα σε πέντε πράξεις και μια εικόνα), για το οποίο ο Άκογλου πήρε έπαινο από τον Καλοκαιρίνειο διαγωνισμό το 1945, αφορά τη δράση των Πόντιων οπλαρχηγών και των αντάρτικων σωμάτων τους την περίοδο 1914-1923. Ο συγγραφέας στόχευε αρχικά στη σύνταξη μελέτης, αλλά ελλείψει των απαιτούμενων πηγών αναγκάστηκε να συνθέσει το δράμα αυτό, το οποίο, μάλλον λόγω βαρύτητας, δε φαίνεται να σημείωσε μεγάλη επιτυχία επί σκηνής.

το σημαντικότερο όμως έργο του υπήρξε το δίτομο Από τη ζωή του Πόντου, λαογραφικά Κοτυώρων. Καρπός μακράς και επίπονης διαδικασίας συλλογής λαογραφικού υλικού από Κοτυωρίτες διεσπαρμένους ανά την Ελλάδα (Αθήνα, Πειραιάς και προάστια, Θεσσαλονίκη, Κατερίνη, Κιλκίς), το βιβλίο χαρακτηρίστηκε ένα από τα πληρέστερα του είδους. Ο Άκογλου, εκτός του ότι δίνει μια ολοκληρωμένη και λεπτομερή περιγραφή της ζωής στα Κοτύωρα (κύκλος ζωής, κοινοτική και οικονομική οργάνωση, έθιμα και δοξασίες) που πληροί τις προδιαγραφές της κλασικής λαογραφίας, καταβάλλει προσπάθεια να είναι αντικειμενικός, πράγμα εξαιρετικά σπάνιο σε τέτοιου είδους συλλογές. Τα Λαογραφικά Κοτυώρων δε συνθέτουν μία ειδυλλιακή εικόνα της ιδιαίτερης πατρίδας του: έστω και αποσπασματικά, αναφέρονται στις ενδοκοινοτικές συγκρούσεις, στις ταξικές διαφορές, στην περιορισμένη καλλιτεχνική κίνηση του τόπου. Με λίγα λόγια δίνουν, πολύ περισσότερο από τα αναλόγου περιεχομένου έργα άλλων συλλεκτών, την αίσθηση στον αναγνώστη ότι έχει να κάνει με μια πραγματική, ζωντανή κοινωνία και όχι με μια ουτοπική ανασύνθεση της χαμένης πατρίδας.

ο Άκογλου πέθανε στην Αθήνα το Δεκέμβριο του 1961.
πηγή : pontos-news

2. Άκογλου Ξενοφών (Ξένος Ξενίτας), 1895 Αμισός – 1961 Αθήνα.
λαογράφος και λογοτέχνης. Φοίτησε στο γυμνάσιο Αμισού. Κατέβηκε στη Θεσσαλονίκη το 1915 και το 1916 κατατάχτηκε εθελοντής στο στρατό Εθνικής Άμυνας και τραυματίστηκε στη μάχη του Σκρα. Το 1918 φοίτησε στη σχολή υπαξιωματικών, ενώ το 1919 αποσπάστηκε με το βαθμό του εφέδρου υπολοχαγού στο τάγμα εθελοντών του Πόντου. Αποστρατεύτηκε το 1935 με το βαθμό του ταγματάρχη.
 

σε όλη τη ζωή του ασχολήθηκε με τη λαογραφία και τη λογοτεχνία. Ανάμεσα στα έργα του έγραψε και το μνημειώδες έργο "λαογραφικά Κοτυώρων Α’ τόμος" το 1939, το οποίο βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών. Τα "Λαογραφικά Κοτυώρων Β’ τόμος" εκδόθηκαν μετά το θάνατό του το 1964. Υπήρξε άριστος συλλέκτης και ως γνώστης βυζαντινής μουσικής συγκέντρωσε πολλές μελωδίες δημωδών ασμάτων και χορών των Ποντίων των Κοτυώρων.
πηγή : ΕΠΜ

3. αναρτήσεις μας :
• από την ζωή του Πόντου – Λαογραφικά Κοτυώρων εδώ
• Χρονικά του Πόντου  εδώ
• για την επιβίωση των παραδόσεών μας εδώ
• Χριστού 1941 τη χρονίας εδώ 

• ανέκδοτα Κοτυώρων και Σταυρίν εδώ

ΠΕ, 1961, 143-144

βιβλία για Κοτυωρίτες αλλά και για όλους μας...

πρώτη δημοσίευση στις 23.8.2017

➤ βιβλιογραφία :
προχθές προμηθευτήκαμε τον 2ο τόμο του τεράστιου έργου των 1.000 σελίδων του Ξενοφώντα Άκογλου (Ξένος Ξενίτας) "λαογραφικά Κοτυώρων - από τη ζωή του Πόντου" - ανάρτησή μας για τον συγγραφέα εδώ
το επίσης μεγάλο έργο του Σάββα Ι. Κανταρτζή "νίκη χωρίς ρομφαία" από το οποίο έχουμε τρεις αναρτήσεις
➤ τέλος, το μικρό αλλά θαυματουργό "χρονικά Κοτυώρων" του Ιωακείμ Δ. Σαλτσή - ανάρτηση μας για τον Ι. Σαλτσή εδώ