Τρίτη, 26 Μαρτίου 2019

Οι Μπάφραληδες και η δεκαετία του '40

πρώτη δημοσίευση 11.3.2017

➤ εκτός από την ιστορία του Πόντου έχουμε εδώ και χρόνια ένα άλλο πάθος...
➤ την μελέτη της Ελληνικής ιστορίας της δεκαετίας του '40, δηλ.
  • Ελληνοϊταλικός πόλεμος (το έπος του 40),
  • τριπλή κατοχή / αντίσταση (Γερμανο.Ιταλο.Βούλγαροι)
  • εμφύλιος 1946-1949
➤ ένα σχετικό βιβλίο, επιχειρεί να εξηγήσει την πολιτική συμπεριφορά των Μπαφραλήδων κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1940
επιλογές από αυτό το βιβλίο στην ανάρτησή μας για τον Γερμανό Καραβαγγέλη εδώ
➤ στο εξώφυλλο εικονίζονται δύο καπετάνιοι όχι Πάφραληδες αλλά Σαμψούντιοι. Ο Ιστύλ Αγάς (Στυλιανός Κοσμίδης) και ο Ιορδάνης Χασερής ή Χασαρής.

Αριστείδης & Κωνσταντίνος Ιεροκλής

➤ δύο αδέλφια με καταγωγή από την Κρώμνη, με σπουδές στην Τραπεζούντα, Αθήνα αλλά και στην Ευρώπη
καθηγητής στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας ο πρώτος αλλά και γυμνασιάρχης στο γυμνάσιο της Σαμψούντας
περίεργη η συμπεριφορά των Τραπεζούντιων απέναντι στον δεύτερο ο οποίος αποσύρθηκε από τον δημόσιο βίο και "βρήκε καταφύγιο" στη μονή του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα
άρθρα από την εγκυκλοπαίδεια του ΠΕ και φωτό (γυμνάσιο Σαμψούντας) από την ΠΕ, 1976, τ.10




Παπαδόπουλος Χαράλαμπος, αδελφός του νονού μου
Βασίλη Παπαδόπουλου, από την Όξε Σαμψούντας.
Αργότερα σπούδασε γιατρός στην Ελλάδα
πριν την ανταλλαγή.
Σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή των Γερμανών
Ναζί ή Ιταλών στην Θεσσαλονίκη
την περίοδο της επίθεσης εναντίον της Ελλάδας
(Απρίλιος 1941)

άρθρα του Αριστείδη Ιεροκλή - ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ

Δευτέρα, 25 Μαρτίου 2019

Κοτυλάβα #2

πρώτη δημοσίευση

➤ παραθέουμε δύο σελίδες όπου η Κοτυλάβα περιγράφει την εγκατάσταση τους στην Καλλίφυτο Δράμας...
κάπου γράφει "...πρόσφυγες έρχονταν στο χωριό συνέχεια..." και μέσα σ' αυτούς ήταν και οι δύο δικές μου οικογένειες. Η εκ πατρός από την Φάτσα και η εκ μητρός από τα χωριά του Αγιού τεπέ Σαμψούντας... όσοι δηλ. επέζησαν...
είπαμε, υπάρχουμε στην ζωή συγκυριακά... 

1. παλιά εκκλησία Αγ. Παντελεήμονα, τώρα δεν υπάρχει, η νέα είναι σε άλλο σημείο
2. με βάση την περιγραφή, το σπίτι της Κοτυλάβας
3. το πατρικό μου...
4. πέρα μαχαλάς



25η Μαρτίου 1821 - εις μνήμην των αφανών ηρώων

➤ "Μακρυά από την ελεύθερη πατρίδα ο Πόντιος Ελληνισμός δεν είχε την δυνατότητα να χαίρεται και να γιορτάζει όπως θα ήθελε, την ανάμνηση της ημέρας που σήμανε του Έθνους την ανάσταση.

Την ημέρα αυτή, διπλή εορτή, έπρεπε να προσέχει πολύ στις εκδηλώσεις της χαράς και του ενθουσιασμού του και να κρύβει τα αισθήματά του, στο μεγαλύτερο τους μέρος, στα κατάβαθα της ψυχής του, που αιώνες μακρούς είχε νανουρισθή με το μαγικό όνειρο της ελευθερίας, όπως κάθε ελληνική ψυχή..."

➤ ΠΕ, 1954, τ. 51


Κυριακή, 24 Μαρτίου 2019

Κοτυλάβα #1

πρώτη δημοσίευση

➤ έχει περίπου ένα μήνα που διάβασα το βιβλίο…
άλλη μια καταγραφή της τραγικής μοίρας των Ρωμιών στην πατρίδα...

συνοπτικά : είναι η ιστορία μιας οικογένειας από το Ακ Ντάγ Ματέν. Ο Κότυλας (σημαίνει αυχένας), γόνος πλούσιας οικογένειας που ζει αρχοντικά στον Ρωμέϊκο μαχαλά Γατσάκ του Ακ Ντάγ, κλέβει την 12χρονή κοπελίτσα από το χωριό της Κέϊσερι την οποία αργότερα παντρεύεται και έτσι γίνεται Κοτυλάβα. Αποκτούν τρία παιδιά. Ο Κότυλας πεθαίνει νέος από ασθένεια. Ο μεγάλος της γιος, ο Στέλιος, στα 19 του χρόνια τους εγκαταλείπει και φεύγει για την Ελλάδα προκειμένου να αποφύγει τα αμελέ ταμπουρού. Η Κοτυλάβα με τα δυο μικρά παιδιά της ζει τραγικές στιγμές στην πόλη και στο χωριό της που επιστρέφει όπου τα πράματα χειροτερεύουν κάθε μέρα. Αποφασίζει να φύγει και αυτή από το Ακ Ντάγ και να πάει στον Μπερεκετλί Ματέν όπου έχουνε γνωστούς. Σε λίγα χρόνια φεύγουν και από εκεί για την Ελλάδα. Η Κοτυλάβα προσδοκά επίσης να βρει και τον μεγάλο της γιό. Τους κατεβάζουν στην Καβάλα και από εκεί η επιτροπή τους στέλνει για μόνιμη εγκατάσταση στο χωριό μου, την Ραβίκα (Καλλίφυτος Δράμας). Εκεί ζήσανε μέχρι το 1947 και μετά φύγανε για μόνιμη εγκατάσταση στην Δραπετσώνα Πειραιώς.

σχόλια μας : η μητέρα μου θυμάται την Κοτυλάβα στο χωριό μας / ο συγγραφέας του βιβλίου είναι εγγονός της Κοτυλάβας και γεννήθηκε στην Καλλίφυτο / δεν μαθαίνουμε αν τελικά βρέθηκε ο Στέλιος, ο μεγάλος γιος της
είναι ένα βιβλίο ευκολοδιάβαστο το οποίο δίνει μια πολύ καλή εικόνα των γεγονότων που έλαβαν χώρα στις πατρίδες μας. Θα ακολουθήσει δεύτερη ανάρτηση με μερικές επιλεγμένες σελίδες από το βιβλίο. Το προτείνουμε ανεπιφύλακτα.





οι μεταμφιεσμένοι δερβίσιδες...

➤ άρθρο σχετικό με την 25η Μαρτίου του 1821 στον μαρτυρικό Πόντο
➤ δείτε πως οι μεταμφιεσμένοι σε περιοδεύοντες μουσουλμάνους ιεροκήρυκες μετέφεραν στην Ανατολή, όπου υπήρχε Ελληνισμός, τον ξεσηκωμό του γένους.
➤ παρουσιάζονται στον Μητροπολίτη Χαλδίας και... "...να αποκαλύπτονται βγάλοντας τα ιδιότυπα σαρίκια των, και να πλησιάζουν με σεβασμόν τον Μητροπολίτην και με μεγάλην κατάνυξιν να κύπτουν τα γόνατά των και να προσκυνούν ευλαβικά την δεξιάν του Αρχιερέως και να επικαλεσθούν τας ευχάς και ευλογίας του, εις καθαρώς Ελληνικής διάλεκτον"
➤ άρθρο του Ανανία Ν. Νικολαϊδη στην Ποντιακή Εστία, 1952, τεύχος 34-35

Σάββατο, 23 Μαρτίου 2019

ταξιδιωτικός οδηγός Εύξεινος Πόντος #7 - Οινόη / Φάτσα / Πολεμώνιο

πρώτη δημοσίευση

➤ έβδομη ανάρτησή μας από τον ταξιδιωτικό οδηγό "Εύξεινος Πόντος"
αφορά τις κοντινές πόλεις Οινόη και Φάτσα (23 km), ιδιαίτερα αγαπητές λόγω καταγωγής εκ πατρός...
τέλος υπάρχει αναφορά στο Πολεμώνιον για το οποίο καλείσθε να διαβάσετε την ανάρτησή μας με τίτλο "τα λιμνία" εδώ

Ιασώνιο ακρωτήριο (φώτο από το δίκτυο)



η θεία Ευλαλία - οι νέες Αμαζόνες...

πρώτη δημοσίευση 22.10.2016

➤ οι Ρομάνες, οι νέες Αμαζόνες...
➤ ένα άρθρο που ξαναβάζουμε. Δημοσιεύτηκε στην Ποντιακή Εστία, έτος 1950, τεύχος 3
➤ γραμμένο από τον Ιορδάνη Ελευθεριάδη από τον Καταχά Πιερίας. Δεν βρήκαμε περισσότερα στοιχεία για τον συγγραφέα. Δεν τον έχει η εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε. 
➤ διαβάστε το, "δείτε" την εικόνα. Άλλο ένα περιστατικό για ταινία μικρού μήκους
το μέρος που διαδραματίζονται τα περιγραφόμενα είναι το παρχάρ Μετζίτ (βλ. χάρτη)
➤ δείτε τα Ποντιακά που μιλούνε. μάθημα...
➤ δείτε πως "καθαρίζουν" στον Πόντο τον "εχθρό" και συγκρίνετε με τα σημερινά...
- Κορίτζα, ντο στέκεστεν και τερείτεν, εκούξεν τη Σεϊτανίνας η Παρθένα. Ντο θαμάζετε άμον παγωμέν' ! Ο Καράομαν-ογλής ξαν' ετσαφίεν η ραχ' ατ, ξαν θελ' να παιρ' το μάθεμαν 'ατ. Ντο στέκομε ! άς εφτάμε εκείνο ντο πρέπ !


  • Μετζίτ = το ψηλότερο παρχάρ της Κρώμνης
  • Βαθύν Ορμίν = πιθανότατα το ρέμα προς την περιοχή του Άγ. Παύλου
  • Γιαλονομύτ = κορυφή βουνού, από εκεί ψηλά φαινότανε ο γιαλός
  • Λιμνίν = πάνω στην κορυφή του Αγ. Παύλου υπάρχει λίμνη. Μάλλον αυτήν εννοούνε.

Παρασκευή, 22 Μαρτίου 2019

ταξιδιωτικός οδηγός Εύξεινος Πόντος #6 - Σάντα και Κρώμνη

πρώτη δημοσίευση

➤ έκτη ανάρτησή μας από τον ταξιδιωτικό οδηγό
οι συγγραφείς δεν είναι Ρωμιοί, μάλλον Αρμένιοι από το Χεμσίν
είναι οι Sevan & Műjde Nişanyan
Σάντα και Κρώμνη - όχι πολύ μακρυά η μία περιοχή από την άλλη



ο τελευταίος διευθυντής του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας : Ισραήλ Βασιλειάδης

➤ διαβάζαμε και μας έκανε εντύπωση το παράξενο όνομά του. Ισραήλ...
ήταν ο τελευταίος Διευθυντής στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας
➤ από οικογένεια κλωστών, στην περιοχή με τους περισσότερους (μάλλον) κλωστούς, την κοιλάδα του Γιαγλίτερε της Χαλδίας
➤ το χωριό του ήταν το Νατσαράντων, πάνω στο ποτάμι
➤ δεν γνωρίζουμε ποιοι είναι και που βρίσκονται οι απόγονοι του
άρθρο από τα Ποντιακά Φύλλα, έτος 1937, τεύχος 16.

από την σελίδα Αροθυμία σ' ...
άρθρα του Ισραήλ Βασιλειάδη στο ψηφιακό αρχείο της ΕΠΜ

από το βιβλίο του Γ.Θ. Κανδηλάπτη "γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν"

Πέμπτη, 21 Μαρτίου 2019

Χρήστου Γ. Ανδρεάδη, Ιστορικό σχεδίασμα της δράσεως των Ελλήνων ανταρτών του Πόντου

➤ το Ποντιακό αντάρτικο

➤ κατά την γνώμη μου είναι η πιο εμπεριστατωμένη παρουσίαση του Ποντιακού αντάρτικου σε μόλις 12 σελίδες
➤ υπάρχει και μία πιο αναλυτική παρουσίαση του ίδιου θέματος από τον ίδιο συγγραφέα, με πλήρη τεκμηρίωση στο Αρχείον Πόντου της ΕΠΜ, τόμος 44ος (1992-93) σελίδες 153 έως 301 δηλ. το παρακάτω κείμενο των 12 σελίδων σε μία ανάπτυξη 150 σελίδων (6 σελίδες είναι η βιβλιογραφία).

το άρθρο είναι από μία έκδοση του συλλόγου
ΑΡΓΟΝΑΥΤΑΙ - ΚΟΜΝΗΝΟΙ,
ομιλίες για τον Ελληνισμό του Πόντου 1988-1989











Πόντος εν άστρον φωτεινόν...

➤ σήμερα 21.3.2019 εκτός από πρώτη ημέρα της άνοιξης είναι και η "παγκόσμια ημέρα της ποίησης"
η σελίδα μας ξαναβάζει το ποίημα του Γεωργίου Σαρακενίδη "Πόντος εν άστρον φωτεινόν"
τον Γεώργιο Σαρακενίδη τον γνωρίσα στα τέλη της δεκαετίας του '80 όταν πολλές φορές τον φιλοξενήσαμε στα τριήμερα του συλλόγου Η ΑΡΓΩ Καλλιθέας που γινόντουσαν στην πλατεία Δαβάκη
τον θυμάμαι πάντα να κρατά μια μικρή τσάντα - χαρτοφύλακα, θυμάμαι επίσης την στεντόρεια φωνή του όταν απάγγειλε τα ποιήματά του και το πάθος του
όταν κάναμε πολιτικές κουβέντες ξεκαθάριζε ότι αυτός ήταν "ΕΔΑϊτης" δηλ. της παλιάς ΕΔΑ που νομίζω ότι τότε πια δεν υπήρχε
➤ εις μνήμην...

Τετάρτη, 20 Μαρτίου 2019

Στέλιος Πυξίτης

➤ βλέπαμε τα περιεχόμενα του τεύχους 7-8 των ΠΦ και μας έκανε εντύπωση το επώνυμό του...
Στέλιος Πυξίτης, σίγουρα ψευδώνυμο και πιθανά Ματσουκάτες
δεν βρήκαμε πολλά άρθρα του στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ παρά μόνο τα παρακάτω
δεν τον αναφέρει η ΕτΠΕ, μάλλον ένας περιστασιακός αρθρογράφος.