ο στρατηγός Αντρανίκ & το Αρμενικό επαναστατικό κίνημα - #4

➤ τέταρτο και τελευταίο μέρος της ανάρτησης για τον στρατηγό Αντρανίκ και το βιβλίο "ο στρατηγός Αντρανίκ & το Αρμενικό επαναστατικό κίνημα" 
➤ πρώτο μέρος εδώ - δεύτερο εδώ - τρίτο εδώ
➤ όπως γράψαμε στην πρώτη ανάρτηση, διαβάσαμε αυτό το βιβλίο προσδοκώντας να βρούμε στοιχεία για το Ποντιακό αντάρτικο. Μας παρέσυρε η φωτό από το βιβλίο του Παντέλ Αγά (βλ. παρακάτω) "μνήμες του Ποντιακού έπους" - ανάρτησή μας εδώ
➤ ένα γενικό συμπέρασμα που βγάλαμε αν όχι για όλους τους Αρμένιους αλλά σίγουρα για τον συγγραφέα του βιβλίου είναι ότι αυτός αγνόησε προκλητικά τον Ρωμέϊκο πληθυσμό και τον Πόντο γενικά. Η μεγαλύτερη φράση που μας αφορά είναι "…επιβιβάστηκε σε ένα πλοίο στην Κωνσταντινούπολη και αναχώρησε για την Τραπεζούντα, μια παράλια πόλη επί του Εύξεινου Πόντου…"
➤ κλείνοντας θα αναρτήσουμε δυο σελίδες τις οποίες σας καλούμε να διαβάσετε...

περιστατικά από την δράση του Ρώσσικου στόλου 1914-16 στον Πόντο

➤ όταν οι Ρώσσοι κατέλαβαν τον Ανατολικό Πόντο και έφτασαν τα στρατεύματά τους μέχρι τον Χαρσιώτη ποταμό, ο στόλος τους "αλώνιζε" τα παράλια του Πόντου μέχρι την Πάφρα
➤ δείτε μερικά περιστατικά όπως τα περιγράφει ο Γεώργιος Ηλία Σακκάς στο βιβλίο του "η ιστορία των Ελλήνων της Τριπόλεως του Πόντου"
➤ δείτε όλες τiς αναρτήσεις μας για την Τρίπολη στην αντίστοιχη ετικέτα εδώ
➤ επίσης την περιγραφή της περιοχής της Τριπόλεως από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού" εδώ

για το φρούριο της Πέτρας, ανάρτηση μας εδώ

Φυσερά Πλατάνων - #2

➤ δεύτερη ανάρτησή μας για την Φυσερά Πλατάνων - πρώτη εδώ
➤ από το πόνημα του Γιάννη Κασκαμανίδη.

Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτας στο Ροδοχώρι Νάουσας

➤ στις 2.8.2018 επισκεφθήκαμε για πρώτη φορά τον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα στο Ροδοχώρι της Νάουσας
➤ από εκεί το βίντεο του εξωτερικού χώρου της εκκλησίας
➤ για να αναδειχθεί το προσκύνημα πρέπει να γίνουν επιπλέον έργα και το κυριότερο, νέα ή βελτίωση της υπάρχουσας πρόσβασης
➤ ακολουθεί η εισαγωγή ενός άρθρου από το Pontos News - εδώ

• "Η Ιερά μονή Αγίου Γεωργίου Περιστερά ή Περιστερεώτα βρίσκεται σε απόσταση 28 χλμ. από την Τραπεζούντα και είναι χτισμένη στην κορυφή απότομου βράχου, στην πλαγιά του όρους Πυργί Γαλίαινας Ματσούκας, σε υψόμετρο 1.210 μέτρων.
• Ιδρύθηκε το 752 μ.Χ. και είχε πλούσια βιβλιοθήκη, όπως εκείνη της Παναγίας Σουμελά. Όμως το 1203, εξαιτίας τοπικών πολέμων, η Μονή καταστράφηκε τελείως. Μόλις το 1398 ο ηγούμενος της Μονής της Παναγίας Σουμελά την επισκέφθηκε και παρακάλεσε τους αυτοκράτορες Κομνηνούς της Τραπεζούντας. Τελικώς, ο αυτοκράτορας Μανουήλ Γ΄ Κομνηνός υποσχέθηκε και ανασύστησε τη Μονή.
• Με την πτώση της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας η Μονή του Περιστερεώτα υπέστη νέες ζημιές από επιθέσεις και αρπαγές ληστών, για να την αποτεφρώσει τελείως πυρκαγιά το 1483. Τότε χάθηκαν και καταστράφηκαν χρυσόβουλα των αυτοκρατόρων του Βυζαντίου και της Τραπεζούντας, τα σιγγίλια των οικουμενικών πατριαρχών καθώς και άλλα πολύτιμα κειμήλια, σκεύη και χειρόγραφα βιβλία."

➤ εκδρομή από το Καπίκιοϊ μέχρι την μονή του Αγίου Γεωργίου του Περιστερεώτα - από το βιβλίο του Αντωνίου π' Χαρ. Παπαδόπουλου "ό εωρακώς εν Πόντω μεμαρτύρηκεν" (μνήμες από τον αλησμόνητο Πόντο) εδώ
➤ ένα οδοιπορικό (video - 2011) στον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα στον Πόντο εδώ

[πρώτη δημοσίευση στις 13.8.2018]

 

 

 

φώτο παρακάτω : το χέρι μας αγγίζει την ιστορία...

 

Ο Ζανταέρτς (Άγιος Γεώργιος) στην Μούζενα

➤ Άγιος Γεώργιος ή Ζανταέρτς ή Αερομούχον ή Λερμούχον, γυναικείο μοναστήρι της Μούζενας
➤ "...οι Τούρκοι έτρεμαν τον Άγ. Γεώργιο δια τα πολλά θαύματα που έκαμνε"
➤ άρθρο του Παντελή Μελανοφρύδη στην ΠΕ, 1963, τ. 157-163

[πρώτη δημοσίευση Μάιος 2015]

1954 : δεύτερη Λαμπρή στην Π. Σουμελά Βερμίου...

πρώτη δημοσίευση 18.4.2020

➤ από την ΠΕ, 1954, τ. 52 - γράφει ο Φίλων Κτενίδης
➤ είναι η δεύτερη Λαμπρή που γίνεται στην Π. Σουμελά του Βερμίου
➤ "κινηματογραφική" και ολοζώντανη η εικόνα που μας δίνει ο μέγας νοσταλγός μέσα από αυτό το χρονικό...

ημέρα μνήμης της Αρμενικής γενοκτονίας...

πρώτη δημοσίευση 24.4.2021

1. ημέρα μνήμης της Αρμενικής γενοκτονίας. Φωτογραφία από το δίκτυο, από την Αρμενία: Ογκώδες πλήθος με σημαίες και πυρσούς αποτίει φόρο τιμής στα θύματα της γενοκτονίας 

2. σήμερα κατά πάσα πιθανότητα αναγνώριση της Αρμένικης γενοκτονίας από τις ΗΠΑ - αναγνωρίσθηκε

3. η χώρα μας και ο Ποντιακός Ελληνισμός ας παίρνουν μαθήματα για το πρώτο αλλά και πως θα επιτύχουμε το δεύτερο

4. όχι ταρατατζούμ στις 19.5 - σιωπηλή λαμπαδηφορία με ενιαία (μαύρη) αμφίεση άπαντες. μόνο νταούλια μπροστά με ρυθμό αργό-πένθιμο...

 

Δ. Ψαθάς : τα φουσέκια του Πάσχα στην Τραπεζούντα

πρώτη δημοσίευση 14.4.2020

➤ ο καθηγητής Χρυσουλίδης απαγορεύει στα παιδιά του φροντιστηρίου Τραπεζούντας να κάνουν φουσέκια για το Πάσχα... 
     - τι είπε ο Σκορπόν ;
     - τρελός είναι ;
➤ τα υπόλοιπα διαβάστε τα
➤ η περιγραφή του Ψαθά είναι σα να είμαστε παρόντες...

ΥΓ
➤ είμαστε πολύ τυχεροί που έχουμε αυτό το βιβλίο που μας άφησε ο Δ. Ψαθάς
➤ μακάρι να ήταν διπλάσιο, τριπλάσιο σε όγκο
➤ θα το ξαναπώ... εάν σας είναι δύσκολο το διάβασμα, διαβάστε μόνο αυτό το βιβλίο στην ζωή σας...

το κύλισμα των αυγών...

➤ του Παντελή Μελανοφρύδη - ΠΕ, 1953, τ.44-45
➤ "...την ημέραν της αναστάσεως έφερνε κάθε οικογένεια πέντε αυγά ψημένα στην εκκλησία. Ο παππάς "ευχίαζεν ατά" (διάβαζεν ευχή) και εκρατούσε τα δύο..."
➤ δηλ. "προμήθεια" 40% !!!

[πρώτη δημοσίευση28.4.2019]

δύο ποιήματα - ένας καημός...

πρώτη δημοσίευση 19.4.2020

➤ γράφει ο μεγάλος νοσταλγός, ο Φίλων Κτενίδης
➤ το πρώτο το γράφει στην πατρίδα. το 1911
➤ το δεύτερο το γράφει στην νέα πατρίδα. το 1962
➤ πέρασαν 50 χρόνια και ο νους' ατ' επέμνε σην πατρίδαν...

 

ΠΕ, 1975, τ. 3

ΠΕ, 1962, τ. 147-148

Λαμπρή 1953 : η πρώτη ανάσταση στη Παναγία Σουμελά Βερμίου

➤ Πάσχα του 1953 στην Παναγία Σουμελά Βερμίου, ύστερα από 30 χρόνια...
➤ Καστανιά Βερμίου, ώρα τρίτη πρωινή "...ένας άνθρωπος, σαν σκιά μέσα στη νύχτα, προχωρεί από πόρτα σε πόρτα και μ' ένα χοντρό ραβδί χτυπά δυνατά -τέσσερα πέντε χτυπήματα- στην κάθε μία, αρκετά δυνατά ώστε να ξυπνήσουν οι ένοικοι...
➤ είναι ο "ζαγκότζον" ο νυχτοφύλαξ που ξυπνούσε τον σκλάβο χριστιανό την νύχτα του Πάσχα για την εκκλησία. Γιατί οι καμπάνες ήταν απηγορευμένες...
➤ και το έθιμο αυτό παρέμεινε στον Πόντο
➤ σε λίγο όλο το κατασκότεινο χωριό άρχισε να δείχνει φωτισμένα τα παράθυρα των σπιτιών του..."
➤ είναι η πρώτη ανάσταση που έγινε στο νέο ναό της Παναγίας Σουμελά
➤ ο μέγας νοσταλγός, ο Κτενίδης είναι εκεί...

φώτο δική μας - η Καστανιά από την Π. Σουμελά

ΠΕ, 1953, τεύχος 40

το "Λεύτερον Πάσχα" του Ν. Καπετανίδη

➤ "...στον Πόντο δεν έλεγαν ποτέ Πάσχα παρά μόνον Λαμπρή"
➤ από το περιοδικό Ποντιακά, 2008, τεύχος 6

[πρώτη δημοσίευση 27.4.2019]

Πάσχα στην Τραπεζούντα, του Αγαθάγγελου Φωστηρόπουλου

➤ Πάσχα στην Τραπεζούντα (ΠΕ, 1975, τ.3)
➤ γράφει ο Αγαθάγγελος Φωστηρόπουλος, της μεγάλης οικογενείας των Φωστηρόπουλων - ανάρτηση μας εδώ
➤ διαβάζουμε : το απόγευμα "...εκαίετο ομοίωμα του Ιούδα, που εσυμβόλιζε τον Ασιάτη εισβολέα"...
➤ πάμε να δούμε τον εορτασμό του Πάσχα στην Τραπεζούντα με τους "εννέα ενοριακούς ναούς"

[πρώτη δημοσίευση Απρίλιος 2015]

ΠΕ, 1975, τ. 3

 

η Λαμπρή στην Λαραχανή...

➤ γράφει ο Λευτέρ Μπέης - Ελευθέριος Ελευθεριάδης (*)
➤ "...άλλοι έρχονται "άρμα-πύρμα" στην εκκλησιά να αυξήσουν με τα τουφέκια τους τον ήχο, ν' ακουσθή πέρα από το Βόσπορο, στη γη του Περικλέους η βροντή των όπλων της Χριστιανοσύνης του Πόντου, που περιμένουν κάποια άλλη Εθνική Ανάσταση, στη χώρα των Κομνηνών, από το 1461..."
➤ και παρακάτω, αφιερωμένο σ' αυτούς που δεν γνωρίζουν ότι όπλα δεν είχε μόνο το αντάρτικο "...διότι κάθε σπίτι έχει "πάππον προς πάππον" τουφέκι κάπου στο ταβάνι του σπιτιού πεταμένο..."
➤ διαβάστε το...

(*) όλες οι αναρτήσεις μας εδώ

[πρώτη δημοσίευση26.4.2019]

ΠΕ, 1957, τ. 88

η Λαμπρή στον Πόντο...

➤ "...εδώ στην ελευθέρα πατρίδα, το Πάσχα είναι μιά καθαρώς θρησκευτική εορτή. Εκεί, στον Πόντο και σε κάθε υπόδουλη Ελληνική περιφέρεια, το Πάσχα ήταν και εθνική τοιαύτη..."
➤ ΠΕ, 1960, τ. 123-124
➤ γράφει "Ο παλαιός", άγνωστο ποιος...

[πρώτη δημοσίευση Απρίλιος 2019]

Μεγάλη Παρασκευή

ο ποπά-Πάνον και ο Καρασάκαλης ο Χότζας

πρώτη δημοσίευση 6.10.2021

 

➤ διαβάστε άλλη μια ιστορία για τους κρυπτοχριστιανούς

➤ πρωταγωνιστές ο ποπά-Πάνος από την Μούντα και ο χότζας-παπά Θόδωρος

➤ "...θα έρται ημέρα και θα εβγαίνομε ας σην σκοτεινασέαν και θα ζούμε κ' εμείς όπως τ' άλλα τ' αδέλφ(ε)α μουν, όπως εσείς..."

➤ "...'σ σα 1888, όλεν τη Μεγάλ Σάββα την ημέραν οι χριστιανοί ελά' ναν το Ποπά-Πάνον ΄ς  σα σπίτια τουν και εποίναν ευκέλαιον..."
➤ διήγηση "ο γέρων ο Χριστόφορον..." στον Αβραάμ Καπουργά από τους Κομνηνάδες Καστοριάς

➤ επιμέλεια κειμένου Ιωακείμ Σαλτσής - ΠΕ, 1960, Τ. 125-126