Σάββατο, 11 Απριλίου 2020

ο παρορμητικός Γερμανός Καραβαγγέλης - #1

➤ μια σειρά από αναρτήσεις σχετικά με τις εξαλλοσύνες του Γερμανού Καραβαγγέλη θα ακολουθήσουν τις επόμενες ημέρες. Το τίμημα που πλήρωσε ο λαός του Δ. Πόντου είναι μάλλον δυσανάλογο με τα όποια οφέλη.
➤ γράφει ο Σάββας Π. Ιωακειμίδης (1887 – 1979) στο βιβλίο του "συμβολή εις την γενικήν ιστορίαν του Πόντου" : η κρίσις ημών αύτη θα φανή πιθανόν ως υπερβολική και θα χαρακτιρισθή ως έλλειψις σεβασμού προς την μνήμην του εκλιπόντος ιεράρχου, τα μάλα σεβαστού, αλλ' ημείς γράφομεν ιστορίαν, ήτις στηρίζεται επί της αληθείας και η αλήθεια πρέπει να λέγεται προς πάσαν κατεύθυνσιν. 

[πρώτη δημοσίευση 11.2.2017]

 

1. άφιξη του Γ.Κ. στην Σαμψούντα στις 25.3.1908 ως μητροπολίτης


2. [ο Καραβαγγέλης φαίνεται πως ήταν υπέρμαχος της άμεσης κλιμάκωσης της έντασης με τους Τούρκους στον Πόντο, πιστεύοντας στην αποτελεσματικότητα μιας ένοπλης δράσης κατά τα πρότυπα του Μεκεδονικού αγώνα και των Βαλκανικών πολέμων] Νίκος Μαραντζίδης, γιασασίν μιλλέτ, σελ. 64
➤ και ο πλέον αδαής καταλαβαίνει ότι η "άμεση κλιμάκωση" απαιτεί μερικά βασικά πράματα, όπως έμψυχο υλικό, οπλισμό, επιμελητεία, δομή & οργάνωση, κάποιες υποτυπώδεις έστω επικοινωνίες κλπ. αυτά όμως ΔΕΝ υπήρχαν ...


3. στις πρώτες σελίδες του βιβλίου του Δημήτρη Κουτσογιαννόπουλου (ανάρτηση μας εδώ ) αναφέρει : Είναι το καλοκαίρι του 1908. Στην Σαμψούντα υπάρχει ήδη μυστική οργάνωση. Ο νεαρός Δημήτρης βρίσκει προκηρύξεις και όπλα κάτω από το κρεβάτι του πατέρα του. Είναι περισσότερο από βέβαιο ότι πίσω από αυτές τις κινήσεις-πρωτοβουλίες είναι ο Καραβαγγέλης λαμβάνοντας υπόψη το παραπάνω.

4. [… να σημειωθεί επιπλέον πως σε αυτές τις προτάσεις του Καραβαγγέλη ο μητροπολίτης Τραπεζούντος Χρύσανθος αντέδρασε σφόδρα ζητώντας "ν’ αποφευχθούν τα συστηθέντα από τον Μ. Αμασείας και εγκρίνουν την συνεννόησιν με τους Τούρκους."] Νίκος Μαραντζίδης, γιασασίν μιλλέτ, σελ. 64 σημ. 41


5. εμπλέκει ενεργά τον επίσκοπο Ζήλων Ευθύμιο Αγριτέλη. [ο Καραβαγγέλης μάλιστα, πιθανόν για λόγους προφύλαξης, αλλά και επειδή μετακινούνταν συχνά εκτός Σαμψούντας, ανέθεσε στον επίσκοπο Ζήλων Ευθύμιο Αγριτέλη τον γενικό συντονισμό και την επαφή με τους οπλαρχηγούς. Για τη δράση αυτή ο Καραβαγγέλης απελάθηκε από την Σαμψούντα το 1917 ενώ ο Αγριτέλης κρεμάστηκε έπειτα από απόφαση των δικαστηρίων της Αμάσειας] Νίκος Μαραντζίδης, γιασασίν μιλλέτ, σελ. 65


6. [βέβαια , μέσα από τα Αυστριακά αρχεία που παραθέτει ο Π. Ενεπεκίδης φαίνεται πως ο Καραβαγγέλης έκανε κάποιες δημόσιες κινήσεις που έδειχναν διάθεση καταστολής του αντάρτικου.  Κατά την γνώμη μου, πρόκειται για σκηνοθετημένη από τον μητροπολίτη παράσταση προκειμένου να "ρίξει στάχτη στα μάτια" των Τούρκων αλλά και των Δυτικών.]. Νίκος Μαραντζίδης, γιασασίν μιλλέτ, σελ. 65 – σημ. 44


7. με το τέλος του πολέμου ο Καραβαγγέλης επιστρέφει (μάλλον περί τέλη του 1918) με Αγγλικό αντιτορπιλικό στην Σαμψούντα. Διαβάζουμε στα Ποντιακά Φύλλα, 1936, τ. 4-5 άρθρο με υπογραφή Π.Φ.


ξύπνησε μέσα του ο Μακεδονομάχος και "εξεδιώχθη απ’ αυτόν χωρίς να δεχθεί τα καλωσορίσματα" Η στάση του αυτή δεν ήταν καθόλου συμβατή με την διπλωματία που πρέπει να διακρίνει όλους τους αξιωματούχους. Πολύ δε περισσότερο σε μία ευαίσθητη περιοχή όπως εκείνη του Δ. Πόντου που τίποτε δεν τελείωσε. Όλα ακόμα ήταν ρευστά.


8. ποια γνώμη είχε διαμορφώσει ο λαός για τον Γ. Καραβαγγέλη ;

Χρόνια πολλά πριν, η μητέρα μου, μου υπαγόρευσε το παρακάτω τραγούδι-θρήνο που το έλεγε η μάνα της δηλ. η γιαγιά μου Παρασκευή Παπαδοπούλου από το Κογιουμτζάντων (στα ριζά του Αγιού Τεπέ Σαμψούντας) και που το τραγουδούσαν στην πατρίδα για τον Γερμανό Καραβαγγέλη :

• Άτα ήτα γιαταλάρ, κονκσού Τουρκλερί, κομίρ κιπί ολντού, Ουρούμ κεμικλέρι
σου μιλέτι σεπεπί, δεσπότη Γερμάνο, κοϊτού μιτερλερί, τσουχτούμ μαϊρτίρος
μετάφραση :
• το χωριό Άτα που το κάψανε οι γείτονες Τούρκοι, σαν κάρβουνα γίνανε τα κόκαλα των Ελλήνων
αυτός ήταν ο αίτιος, ο Δεσπότης Γερμανός. έβαλε τα πολυβόλα, βγήκε αθώος.

1 σχόλιο:

Δ.Π. είπε...

Ο Πόντος ανά τους αιώνας, Αρχιμανδρίτης Πανάρετος Κ. Τοπαλίδης, 1929
σελ. 210-213 Τα αντάρτικα σώματα του Πόντου: Περιφέρεια Αμισού
"Η είσοδος της Ελλάδος εις τον πολέμιον κατ'αυτής συνασπισμό, η δημιουργία εν Πόντω της ανάρτικης κινήσεως και ενεργείας, μη περιορισθείσης επί πλέον εντός ορίων καθαράς αμύνης και η απροκάλυπτος κατά του τουρκικού κράτους εκδήλωσις της λαικής ψυχής με εκδήλωσις εις ην επρωτοστάτει η θρησκευτικοπολιτική αρχή παρασυρόμενη υπό αισθηματολογικών εξάρσεων εις πεπλανημένους οραματισμούς, ταύτα πάντα, συνετέλεσαν εις την επίσπευσιν της καταστροφής διά μέσων αυτοστιγμεί τελεσφόρων....την εν τη Επαρχία Αμασείας δημιουργίας ανταρτικών σωμάτων εξέλαβεν ως τοπικήν εκδήλωσιν πανελληνίου συνεννοήσεως και αποφάσεως, ενώ είναι γεγονός ότι αι λοιπαί επαρχίαι του Πόντου διετελούν εν πλήρει αγνοία....ουδεμία των λοιπων επαρχιών του Πόντου απώλεσε τα 4/5 του πληθυσμού της,ως η της Αμασείας....το ίσως άστοχον της ενεργείας κατ'ουδέν βαρύνει ταύτα τ'αντάρτικα σώματα... και των οποίων η υπηρεσία έχρηζε ευστοχωτέρας κατευθύνσεως...Παν ότι ανετέθη και υπεδείχθη εξετελέσθη μετά μείζονος αυτοθυσίας και επιτυχίας. Το αποτέλεσμα ευθύνει τους οδηγούς."