Ελευθέριος Ε. Ελευθεριάδης, Πόντος - επιστροφή στην Ιθάκη

➤ πρώτη δημοσίευση στις 26.1.2015
➤ ο πρώτος των πρώτων...
    • Ελευθέριος Ε. Ελευθεριάδης
    • Πόντος - επιστροφή στην Ιθάκη
    • εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη – Θεσσαλονίκη 2004
    • σελ. 255

➤ συγκλονιστικό βιβλίο, ύμνος στην πατρίδα από τον Λαραχανέτα Ελ. Ελευθεριάδη (Λευτέρ Αγάς)
➤ γεννημένος εκεί το 1910. Πέθανε στην Τραπεζούντα κατά την διάρκεια του 3ου ταξιδιού στον Πόντο το 1988. Ενταφιάστηκε στην Παναγία Σουμελά του Βερμίου. Στο βιβλίο αυτό περιγράφει το πρώτο και δεύτερο ταξίδι του (1953 και 1979 αντίστοιχα)
➤ είναι ο πρώτος Έλληνας που επισκέπτεται τον ιστορικό Πόντο μετά την ανταλλαγή
➤ ξήλωσε και έφερε με περιπετειώδη τρόπο τον σταυρό από το αγίασμα στην Παναγία Σουμελά. Τώρα αυτός ο σταυρός βρίσκεται εντοιχισμένος στο αγίασμα στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο - ανάρτησή μας εδώ
➤ ένα άλλο που θέλω να συμπληρώσω είναι η Ποντιακή διάλεκτος που μιλάνε με τους συντοπίτες του στο χωριό του την Λαραχανή, είναι για σπουδή, είναι για να διδάσκεται
➤ παραθέτουμε τρία σημεία από το βιβλίο. Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στο 2ο, η γιαγιά του αποφασίζει να μείνει και να πεθάνει στον τόπο της... 
➤ βιβλίο θησαυρός να το έχεις και να το μελετάς...

 

➤ όλες οι 14 αναρτήσεις μας με άρθρα του Λευτέρ Αγά εδώ

 

κουβέντα με τον Τοπάλογλη

στο "μνήμα" της γιαγιάς του

... αποχαιρετά την Τραπεζούντα

μια επίσκεψη στη γενέτειρα - #3

πρώτη δημοσίευση 11.3.2020

➤ τρίτη και τελευταία ανάρτηση - πρώτη εδώ / δεύτερη εδώ
➤ Μάϊος του 1962
➤ ο Κωνστ. Ανδρεάδης μαζί με τον Γιάννη Πεϊμανίδη αποφασίζουν να κάνουν ένα ταξίδι - προσκύνημα στην γενέτειρα
➤ ο πρώτος γεννήθηκε στο Καπίκιοϊ και ο δεύτερος στην Βερίζενα του Κουσπιδί Ματσούκας
➤ τον Γ. Πεϊμανίδη τον γνωρίσαμε από τα βιβλία της θυγατέρας του Δέσποινας Πεϊμανίδου - Πολυχρονίδου από τα οποία έχουμε μέχρι τώρα 7 αναρτήσεις - εδώ
➤ ο Κ. Ανδρεάδης ξεκίνησε να δημοσιεύει αυτό το οδοιπορικό τους στην ΠΕ του 1963 και στο τεύχος 157-163. Δημοσιεύθηκαν μόνο τα τρία πρώτα μέρη του οδοιπορικού γιατί διακόπηκε η έκδοση της ΠΕ λόγω θανάτου του Φίλωνα Κτενίδη.

μια επίσκεψη στη γενέτειρα - #2

πρώτη δημοσίευση 1.3.2020

➤ Μάϊος του 1962
➤ ο Κωνστ. Ανδρεάδης μαζί με τον Γιάννη Πεϊμανίδη αποφασίζουν να κάνουν ένα ταξίδι - προσκύνημα στην γενέτειρα
➤ ο πρώτος γεννήθηκε στο Καπίκιοϊ και ο δεύτερος στην Βερίζενα του Κουσπιδί
➤ τον Γ. Πεϊμανίδη τον γνωρίσαμε από τα βιβλία της θυγατέρας του Δέσποινας Πεϊμανίδου - Πολυχρονίδου από τα οποία έχουμε μέχρι τώρα 7 αναρτήσεις - εδώ
➤ ο Κ. Ανδρεάδης ξεκίνησε να δημοσιεύει αυτό το οδοιπορικό τους στην ΠΕ του 1963 και στο τεύχος 157-163
➤ η δεύτερη και η τρίτη συνέχεια δημοσιεύθηκαν στα επόμενα 2 τεύχη της ΠΕ αλλά εκεί σταμάτησε η έκδοση του περιοδικού λόγω θανάτου του Φίλωνα Κτενίδη
➤ εμείς θα αναρτήσουμε αυτό το ημιτελές οδοιπορικό σε τρεις συνέχειες, όσες δηλ. δημοσιεύτηκαν στην ΠΕ 
➤ ακολουθεί το τρίτο μέρος - πρώτο εδώ

Αφοί Κακούλη, το τηλεγραφείο (Τραπεζούντα)

μια επίσκεψη στη γενέτειρα - #1

πρώτη δημοσίευση 25.2.2020

➤ Μάϊος του 1962
➤ ο Κωνστ. Ανδρεάδης μαζί με τον Γιάννη Πεϊμανίδη αποφασίζουν να κάνουν ένα ταξίδι - προσκύνημα στην γενέτειρα
➤ ο πρώτος γεννήθηκε στο Καπίκιοϊ και ο δεύτερος στην Βερίζενα του Κουσπιδί
➤ τον Γ. Πεϊμανίδη τον γνωρίσαμε από τα βιβλία της θυγατέρας του Δέσποινας Πεϊμανίδου - Πολυχρονίδου από τα οποία έχουμε μέχρι τώρα 7 αναρτήσεις - εδώ
➤ ο Κ. Ανδρεάδης ξεκίνησε να δημοσιεύει αυτό το οδοιπορικό τους στην ΠΕ του 1963 και στο τεύχος 157-163
➤ η δεύτερη και η τρίτη συνέχεια δημοσιεύθηκαν στα επόμενα 2 τεύχη της ΠΕ αλλά εκεί σταμάτησε η έκδοση του περιοδικού λόγω θανάτου του Φίλωνα Κτενίδη
➤ εμείς θα αναρτήσουμε αυτό το ημιτελές οδοιπορικό σε τρεις συνέχειες, όσες δηλ. δημοσιεύτηκαν στην ΠΕ
➤ η φωτό που ακολουθεί είναι τις αναρτήσεις μας για την Δ. Πεϊμανίδου.

η μάχη στο Σαλτούχ - Ιούνιος 1921

➤ το Σαλτούχ είναι ένα δασοσκεπές βουνό, νότια της Σαμψούντας και του θρυλικού Αγιού τεπέ. Εκεί έλαβε χώρα μια μάχη (Ιούνιος 1921) μεταξύ των ανταρτών της περιοχής και τούρκικου στρατού βοηθούμενου από το ασκέρι του τοπάλ Οσμάν - ανάρτηση μας εδώ. Παραθέτουμε την πλέον αναλυτική περιγραφή (με μυθιστορηματική αφήγηση) από το βιβλίο "μαύρη θάλασσα" του Χρήστου Σαμουηλίδη καθώς και από το βιβλίο του καπετάνιου Παντέλ Αγά
➤ την μάχη περιγράφει και ο Παντέλ Αγάς στο δικό του βιβλίο, ανάρτηση μας εδώ
➤ υπάρχουν κάποιες διαφορές στις δύο περιγραφές :
     • οι άμαχοι κατά τον Παντέλ Αγά ήταν 4.000 κόσμος και όχι 10.000
     • την συμφωνία με τον Κιρκάσιο Αγά την έκανε ο Παντέλ Αγάς και όχι ο Ιστύλ Αγάς (Στυλιανός Κοσμίδης) όπως γράφει ο Χρ. Σαμουηλίδης.

➤ πρέπει εδώ να τονισθεί η διαφωνία μεταξύ των καπετάνιων για το αν θα πρέπει να δοθεί μάχη στο Σαλτούχ. Και δεν είναι η μοναδική φορά που διαφώνησαν μεταξύ τους οι καπετάνιοι. Αυτό και μόνο δηλώνει την έλλειψη μιας κεντρικής διοίκησης των ομάδων
➤ κάθε καπετάνιος "όριζε" την δική του περιοχή-χωριό. Τον ακολουθούσαν πιστά οι μαχητές και ο κόσμος της περιοχής αυτής.

[πρώτη δημοσίευση 30.6.2015]

από το βιβλίο του Παντέλ Αγά

το δάσος, πλάτος 5 χιλιόμετρα

ο κιορ Κωστής της Ραβίκας...

πρώτη δημοσίευση 27.6.2022

 

ήταν αόμματος...

ήταν ολομόναχος...

ήταν πρόσφυγας όπως όλοι μας στο χωριό...

στην Ραβίκα, τώρα Καλλίφυτος Δράμας

από που ήλθε ; / ποια ήταν η ιστορία του ; / πως τυφλώθηκε ; 

ζούσε με την βοήθεια των συγχωριανών

ο μεγαλύτερος από εμένα αδελφός μου θυμάται που του πήγαινε τακτικά τα γεμάτα "μπαρχάτσια" που του έστελνε η Φάτσαλουσα γιαγιά μας

η άλλη γιαγιά που έμενε σχεδόν στην ίδια γειτονιά επίσης...

όσο κι αν έψαξα δεν βρήκα περισσότερα στοιχεία...

 

αναλογισθείτε έναν τυφλό Πόντιο από κάποιο Μαντέν (τους λέγαμε μετενλήδες) ο οποίος επέζησε μόνος αυτός από όλη την φαμέλια του

το καθημερινό του δράμα...

μακάρι να βρισκόντουσαν κάποιοι να μας δώσουν περισσότερες πληροφορίες γι΄αυτήν την τραγική μορφή του κιόρ Κωστή της Ραβίκας ή οποιονδήποτε άλλο...

ένα συγκινητικό οδοιπορικό στο Κουλάκ Καγιά

πρώτη δημοσίευση 28.2.2020

➤ εφ. ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΓΝΏΜΗ - από το φύλλο, Ιανουάριου του 2020, ένα άρθρο που γράφει ο Μιχάλης Καϊκουνίδης
➤ δυτικοπόντιος ο Μιχάλης. μάλλον αυτός που περπάτησε περισσότερο από όλους τις πατρίδες του Δυτικού Πόντου και ελπίζουμε κάποτε να δούμε όλα τα οδοιπορικά του συγκεντρωμένα σε ένα βιβλίο...
➤ έχουμε αρκετές αναρτήσεις με άρθρα του αλλά και για το βιβλίο του "Σαμψούντα - πόλη της φωτιάς" εδώ

η μάχη του Ταφλάν - #2

➤ δεύτερο μέρος της ανάρτησης - πρώτο μέρος εδώ

4. από το βιβλίο των Π.Γ. Τανιμανίδη - Γ.Θ. Αντωνιάδη "το αντάρτικο στον Πόντο"
➤ εδώ τα πράγματα περιπλέκονται
➤ ο Αντωνιάδης περιγράφει την ίδια μάχη δύο φορές. Η πρώτη περιγραφή είναι μια δική του εκδοχή που δεν περιλαμβάνει άλλους πλην των Παβρενών
➤ την ονομάζει "μάχη Ταφλάνκιοϊ". Πουθενά δεν αναφέρει πως έφτασαν τα όπλα στο Ταφλάν!!!

➤ η δεύτερη εκδοχή του Αντωνιάδη αναφέρεται ως άλλη μάχη με το όνομα "Μάχη Εγγίς Ιρμάκ ή Εγριμπέλ". Εδώ υπάρχει δήθεν το ημερολόγιο του Βασίλ Ουστά και αυτό αναπαράγει. Σε γενικές γραμμές, αυτή είναι η πραγματική περιγραφή της μάχης με αρκετές όμως δικές του επινοήσεις τις οποίες σχολιάζουμε μόνο σε 4 σημεία...

1. ο Βασίλ Ουστάς δεν είχε ποτέ δικό του λημέρι.
Ήταν καπετάνιος για όλο τον Δ. Πόντο,
ήταν ο συνδετικός κρίκος μεταξύ Ρώσων και ανταρτών,
τροφοδοτούσε με όπλα όλα τα λημέρια.
2. αλλού αναφέρονται 2.000 όπλα
3. ως άνω (στο #1)
4. είναι σχεδόν ύβρις προς τον καπετάνιο 
και προς τους αντάρτες
να γράφεται αυτό το πράμα.
δεν πάω παραπέρα, μέχρι εδώ...

5. από την εφημερίδα ΕΘΝΟΣ ένθετο ΙΣΤΟΡΙΑ - Μάϊος 2011
➤ ο συντάκτης του άρθρου αναπαράγει την πρώτη εκδοχή του παραπάνω βιβλίου, "στρογγυλεύοντας" όμως τις υπερβολές του Αντωνιάδη. Βάζουμε μόνο την πρώτη από τις δύο σελίδες.
➤ τέτοια "αφιερώματα" να μας λείπουν...

ευτράπελα : Κισά Μπατζάκ ο πολυμήχανος

➤ αφηγείται ο Χαράλαμπος Αβραμίδης, γιος του περίφημου καπετάνιου Λαζίκ (Λάζαρος Αβραμίδης) [από το βιβλίο του Θεόδωρου Παυλίδη, ο Ελληνισμός του Δυτικού Πόντου – σ. 109]
➤ άλλη ανάρτηση μας για τον Κισά Μπατζάκ εδώ

ευτράπελα : η λύκαινα και ο Κοτζά Αναστάς

από το βιβλίο :

www.pontos.org

πρώτη δημοσίευση  21.9.2016

Έτος 1997 : εάν όχι το πρώτο παγκοσμίως, τουλάχιστον από τα πρώτα sites με Ποντιακό περιεχόμενο ήταν το www.pontos.org
 

από την πρώτη σελίδα - μόνο αυτό έμεινε...

Δημιουργήθηκε από δύο φίλους, τον Ανέστη Μαυροφυλίδη και τον υποφαινόμενο. Κομπιουτεράδες και οι δύο. O πρώτος ήταν υπεύθυνος για το τεχνικό τμήμα δηλ. το στήσιμο της σελίδας (δεν υπήρχαν τότε blogs, fb κλπ.) ενώ ο δεύτερος για το περιεχόμενο. Κράτησα το βιβλίο επισκεπτών σε αντίγραφο (backup) και παρακάτω θα βρείτε μερικά χαρακτηριστικά μηνύματα απ' όλο τον κόσμο.

1. iperano pasis ellesi eisin oi pontioi hairomai pou eimai ellinikis katagogis sycharitiria paidia
nicholas …….. m.d <athens@.....>
santa ana , california usa - Thursday, December 04, 1997 at 00:37:41 (CET)
2. I was excited to find your site this morning. My grandfather was a Pontios, he left his village around the turn of the century, when he came to America. I don't know anything about his family history. He died when I was very young. He married my grandmother Despina, who was born on the Island of Marmara, after her family was relocated in Neos Marmaras, Halkidiki, she met my grandfather through the mail, and came here to California to marry him. I have many relatives from her family in N. Marmaras, and Halkida. I speak greek, but I need to improve my reading, and writing skills. I would like to learn more about our history. Thank you, Christos Ioakimedes
Christos …………………. <.........@.........>
Fairfax, Ca. USA - Thursday, January 08, 1998 at 18:40:37 (CET)
3. Your page is fantastic. I found a few days after Christmas. When I listened the RealAudio of Kalanda I almost cried... (είχαμε βάλει στην σελίδα τα κάλαντα που ηχογραφήσαμε ειδικά για το site, με τους Παρχαρίδη-Σοφιανίδη-Καρασαββίδη & χορευτικό Σέρρα).
δείτε τα εδώ
John A. ………………….. <giavvns@...........................>
Milwaukee, Wisconsin USA - Friday, January 09, 1998 at 00:44:49 (CET)
4. Χαιρετίας σα καπανε, σα ορμία, σα ποτάμε, σα ρασία, σα παρχάρε του Πόντου και σε όσους επορούν και λέγουν ότι ειναι πόντιοι
Tur.……….. <t….@.........................>
Athens, Nea Makri GREECE - Friday, March 13, 1998 at 23:46:34 (CET)
5. Λελεύω τα χερόπα σουν ντ' έχτισαν αβούτο την έμορφον δουλείαν. Να σαν εσάς ντ' εποίκετεν εμάς να κουρφίουμες για τ' ατό το Ιντερνέτ πα. Ντ' έμορφον δουλείαν εποίκετεν ναι παιδία!!! Θερμά συγχαρητήρια. Είναι μια προβολή άξια της εργατικότητας και ενεργητικότητας των Ποντίων. Ζητώ την άδειά σας να σας συμπεριλάβω στους Δεσμούς της δικής μου σελίδας και αν έχετε και κάποιο λογότυπο να βάλω. Φιλώ σας, τ' εμέτερον παιδία. Γιώργος ................ από γονείς εκ Κερασούντος Μέλος Δ.Σ. ...................
Γιώργος Σ. ………………………<......@.........................>
Νέα Σμύρνη, Αττικής GREECE - Sunday, April 12, 1998 at 14:29:52 (CEST)
6. ΕΠΕΙΔΗ ΤΑ ΠΟΛΛΑ ΛΟΓΙΑ ΕΙΝΑΙ ΛΙΓΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΛΙΟΙ ΕΛΕΓΑΝ ''με την πορδη χαβιτς κι' ινεται'' ΑΣ ΑΓΩΝΙΣΤΟΥΜΕ ΟΛΟΙ ΧΕΡΙ-ΧΕΡΙ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΑΤΗΡΙΣΟΥΜΕ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΑΔΕΙΞΟΥΜΕ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΤΕΡΟΥΣ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ''ΠΟΝΤΟΥ'' ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΜΠΡΑΒΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΠΟΥ ΔΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΣΕΙΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ.....
…………………………….. ΚΩΝ/ΝΟΣ
ΜΑΥΡΟΔΕΝΔΡΙ, ΚΟΖΑΝΗ GREECE - Monday, August 10, 1998 at 12:11:19 (CEST)
7. ΖΗΤΟ Ο ΠΟΝΤΟΣ Ι'm a Turkish Pontian from Ευξηνως Ποντος. One of my grandfather was from Nikopoli, the other one was from Kotyora My grand-grand father was from Kondou (Καδαχορ). My parents were grewn up in Oinoi. So, I'm definitely Pontian (Karadenizli). I like very much my Pontic culture, history and our traditions. And also I'm very interested in our Pontic music; kementse ('lyra' I don't like this word) tuloumi and our dances 'horon' (Tik, Sera, Matsouka and Platana kaydes). Last summer I visited my Greek-Pontian brothers and sisters in Kalamaria, Thessaloniki, Pieria, Katerini, Veroia and the village of Nea Trapezunta. I also visited Panagia Soumela which is very near to Νea Santa. I have to confess that I was very surprised to have been faced such a great hospitality of my Pontian compatriots. By this channel, I'd like to keep contact with more Pontian friends. I'll be waiting your e-mails. Please don't pay any attention to the politicians (Greek&Turkish) whatever they say and newspapers whatever they write about our two people. I think the biggest enemy of our people is the nationalistic ideas and outlook. Best way of struggling against the artificial problems between us is to try to overcome nationalistic and religious taboos and prejudices. Best greetings to the all Pontians wherever they live. Yassu.
G…….. G……. <……..@.........................>
Τραπεζουντα, TURKEY - Monday, October 12, 1998 at 23:19:51 (CEST)