Ριζούντα #3 - ο Φίλιππος Παππάς από την Ριζούντα

πρώτη δημοσίευση 19.1.2020

➤ πριν από καιρό έλαβα ένα μήνυμα από τον κ. Νίκο Παππά ο οποίος είδε τις δύο πρώτες αναρτήσεις μας για την Ριζούντα και τον συγγραφέα των άρθρων Φίλιππο Παππά - αναρτήσεις εδώ και εδώ
➤ μας εξήγησε ότι ήταν ο πατέρας του, γεννημένος στην Ριζούντα το 1898 και μας απέστειλε ένα μικρό βιογραφικό του και επίσης ένα τεύχος με όλα τα κείμενα του πατέρα του τα οποία συνέλεξε και τα έκανε ένα βιβλιαράκι
➤ αναρτούμε το βιογραφικό και δίνουμε σύνδεσμο για όσους/ες ενδιαφέρονται για το τεύχος με άρθρα του Φίλιππου Παππά για την Ριζούντα. Είναι σε φορμά pdf και το μέγεθος είναι 22 ΜΒ - download : εδώ

άρθρα του Φίλιππου Παππά στην Π.Ε.

γλωσσολογικό κουβεντολόγι - #3

πρώτη δημοσίευση 1.11.2021

🔻 τρίτο άρθρο με το παραπάνω θέμα από την ΠΕ, έτος 1950, τ.3

🔻 πρώτο μέρος εδώ  /  δεύτερο μέρος εδώ

🔻 θα αναρτήσουμε όλα τα άρθρα της σειράς

🔻 τα εντάξαμε σε μια ετικέτα με το ίδιο όνομα

ΤΟ ΒΗΜΑ της ΕΛΘ - #026, τα Τουμπία στον Πόντο

πρώτη δημοσίευση 20.4.2021

🔻 άρθρο από ΤΟ ΒΗΜΑ της ΕΛΘ, έτος 1961, φύλλο #11-12 (Απρίλιος - Μάϊος)

🔻 ο Γ.Θ. Κανδηλάπτης (εκ παραδρομής τον αναφέρει Κ.Θ.) μας αναλύει τι ήταν τα Τουμπία στον Πόντο

🔻 download : εδώ

η ιστορία της Κρώμνης, του Α. Ι. Παρχαρίδη - #1

πρώτη δημοσίευση 7.11.2020

 

➤ σπάνιο και δυσεύρετο βιβλίο. πρωτοεκδόθηκε το 1911 στην Τραπεζούντα και επανεκδόθηκε από την αδελφότητα Κρωμναίων της Καλαμαριάς το 1986 (εξαντλημένο, μετά από επικοινωνία μου)

➤ ευτυχώς το είχε ο φίλος Θέμης Τσ. και φρόντισε να μου το στείλει. Να' σαι καλά Θέμη

➤ είναι μόλις 130 σελίδες αλλά έχει την "ακτινογραφία" της Κρώμνης εκείνης της εποχής

➤ από αυτό λοιπόν το βιβλίο θα βάλουμε δύο αναρτήσεις

➤ η πρώτη είναι τμήμα του κεφαλαίου "εκπαίδευσις"

➤ προσέξτε ότι τότε "περί τα τέλη της 18ης εκατονταετηρίδος..." εδίδασκε μεταξύ άλλων και γυναίκα, η Παρθένα Γ. Σιδηροπούλου

➤ προσέξτε επίσης το ποιηματάκι που σκάρωσε ο Χαριάδης για τους συμπατριώτες του...

εξώφυλλο πρώτης έκδοσης το 1911

γλωσσολογικό κουβεντολόγι - #2

πρώτη δημοσίευση 31.10.2021

🔻 δεύτερο άρθρο με το παραπάνω θέμα από την ΠΕ, έτος 1950, τ.2

🔻 πρώτο μέρος εδώ   

🔻 θα αναρτήσουμε όλα τα άρθρα της σειράς - τρίτο μέρος εδώ

🔻 τα εντάξαμε σε μια ετικέτα με το ίδιο όνομα.

 

η πόλη της Ριζούντας - #2

➤ δεύτερη ανάρτηση, αφορά την πόλη της Ριζούντας
➤ περιλαμβάνει το λήμμα από την εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε. και άρθρο του Φιλίππου Παππά από την ΠΕ, 1957, τ. 89-90
➤ βρήκαμε βιογραφικά στοιχεία για τον Φίλιππο Παππά από τον γιό του Νικόλαο Παππά και θα επανέλθουμε με νέα ανάρτηση.

[πρώτη δημοσίευση Σεπτέμβριος 2016]

άρθρα του Φίλιππου Παππά στην Π.Ε.

βιογραφίες : Αθηνά Καλλιγά - Μακρίδου ( 1901 - 1999 )

➤ γεννήθηκε το 1901 στην Κρίμσκαγια του βορείου Καυκάσου. Οι γονείς της – ο Χριστόφορος Γεωργίου Μακρίδης και η Αρτεμισία Παναγιώτου Κακουλίδου – είχαν 7 παιδιά, το μικρότερο από τα οποία ήταν η ίδια. Τόσο ο παππούς της, Γεώργιος Χριστοφόρου Μακρίδης, όσο και ο πατέρας της, ήταν ιδιοκτήτες ιστιοφόρων και καραβοκύρηδες.

➤ η οικογένεια του πατέρα της είχε εγκατασταθεί στο βόρειο Καύκασο μετά το τέλος του ρωσοτουρκικού πολέμου (1877-78). Ο Α’ παγκόσμιος πόλεμος και η Οκτωβριανή Επανάσταση έγιναν αιτία ν’ αρχίσει αργά τις σπουδές της. Έτσι, γράφτηκε στο Ζάππειο Παρθεναγωγείο της Κωνσταντινούπολης μόλις το 1921 και διδάχτηκε κοντά στα άλλα γαλλικά, αγγλικά και μουσική (πιάνο), ενώ ήδη γνώριζε πολύ καλά και τα ρωσικά. Το 1928, αμέσως μετά την άφιξή της στην Αθήνα, αρχίζει να εργάζεται σε ένα γραφείο αντιπροσωπειών.

➤ στη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου και της κατοχής, παντρεύεται (1943) τον Διονύσιο Καλλιγά, γίνεται μητέρα (1946), και ταυτόχρονα δουλεύει στον Ερυθρό Σταυρό.

➤ η Αθηνά Μακρίδου-Καλλιγά, που δεν γνώρισε άμεσα τον Πόντο, εκτός από ένα διάστημα μικρής παραμονής της στην Τραπεζούντα, στην παιδική της ηλικία, τον είχε και τον διατηρούσε μέσα στην ψυχή της και τίμησε με το παραπάνω τον τίτλο της Πόντιας μάνας.

➤ η δράση της στο χώρο των ποντιακών σωματείων αρχίζει το 1957. Αποτελεί ιδρυτικό μέλος της Παμποντιακής Ένωσης και μετά την έγκριση του Καταστατικού εκλέγεται γενική γραμματέας στο πρώτο 25μελές Δ.Σ. Εκεί προσφέρει τις υπηρεσίες της με ζήλο. 

➤ το 1967, μαζί με τον Ηλία Τσιρκινίδη, πρωτοστατεί στη σύσταση του Καλλιτεχνικού Οργανισμού Ποντίων Αθηνών και εκλέγεται γενική γραμματέας στο πρώτο Δ.Σ., θέση που διατηρεί συνεχώς μέχρι το 1981, οπότε λόγω φόρτου εργασίας (καθήκοντα γενικής γραμματέα στην Επιτροπή Ποντιακών Μελετών) παραιτείται. Δεν παύει όμως να προσφέρει τις υπηρεσίες της είτε ως μέλος του Δ.Σ. είτε ως απλό μέλος του σωματείου. 

➤ η ήρεμη φυσιογνωμία της Αθηνάς, η απλότητά της, η ευγένεια, η ταπεινοφροσύνη, το εξαίρετο ήθος της, σπάνια χαρίσματα που διέθετε, σε συνδυασμό με το υψηλό μορφωτικό της επίπεδο και τη γλωσσομάθειά της, συνέβαλαν στην ανάπτυξη τέτοιων δραστηριοτήτων που προώθησαν τον Κ.Ο.Π.Α. Όλες οι δραστηριότητές του : παραδοσιακό ποντιακό θέατρο, εκδόσεις, προκηρύξεις θεατρικών διαγωνισμών στην ποντιακή διάλεκτο, διαλέξεις, επαφές με το εξωτερικό και πολλές άλλες, φέρνουν την σφραγίδα της. Αναφέρουμε τη συμμετοχή της Ελλάδας στο 8ο ετήσιο λαογραφικό φεστιβάλ του Σμιθσωνείου Ινστιτούτου Ουάσιγκτων τον Απρίλιο του 1974, με 30μελή ομάδα (20 Πόντιοι και 10 Καρπάθιοι), της οποίας την όλη διεκπεραίωση οργανώσεως και καθοδηγήσεως το Υπουργείο Πολιτισμού εμπιστεύθηκε στον Κ.Ο.Π.Α., με υπεύθυνη συνοδό κα διερμηνέα την Αθηνά Καλλιγά.

➤ εκτιμώντας όλα τα παραπάνω προσόντα της ο τέως πρόεδρος της Επιτροπής μας, Οδυσσέας Λαμψίδης, της ανέθεσε το έργο της γενικής γρμματείας στην Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, θέση που υπηρέτησε επάξια για 25 περίπου χρόνια. Χαίρεται κανείς να διαβάζει τα κείμενα των πρακτικών και της αλληλογραφίας, θαυμάζοντας την άρτια στρωτή γλώσσα, την ορθή διατύπωση των ιδεών και την άψογη ορθογραφία της. Εκτός των υπηρεσιών της ως γεν. γραμματέας, προσέφερε στην Ε.Π.Μ. πολλά από τα οικογενειακά της κειμήλια, αρκετά από τα οποία σήμερα κοσμούν το Μουσείο της, καθώς και το προσωπικό φωτογραφικό της αρχείο.

➤ η Αθηνά Μακρίδου-Καλλιγά υπήρξε αρχόντισσα σε όλη της τη ζωή. Διακρίνονταν παντού για την πνευματική και ψυχική της καλλιέργεια. Ήταν σεμνή, ειλικρινής και υπομονετική. Γλυκιά και φιλική στη συμπεριφορά της με τους συνανθρώπους της. Απεβίωσε στην Αθήνα το Μάρτιο του 1999.

από την σελίδα της ΕΠΜ, η φωτό από την Εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε.

άρθρα της στο ψηφιακό αρχείο της ΕΠΜ

γλωσσολογικό κουβεντολόγι - #1

πρώτη δημοσίευση 12.10.2021

 

🔻 από την ΠΕ, έτος 1950, τ. 1

🔻 σειρά δημοσιεύσεων με το παραπάνω θέμα

🔻 θα αναρτήσουμε όλα τα άρθρα της σειράς και θα τα εντάξουμε σε μια ετικέτα με το ίδιο όνομα.

Ριζούς ή Ρίζαιον ή Ρίζος ή Ριζούντα - #1

1. Περιφέρεια Ριζούντας

➤ ακόμα μία περιοχή του Πόντου με λίγο υλικό στα παλαιά περιοδικά. Σχεδόν άγνωστη. Συγγραφέας ο Φίλιππος Παππάς (θα επανέλθουμε) που έγραψε  άρθρα στην Ποντιακή Εστία τα έτη 1957-1958. Αυτά θα δημοσιεύσουμε για να πάρουμε μια ιδέα για την περιοχή, για την πόλη. Πρώτα όμως να δούμε τι αναφέρει η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού.

Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού

ΠΕ, 1957, τ. 96

➤ είναι η περιοχή που "ποτίζει" τσάϊ όλη την αγαρηνή χώρα. Βρεθήκαμε εκεί το 1989. Θυμάμαι την μυρωδιά του τσαγιού πολύ πριν φτάσουμε στην πόλη.

το ημερολόγιο του οπλαρχηγού Σάββα Ασλανίδη - #7

ξαναβάζουμε το ημερολόγιο του οπλαρχηγού Σάββα Κ. Ασλανίδη σε πολλές-μικρές αναρτήσεις / έβδομο μέρος (τελευταίο)

➤ οπλαρχηγός Σάββας Κ. Ασλανίδης - περιοχή Έρπαα
➤ από την ΠΕ, 1950, τεύχη 9 έως 12
➤ όλες οι αναρτήσεις του ημερολογίου στην ετικέτα Σ. Ασλανίδης - εδώ

οι ασχολίες του χειμώνα

➤ δεύτερη ανάρτηση από το βιβλίο των Γεωργίου Α. Ανδρεάδη και του υιού του Χρήστου Γ. Ανδρεάδη "το Τσαγράκ της Κερασούντας του Πόντου" με θέμα "οι ασχολίες του χειμώνα" - πρώτη εδώ 

➤ στο τέλος της ανάρτησης εικόνες από το λεύκωμα "ο Ελληνικός Πόντος"

➤ να θυμίσουμε τις 6 αναρτήσεις μας για το λεύκωμα των Αργοναυτών που θα τις βρείτε στην ετικέτα "Αργοναύται-Κομνηνοί" 

➤ το σύνολο του λευκώματος για download εδώ

από τα αναγνωστικά των παιδικών μας χρόνων

από το λεύκωμα "ο Ελληνικός Πόντος"

Λάζαρος Τσακιρίδης, ξεχασμένοι αντάρτες του Πόντου

➤ για το αντάρτικο του Δυτικού Πόντου δεν έχουν γραφτεί αρκετά βιβλία. Δύο από αυτά που γράφτηκαν αναφέρονται στην περιοχή Βεζίρκιοπρού – Κάβζα – βουνό Ταφσάν ή Ταβσάν. Στο πρώτο βιβλίο ήδη αναφερθήκαμε στην ανάρτηση "Γεώργιος Ανδρεάδης, Φουρτούνα ήταν… - η γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού μέσα από τα απομνημονεύματα του παπα-Πρόδρομου Ηλιάδη" εδώ  
➤ το δεύτερο βιβλίο είναι "ξεχασμένοι αντάρτες του Πόντου" και το έγραψε ο Λάζαρος Τσακιρίδης. Είναι μια καταγραφή μαρτυριών από άτομα που ζήσανε τις καταστάσεις εκεί. Δυστυχώς, το βιβλίο δεν καταφέρνει να έχει μια συνοχή, χάνεται στις λεπτομέρειες και στις προσωπικές ιστορίες των αφηγητών. Σε κάθε περίπτωση όμως, ο αναγνώστης σχηματίζει μια εικόνα για την κατάσταση που επικρατούσε σ’ εκείνη την περιοχή. Έχει επίσης πολλές αναφορές, στον γνωστό και από τον εμφύλιο στην Ελλάδα, τον Κισά Μπατζάκ εδώ
➤ πτήση μας με την Air Pontus εδώ

[πρώτη δημοσίευση Φεβρουάριος 2017]

το ημερολόγιο του οπλαρχηγού Σάββα Ασλανίδη - #6

ξαναβάζουμε το ημερολόγιο του οπλαρχηγού Σάββα Κ. Ασλανίδη σε πολλές-μικρές αναρτήσεις / έκτο μέρος

➤ οπλαρχηγός Σάββας Κ. Ασλανίδης - περιοχή Έρπαα
➤ από την ΠΕ, 1950, τεύχη 9 έως 12
➤ όλες οι αναρτήσεις του ημερολογίου στην ετικέτα Σ. Ασλανίδης - εδώ

ανάρτησή μας για τους
Κιρκάσιους ή Τσερκέζους εδώ