Αχιλλέας Μεταλλείδης... - ΤΟ ΒΗΜΑ της ΕΛΘ - #006

πρώτη δημοσίευση 28.9.2020

 

➤ τον ξέρετε τον Αχιλλέα, τον μάγειρα της Τραπεζούντας ;

➤ πιθανότατα ο μεγαλύτερος πλακατζής της πόλης...

➤ μόλις "ανακαλύψαμε" ότι είναι συγγενής του λόγιου Μιχάλη Μεταλλείδη

➤ η φωτό από το βιβλίο "Κρώμνη" του Γ. Φιρτινίδη

➤ ακολουθεί ένα από τα γρήγορα του Αχιλλέα και στην συνέχεια ένα άρθρο, αλήθεια ή ψέμα, το ξεκαθαρίζει στο τέλος ο ανιψιός του, ο Μιχάλης Μεταλλείδης (από ΤΟ ΒΗΜΑ της ΕΛΘ, 1960, φύλλο #2 - στο τέλος το κείμενο για να διαβάζεται το σπάσαμε σε 4 κομμάτια.

 

➤ Ανέστης ο Μουσίκς έναν ημέραν ετυριαννίουτουν, τα κεραμίδια τ' οσπιτί ατ' έσταζαν και κ' εύρηκεν μάστοραν ν' ισιάζ-ατα
Έξεν ατον κι' Αχιλλέας.
- Νέπαι, ντο τυριαννίεσαι, είπεν-ατόν, ατώρα άμον ντ' εβγαίν' ήλιον, κι θα στάζνε άλλο! (Π.Φ. 1938)

και επειδή είναι δύσκολο να διαβασθεί έτσι το κόβουμε σε 4 μέρη :

Δ. Κουτσογιαννόπουλος, αναμνήσεις από τον Πόντο

➤ τον Δ.Κ. τον γνωρίσαμε σ' αυτή τη σελίδα. Έχουμε δύο σχετικές αναρτήσεις. Η πρώτη αφορά το βιβλιαράκι του "ανάμεσα στους αντάρτες του Πόντου εδώ & εδώ και η δεύτερη με τίτλο "λαχταρούσα χώμα ελεύθερο, ποθούσα αέρα ελεύθερο..." εδώ
➤ και αυτό είναι ένα μικρό βιβλιαράκι (59 σελ.), έκδοση 1972. Περιλαμβάνει περιληπτικά ότι μας περιγράφει στο προηγούμενο του 1936 αλλά προσθέτει αρκετά όσον αφορά την προσωπική του ζωή στην Τραπεζούντα, στο Βατούμ, στην Ελλάδα.
➤ ξεχωρίσαμε τις πρώτες σελίδες του βιβλίου που παρουσιάζουν ιστορικό ενδιαφέρον. Είναι το καλοκαίρι του 1908. Στην Σαμψούντα όπως μας λέει ο συγγραφέας υπάρχει ήδη μυστική οργάνωση. Σημειώστε ότι ο Γερμανός Καραβαγγέλης έχει έλθει μήνες πριν στην Σαμψούντα, στις 25.3.1908. Δείτε επίσης ότι τρεις μήνες μετά έκανε την πρώτη περιοδεία από Πάφρα … ("και τα πιο απόμακρα ορεινά χωριά") - ανάρτηση μας εδώ

από την υποδοχή του Μητροπολίτη Γ. Καραβαγγέλη στις 25.3.1908
από το λεύκωμα "Μικρασιατικά παράλια" εκδ. Rodos Image

στο σημείο (1) αφορά προγενέστερη του 1908,
εννοεί την σφαγή των Αρμενίων του 1896

Πόντος : άνεμος ευδαιμονίας - θύελλα οδύνης / #2

πρώτη δημοσίευση 7.10.2022

🔻 δεύτερο μέρος από το βιβλίο με τον παραπάνω τίτλο είναι της Αντιγόνης Καμπέρου (Α.Κ.), εκ μητρός Θαλασσινού από το Κατίκιοϊ (Άνω Αμισός)

🔻 πρώτο μέρος εδώ 

🔻 εδώ η συγγραφέας αναφέρεται στον Γερμανό Καραβαγγέλη, στην δημιουργία της εθνικής οργάνωσης "Μυθριδάτης" (*), την διανομή όπλων, την επιστράτευση, τα αμελέ ταμπουρού

 

(*) πρώτη φορά που διαβάζουμε αυτό το όνομα της μυστικής οργάνωσης Μυθριδάτης. Επαναλαμβάνω, αναφέρομαι μόνο στο όνομα, ότι υπήρχε μυστική οργάνωση δείτε π.χ. μια ανάρτησή μας εδώ

 

εφημερίδα Αργοναύτης του Βατούμ

➤ εβδομαδιαία εφημερίδα "Αργοναύτης" που βγήκε στο Βατούμ. Το πρώτο φύλλο κυκλοφόρησε στις 14 Ιουλίου του 1912
➤ εκδότης ήταν ο Σταύρος Γαληνός. Συντάκτες κατά καιρούς υπήρξαν μεταξύ άλλων ο Μιλτιάδης Νυμφόπουλος (Σάντα), ο Παντελής Μελανοφρύδης (Χαλδία) κλπ. 
➤ ο Γαληνός πούλησε το τυπογραφείο του Αργοναύτη στο Εθνικό Συμβούλιο του Πόντου το οποίο το χρησιμοποίησε για την έκδοση της εφημερίδας "Ελεύθερος Πόντος" το 1918. (πηγή : Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού)

[πρώτη δημοσίευση 1.10.2016]

από την Ποντιακή Ηχώ, 1983, τ. 9

ΤΟ ΒΗΜΑ της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης - #007

πρώτη δημοσίευση 6.10.2020

➤ από το φύλλο #3, Αύγουστος 1960

➤ Ποντιακή λογοτεχνία : π' εφτάει ευρήκ'

➤ του Δημητρίου Κ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτης)

➤ κατεβάστε το από τον σύνδεσμο εδώ

➤ διαβάστε το, φοβερό σε υπόθεση και φυσικά σε γλώσσα... 

Πόντος : άνεμος ευδαιμονίας - θύελλα οδύνης / #1

πρώτη δημοσίευση 6.10.2022 

🔻 το βιβλίο με τον παραπάνω τίτλο είναι της Αντιγόνης Καμπέρου (Α.Κ.), εκ μητρός Θαλασσινού από το Κατίκιοϊ (Άνω Αμισός)

🔻 έκδοση Δεκέμβριος 2019 - εκδόσεις Ινφογνώμων - 409 σελίδες

🔻 είναι ένα καλό βιβλίο που με βάση την πραγματική ιστορία της οικογένειας της συγγραφέως μας περιγράφει και τα ιστορικά γεγονότα του Ποντιακού Ελληνισμού εκείνης της τραγικής περιόδου του Δυτικού Πόντου

🔻 αρκετά αναλυτικό αλλά σίγουρα είναι ένα πόνημα το οποίο το δούλεψε πολύ καιρό η Α.Κ.

🔻 από αυτό το βιβλίο θα βάλουμε μερικές αναρτήσεις.

 

 

πολύ αμφισβητώ τις παραδοσιακές φορεσιές όπως περιγράφονται παραπάνω. μιλάμε για την Σαμψούντα

Φουντουτσάχ Σαμψούντας

➤ διαβάστε τις θύμισες του αντάρτη Ευστάθιου Αθανασιάδη από το Φουντουτσάχ, το πλησιέστερο χωριό στο Αγιού τεπέ Σαμψούντας
➤ δείτε την περιγραφή της παραλαβής των όπλων στα Τεβρένια
➤ είναι μια συγκλονιστική εικόνα της αντάρτικης ζωής στο Αγιού τεπέ από έναν απλό μαχητή
➤ από την Έξοδο Ε' του ΚΜΣ

το Φουντουτσάχ και το Αγιού τεπέ - φώτο Μιχάλης Καϊκουνίδης

 

Γεώργιος Κ. Φωτιάδης, το Ελληνικόν μεταλλείον Ακ-Δαγ - #2

➤ δεύτερη ανάρτηση μας από το βιβλίο του Γεωργίου Κ. Φωτιάδη - πρώτη εδώ
➤ λίγα στοιχεία για τον συγγραφέα από την εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού :

• Φωτιάδης Γεώργιος (1910-2002)
• Δάσκαλος και συγγραφέας. Γεννήθηκε στο χωριό Αταλάν του Ακ Νταγ Ματέν του "Γαλατικού Πόντου", έναν όρο που εισηγήθηκε και καθιέρωσε ο ίδιος. Έζησε μικρός όλα τα γεγονότα των ετών 1916-1923, τα οποία περιέγραψε στο βιβλίο του {αυτό της ανάρτησης} και σε πολλά άρθρα του στα περιοδικά "Ποντιακή Εστία" και "Αρχείον Πόντου".
• Αποφοίτησε από το γυμνάσιο Δράμας, όπου εγκαταστάθηκε η οικογένειά του το 1922 (χωριό Χωριστή)......

 [πρώτη δημοσίευση Μάρτιος 2017]

το Ακ Ντάγ Ματέν σήμερα (από το Google Earth - Panoramio)

➤ πρόσφατα κυκλοφόρησε το παρακάτω βιβλίο το οποίο όμως δεν προμηθευτήκαμε, ακόμα...

Χάρρυ Κλύν (Βασίλης Τριανταφυλλίδης)

πρώτη δημοσίευση 5.10.2022 

🔻 από την Ποντιακή Ηχώ, 1983, τ. 13

🔻 γράφει ο Ανδρέας Ελ. Ταταρίδης από την Ζάκυνθο. Ένας αρθρογράφος με μεγάλη δραστηριότητα στα περιοδικά της εποχής. Αν θυμάμαι καλά, απόστρατος αξιωματικός

🔻 ο Χάρρυ Κλυν με σχολίασε 2-3 φορές στα κέντρα της Πλάκας γιατί η καράφλα μου έκανε μπάμ!!!

χωριό Τοϊγάρ Σαμψούντας

➤ το χωριό αυτό ήταν πάνω στην στράτα για να βγει κανείς από την Σαμψούντα στο Αγιού τεπέ
➤ από εδώ πέρασαν και ο Κουτσογιαννόπουλος με τον φίλο του όταν ανέβηκαν στο βουνό - ανάρτηση μας εδώ
➤ το κείμενο που ακολουθεί είναι από την Έξοδο, τόμος Ε' του ΚΜΣ
➤ υπάρχει ένα λάθος στην τοπογραφία. Το ρέμα του χωριού δεν είναι αυτό του Φουντουτσάχ (στο τέλος της ανάρτησης εικόνα με τα ρέματα της περιοχής)
➤ χρόνια τώρα ψάχναμε να βρούμε την ακριβή θέση του χωριού Αλάν κιοϊ, Ήταν ένα από τα μετερίζια του αντάρτικου της περιοχής. Τελικά από το κείμενο προκύπτει ότι ήταν οικισμός κοντά στο Τοϊγάρ. Υποθέτουμε στο ψηλότερο σημείο της περιοχής (όποιος γνωρίζει ας σχολιάσει).

[πρώτη δημοσίευση Ιανουάριος 2018] 

1. ρέμα Τοϊγάρ, 2. ρέμα Φουντουτσάχ, 3. ρέμα Γαράτουσλας ή Καράμπογάζ