Γεώργιος Κ. Φωτιάδης, το Ελληνικόν μεταλλείον Ακ-Δαγ - #1

➤ ο Γεώργιος Κ. Φωτιάδης είναι ο συγγραφέας που μας άφησε αυτό το πολύτιμο βιβλίο για το Ακ Ντάγ και τα 30 χωριά του
➤ γεννήθηκε στο χωριό Αταλάν και ήλθε στην Ελλάδα 12 χρονών. Συνεπώς είχε κάποιες καλές παραστάσεις από την περιοχή. Αυτές μας διηγείται στο βιβλίο του
➤ θα βάλουμε δύο αναρτήσεις από αυτό το βιβλίο. Δυστυχώς δεν αναφέρει τίποτα σχετικό για το αντάρτικο της περιοχής.
     • Γεωργίου Κ. Φωτιάδη
     • Γαλατικός Πόντος - Το Ελληνικόν Μεταλλείον Ακ-Δάγ (Ak-Dag-Madeni)
     • Αθήνα 1994
     • σελ. 176

➤ δημιουργήσαμε μια νέα ετικέτα με το όνομα Ακ Ντάγ Ματέν όπου ομαδοποιήσαμε όλες τις σχετικές αναρτήσεις.

περιήγηση #3 : Αργυρούπολη - Άσκαλε

➤ μια ακόμη περιήγηση στις πατρίδες της καρδιάς μας…
➤ είναι η στράτα που ενώνει την Αργυρούπολη με το Ερζερούμ το οποίο απέχει 30 χιλιόμετρα από το Άσκαλε (Askale),
➤ είναι επίσης η στράτα που ακολούθησαν όλοι οι Ρωμιοί του Ανατολικού Πόντου στην πορεία τους προς τα αμελέ ταμπουρού της Ανατολίας χωρίς επιστροφή για τους περισσότερους από αυτούς,
➤ είναι ο δρόμος της εξορίας, των σεφκιέτ του θανάτου
➤ από εδώ πορεύτηκαν και οι 25.000 Αργυρουπολίτες ακολουθώντας τους Ρώσους στρατιώτες το 1918
➤ πάνω σ' αυτήν την στράτα βρίσκεται το καταραμένο βουνό Κόπ (υψόμετρο περάσματος 2.400 μέτρα)
➤ διαβάστε μια μικρή περιγραφή από το βιβλίο "όσοι δεν γέλασαν ποτέ" της Θεοδ. Ιωαννίδου – Καρακουσόγλου - ανάρτησή μας εδώ

➤ διάρκεια video 9 λεπτά – υψηλής ανάλυσης - χωρίς ήχο – καλύπτουμε διαδρομή 145 χιλ.

Τσιμενλί

➤ ίσως το πιο γνωστό χωριό του Δ. Πόντου. Γνωστό από τον πρωτοποριακό δίσκο "στον δρόμο για το Τσιμενλί" - εδώ - γνωστό από τους αγώνες του ενάντια στον Τούρκο δυνάστη
➤ βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την κορυφή του Αγιού Τεπέ και μαζί με τα γειτονικά χωριά υπήρξαν τα λημέρια των ανταρτών της περιοχής
➤ αναφέρεται από πολλούς συγγραφείς (Ψαθάς, Δημ. Κελεκίδης, Παντέλ Αγάς, Σαμουηλίδης κά.)
➤ από εκεί ήταν ο πρωτοκαπετάνιος του Αγιού Τεπέ Τιμίτ Τσιμενλής - Δημήτρης Χαραλαμπίδης. Από εκεί ήταν και ο Παντέλ Αγάς - αναρτήσεις μας 1η - 2η - 3η
➤ το Τσιμενλί αναφέρεται πολλές φορές στην ανάρτησή μας η μάχη του Αγιού τεπέ
➤ δυστυχώς το ΚΜΣ στον τόμο Ε' δεν έχει συμπεριλάβει το Τσιμενλί όπως δεν έχει και το διπλανό Τσάμαλαν και πολλά ακόμη χωριά, παρ΄ότι υπάρχουν προφορικές μαρτυρίες, δυστυχώς...

[πρώτη δημοσίευση Ιούλιος 2017] 

η ευγηρία στον Πόντο

1η Οκτωβρίου : παγκόσμια ημέρα ηλικιωμένων, ναι, τώρα είμαι κι΄εγώ μέλος... (4.10.2022)

➤ δεν γνωρίζω εάν είναι φυσιολογικό όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος να έχει μεγαλύτερη έγνοια και φροντίδα προς ηλικιωμένους, γονείς και εν γένει γέροντες
➤ αυτό συμβαίνει σε μένα αγαπητοί φίλοι. Φροντίζω όσο μπορώ κάθε μεγάλο σε ηλικία, κάθε γέροντα (*)
➤  έχω πει σε φιλικές κουβέντες ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν θέλουν, δεν περιμένουν πολλά από εμάς. Λίγο να νοιαστούμε γι’ αυτούς, λίγο να τους ακούσουμε να μας πουν τις ιστορίες τους, λίγο να τους καταλάβουμε
➤ πρέπει να επιδείξουμε την δέουσα υπομονή μπρος στις παραξενιές τους γιατί οι παραξενιές αυτές νομίζω ότι είναι ένα είδος γεροντικής ασθένειας
➤ παρακάτω αναρτούμε ένα άρθρο το οποίο τα προηγούμενα χρόνια θα το προσπερνούσα. Σήμερα όμως στάθηκα εδώ και σας καλώ να το διαβάσετε. Αφορά αυτούς που μας μεγάλωσαν, που μας νανούρισαν, που μας κουβάλησαν στην πλάτη. Είναι αυτοί που μας έμαθαν να αγαπούμε τον Πόντο, μας δίδαξαν χορό και γλώσσα…

➤ ΠΕ, 1983, τ. 52

(*) πλησιάζω ολοταχώς...

πρώτη δημοσίευση 21.11.2016

ΠΕ, 1983, τ. 52

περιήγηση #2 : Κοτύωρα έως Ριζούντα

➤ δεύτερη ανάρτηση από την νέα σειρά γρήγορων πτήσεων,
➤ οι πτήσεις αυτές γίνονται με την νέα (για μας) μέθοδο του ορισμού διαδρομής (path) που είναι πολύ απλή και κυρίως λιγότερο χρονοβόρα διαδικασία από την προηγούμενη,
➤ η κίτρινη γραμμή που ακολουθούμε την ορίσαμε σε ύψος 20 μέτρων. Όταν φαίνεται η γραμμή, το έδαφος είναι κάτω από αυτό το ύψος αντίστροφα για τα σημεία όπου δεν φαίνεται. Έτσι ο χρήστης μπορεί να εκτιμήσει χοντρικά την διαδρομή. Υπάρχουν και άλλοι τρόποι, βλ. σχέδιο παρακάτω.
➤ η σημερινή διαδρομή καλύπτει την περιοχή από το νέο αεροδρόμιο Κοτυώρων - Κερασούντας μέχρι την Ριζούντα. Πρώτο μέρος Σινώπη - Κοτύωρα εδώ
➤ η διάρκεια της πτήσης είναι 16 λεπτά, το αεροπλάνο μας πετά σε ύψος 3.000 μέτρων και η απόσταση που καλύπτουμε είναι ~250 χιλιόμετρα, δηλ. πετάμε με ταχύτητα περίπου 930  χιλ. την ώρα...
➤ αυτήν την φορά βάλαμε ήχο από αυτούς που μας παρέχει το πρόγραμμα επεξεργασίας της εικόνας. Ελπίζω να είναι της αρεσκείας σας. Η εικόνα είναι υψηλής ανάλυσης (δείτε το σε πλήρη οθόνη).

➤ παράδειγμα υψομετρικής διαφοράς κατά την διαδρομή από Χαμψίκιοϊ έως την είσοδο του τούνελ της Ζύγανας. Φαίνονται η πορεία, και στο γράφημα τα ύψη και η απόσταση.

κρυπτοχριστιανικά - #4 από 4

πρώτη δημοσίευση 2.10.2022 

 

🔻 τέταρτο (τελευταίο) μέρος - πρώτο εδώ - δεύτερο εδώ -  τρίτο εδώ

🔻 του Δημητρίου Κ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτη) από την Ποντιακή Στοά, τόμος 1971

🔻 "η κοινότης Σταυρί υπήρξε κατ΄εξοχήν περιοχή κρυπτοχριστιανών..." 

🔻 το άρθρο στο σύνολό του είναι τρόπον τινά μια εγκυκλοπαίδεια του κρυπτοχριστιανικού Σταυρίν. 

 

 

οι χοτλάχ' - του R. M. Dawkins

➤ Richard MacGillivray Dawkins (24 October 1871 – 4 May 1955) was a British archaeologist. He was associated with the British School at Athens, of which he was Director between 1906 and 1913.

από εδώ

➤ άλλη ανάρτηση μας για του χοτλάχς εδώ

ΠΕ, 1951 τ. 23

κίνηση Κοτυωριτών...

➤ το παρακάτω κείμενο είναι από το βιβλίο του Ιωακείμ Δ. Σαλτσή "χρονικά Κοτυώρων"
➤ αφορά μια κίνηση & επιτροπή που δημιουργήθηκε στην Τραπεζούντα (Σεπτέμβριος 1917) προκειμένου να πείσουν τους Ρώσους να απελευθερώσουν τις περιοχές και πέραν του Χαρσιώτη ποταμού
➤ στην επιτροπή που δημιουργήθηκε συμμετέχουν ως εμπειρογνώμονες - στρατιωτικοί οι Ιστύλ Αγάς (Στυλιανός Κοσμίδης) και ο Βασίλ Ουστάς (Βασίλειος Ανθόπουλος)
➤ δεν έχουμε διαβάσει κάπου αλλού την δημιουργία αυτής της κίνησης χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπήρξε.

κρυπτοχριστιανικά - #3 από 4

πρώτη δημοσίευση 2.10.2022 

 

🔻 τρίτο μέρος - πρώτο εδώ - δεύτερο εδώ

🔻 του Δημητρίου Κ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτη) από την Ποντιακή Στοά, τόμος 1971

🔻 "η κοινότης Σταυρί υπήρξε κατ΄εξοχήν περιοχή κρυπτοχριστιανών..." 

🔻 το άρθρο στο σύνολό του είναι τρόπον τινά μια εγκυκλοπαίδεια του κρυπτοχριστιανικού Σταυρίν. 

 

απόπειρα δολοφονίας μουσταφά κεμάλ

➤ από το βιβλίο του Χρήστου Σαμουηλίδη "μαύρη θάλασσα" στο οποίο έχουμε αναφερθεί πολλές φορές
➤ είναι η απόπειρα να δολοφονήσουν τον μουσταφά καμάλ, λίγες μέρες μετά την άφιξη του (και όχι απόβαση όπως διάβασα κάπου. η απόβαση συνδέεται με στρατό και επιχειρήσεις. αυτοί ήταν 10-20 άτομα) στην Σαμψούντα στις 19.5.1919
➤ η οργάνωση των Ρωμιών παρακολουθούσε την δραστηριότητά του στην πόλη, τις ομιλίες του και αντέδρασε όπως περιγράφεται παρακάτω...
➤ δεν θυμάμαι να έχω διαβάσει από δεύτερη πηγή γι' αυτήν την απόπειρα δολοφονίας γι' αυτό διατηρώ κάποιες επιφυλάξεις. όποιος/α γνωρίζει ας σχολιάσει.

[πρώτη δημοσίευση23.2.2019]

κάπως έτσι...

Ιστύλ Αγάς = Στυλιανός Κοσμίδης

το ύλασμαν...

πρώτη δημοσίευση 2.10.2022 

 

🔻 από την Ποντιακή Ηχώ, 1983, τ.9 άρθρο του μεγάλου θεατράνθρωπου, του Πόλυ Χάϊτα - βιογραφικό του εδώ

🔻  δεν θα πω τίποτα άλλο παρά μόνο, διαβάστε το...

 

Γ. Κ. Χατζόπουλος, μέσα απ' το χαλασμό

➤ είναι ένα βιβλίο που κυρίως περιλαμβάνει τις θύμισες του νονού του συγγραφέα. Ήταν ο καπετάνιος Ιορδάνης Ανανιάδης (Ντελή Γιορδάμ) από το χωριό Όξε της Σαμψούντας. Όπως όλα τα βιβλία που αναφέρονται σε προσωπικά βιώματα, έτσι και αυτό, δίνει τα γεγονότα και τα περιστατικά που έζησε ο αφηγητής. Για παράδειγμα, πουθενά δεν αναφέρεται στην δράση του Βασίλ Ουστά, στις μεταφορές του οπλισμού με Ρώσικα πλοία από αυτόν, τα σινιάλα με τις φωτιές, την μάχη στα Τεβρένια, στο Ταφλάν κλπ. κλπ.
➤ ο αναγνώστης για να σχηματίσει μία συνολική εικόνα του αντάρτικου της περιοχής, πρέπει να διαβάσει κι’ άλλα βιβλία. Αναφέρουμε σαν παράδειγμα αυτά του Παντέλ Αγά, του Δημοσθένη Κελεκίδη, του Χρήστου Σαμουηλίδη, του Δημήτρη Ψαθά "γη του Πόντου" και άλλα. 
    • Γ. Κ. Χατζόπουλος, μέσα απ' το χαλασμό
    • εκδ. Αδελφοί Κυριακίδη - Θεσσαλονίκη 2001
    • 2η έκδοση, σελ. 124 
    • βιογραφικό του συγγραφέα εδώ

➤ από το www.biblionet.gr
"... Το βιβλίο είναι ένα μικρό χρονικό, ακριβέστερα: μια σειρά αφηγήσεων από την ζωή σε χωριά του Πόντου στο διάστημα 1911-1922 (Α' μέρος) και οκτώ μαρτυρίες προσφύγων που κατέγραψε ο συγγραφέας (Β' μέρος). Θέματα όπως ο ξενητεμός, ο γάμος στο χωριό, τα έθιμα της γιορτής των Χριστουγέννων και προπάντων περιστατικά από το αντάρτικο του Πόντου βρίσκονται και σε άλλα βιβλία, όμως οι πληροφορίες αυτές καθ' εαυτές και προπάντων εκείνες που προσφέρονται στο δεύτερο μέρος, έχουν ιδιαίτερη σημασία: Για Τούρκους συγχωριανούς Ελλήνων που έστελναν με κίνδυνο της ζωής τους τρόφιμα στους Πόντιους αντάρτες, ίσως να υπάρχουν και άλλα παραδείγματα, ωστόσο αυτά που αναφέρονται στο βιβλίο προξενούν εντύπωση-ακτίνες ανθρωπιάς στο σκοτάδι της βαρβαρότητας ..."
➤ ανάρτησή μας για τον Γ.Κ. Χατζόπουλο  εδώ

 σημειώσεις μας από το βιβλίο :

• σ. 20 … η Τσόφα και ο Αρίστος
• σ. 29 νυφέπαρμαν …
• σ. 35 σχολείο, παιδικά παιχνίδια
• σ. 43 όπλα από Ρωσία ο Ηλίας Κοσμίδης, ακολούθησαν άλλοι
• σ. 45 Ιστύλ Αγάς
• σ. 46 1915, αναφορές : Δημήτρ Αγάς, Τσάμαλαν, Φουντουτσάχ …
• σ. 49 θάνατος του οπλαρχηγού Ηλία Κοσμίδη
• σ. 55 ο Δημήτρης Τσιμενλή (Χαραλαμπίδης) στην Ρωσία για όπλα, αναφέρονται ονόματα και αυτό του Κωνσταντίνου Παπουλίδη από την Όξε
• σ. 56 Ιορδάνης Ανανιάδης (Ντελή Γιορδάμ)
• σ. 64-65 οι Τούρκοι θέλουν να σκοτώσουν τον Ιστύλ Αγά με προδοσία από τους άλλους καπετάνιους της περιοχής. αυτοί προφασίζονται ότι θα το κάνουν και τον ενημερώνουν να φύγει για λίγο από την περιοχή …
• σ. 67 ο Ιστύλ Αγάς στο Σερνίτς, επίθεση στο χωριό Σεχλή
• σ. 89 στο ίδιο μοτόρι Ιορδάνης Ανανιάδης (Ντελή Γιορδάμ) και ο Ιστύλ Αγάς. βγαίνουν Ρωσία και μετά Βουλγαρία

Μικρασία, ύμνος & θρήνος

πρώτη δημοσίευση 1.10.2022 

🔻 από την Ποντιακή Ηχώ, 1981, τ. 2

κρυπτοχριστιανικά - #2 από 4

πρώτη δημοσίευση 1.10.2022 

 

🔻 δεύτερο μέρος - πρώτο εδώ

🔻 του Δημητρίου Κ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτη) από την Ποντιακή Στοά, τόμος 1971

🔻 "η κοινότης Σταυρί υπήρξε κατ΄εξοχήν περιοχή κρυπτοχριστιανών..." 

🔻 το άρθρο στο σύνολό του είναι τρόπον τινά μια εγκυκλοπαίδεια του κρυπτοχριστιανικού Σταυρίν. 

λυκοπάππος και λυκοκαλομάννα...

➤ "... τι ζητάνε ανάμεσα στην ιεραρχία των προγόνων μας ο λύκος και ο άρκος ..." αναρωτιέται ο Γεώργιος Σουμελίδης
➤ άρθρο με τίτλο "γλωσσικά παράξενα" από τα ΧτΠ, έτος 1944, τ. 11-12
➤ ο Γ. Σουμελίδης ήταν από το Κεσκίν με καταγωγή από την Βαρενού Χαλδίας
➤ βιογραφικό του εδώ

[πρώτη δημοσίευση 3.7.2017]

Θεοφάνης Δεληγιαννίδης, αντάρτης στα Ποντιακά βουνά

Ο Θεοφάνης Δεληγιαννίδης γεννήθηκε στο χωριό Ισκιλή της Έρπαας. Βγήκε στο βουνό αντάρτης και κατέληξε το δεξί χέρι του Αναστάσιου Αράπογλου (υπαρχηγός του Κοτζά Αναστάς). Αρχικά οι ανέκδοτες σημειώσεις του αντιγράφτηκαν από πολλούς στα βιβλία τους. Το βιβλίο που σας παρουσιάζουμε είναι από τα λίγα που υπάρχουν και περιγράφουν αυθεντικά το αντάρτικο της Έρπαα δηλ. τα βουνά Τόπτσαμ και Μπουγαλή Ντάγ
- ανάρτηση μας εδώ

• Θεοφάνης Δεληγιαννίδης
• Αντάρτης στα Ποντιακά βουνά - απομνημονεύματα
• επιμέλεια Λάζαρος Τσακιρίδης
• εκδόσεις ΤΕΡΤΙΟΣ (Κατερίνη)
• 2001 - σελ. 200

[πρώτη δημοσίευση 7.10.2015]

καλό μήνα