06 Ιουνίου 2021

Χοτζά Μεζαρί

➤ το Χοτζά Μεζαρί (*) είναι μια περιοχή με χάνια και διάφορα μαγαζάκια
➤ βρίσκεται πάνω στα οροπέδια του Κουλάτ σε υψόμετρο πάνω από 2.000 μέτρα. Από εκεί περνούσαν τα καραβάνια, τα κέτζια, οι κάτοικοι και ήταν η πρώτη στράτα επικοινωνίας μεταξύ κατηφορίας με την ανηφορία και επίσης με Παϊπούρτ, Ερζερούμ, Περσία - ανάρτηση μας "στράτα Τραπεζούντα - Χαλδία" εδώ
 εκεί υπήρχαν παρχάρια τα οποία ανήκαν στις γύρω περιοχές (Χαμψίκιοϊ, Μούζενα, Σταυρίν και Κρώμνη) - ανάρτηση μας εδώ
➤ ήταν η στράτα που έχουμε αναφερθεί πολλές φορές, αυτή του Γοργόρογλη.
➤ στην ψηφιακή φωτοθήκη της ΕΠΜ βρήκαμε εφτά φωτογραφίες από εκείνη την περιοχή και έτσι προέκυψε αυτή η ανάρτηση μας.

(*) στην φωτοθήκη της ΕΠΜ αναφέρεται λαθεμένα και ως Χοτζά - Μελαρή.

από το βιβλίο Αρχείον Σταυρί του Δ.Κ. Παπαδόπουλου
➤ οι λεζάντες είναι από την φωτοθήκη της ΕΠΜ και μάλλον είναι άσχετες...

1904 - Χοτζά Μεζαρί, Εκδρομείς. Οι δύο με τα πηλίκια είναι οι Σεραφίμωφ

λεζάντα : χωρικός αλωνίζει - φωτογραφία της οικογ. Επ. Καρπόζηλου

λεζάντα : κυνηγοί ζαρκαδιών στο δάσος Χοτζά Μελαρή

λεζάντα : εκδρομείς στα περίχωρα του Χοτζά Μελαρή

λεζάντα : χωρικές του Χοτζά Μελαρή μπροστά σε πέτρινο καλύβι

λεζάντα : δεσποινίδες των οικογενειών που παραθέριζαν στο Χοτζά Μελαρή με χωρικές ενδυμασίες

λεζάντα : εκδρομείς

Τσάλ - Κογιουμτζάντων Αγιού τεπέ Σαμψούντας

➤ ένα μικρό περιστατικό από την καθημερινότητα στα χωριά του Πόντου
 ο χρόνος που διαδραματίζεται είναι τα μέσα Φεβρουαρίου του 1915 δηλ. νωρίτερα και από την μαζική γενοκτονία των Αρμενίων. με άλλα λόγια, ήδη είχαν ξεκινήσει να δρουν οι τσέτες της περιοχής
 ο χώρος για μας έχει μεγάλη σημασία. το Τσάλ ήταν ένα κεφαλοχώρι της περιοχής και το Κογιουμτζάντων ένα από τα χωριουδάκια του
 το δεύτερο ήταν το χωριό της εκ μητρός γιαγιάς μου. επέζησε γιατί ήταν στο βουνό μαζί με τ' αδέλφια της, απλοί αντάρτες - ανάρτηση μας εδώ
 χρόνια ψάχνω αυτά τα χωριά να τα εντοπίσω (*) σε χάρτη. λίγο καιρό πριν βρήκα και κατέβασα ένα Τούρκικο γεωγραφικό άτλαντα (**) όπου εντόπισα μόνο το κεφαλοχώρι, το Τσάλ
 δυστυχώς και τα δύο χωριά δεν υπάρχουν στα αρχεία προφορικής παράδοσης (το έψαξα το 1997) και στις εκδόσεις του ΚΜΣ
 το παρακάτω κείμενο είναι από το βιβλίο του Παντελή Αναστασιάδη - Παντέλ Αγά "μνήμες του Ποντιακού έπους 1913-1922"

(*) το καλοκαίρι του 2019 το εντόπισε ο Μχάλης Καϊκουνίδης κάνοντας έρευνα στο πεδίο - εδώ

(**) αναζητήστε το για download : koy koy Turkiye yol atlasi - κλιμακα 1 : 400.000

[πρώτη δημοσίευση Ιανουάριος 2018]




05 Ιουνίου 2021

ο Θεόν ντο γραφτ΄ 'κι' απογράφκεται

➤ μαθήματα Ποντιακής γλώσσας από τον Γ.Θ. Κανδηλάπτη ...
➤ και φοβερές εκφράσεις όπως "ατόσον έτον και θέφτωχον και πεντικός απέσ' ΄ς οσπίτ'ν ατούν 'κ αλευρούτον" ...

ΧτΠ, 1946, τ.23-24

σκιαγραφία της πόλεως Μεταλλείο Ακ - Ντάγ

➤ άρθρο του Προδρ. Γ. Παπαδόπουλου από τα Ποντιακά Φύλλα, έτος 1937, τεύχος 17-18

από το βιβλίο του Γ.Θ. Κανδηλάπτη, "γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν"

Τσάλ Κερασούντας

➤ δεν βρήκαμε πολλά στοιχεία
ούτε η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού αλλά ούτε και σε κανένα παλαιό περιοδικό της ψηφιακής βιβλιοθήκης βρήκαμε κάτι
δύο μόνο γραμμές στο βιβλίο "η ωραία Κερασούντα" του Σάββα Ασλανίδη : "Τσαλ : κεφαλοχώρι με 1.500 κατοίκους, όλοι Έλληνες, με δύο εκκλησίες και δύο δημοτικά σχολεία. Αποτελείται από δύο συνοικίες" 
το παρακάτω κείμενο είναι από τον οδηγό του Ανατολικού Πόντου της Infognomon

[πρώτη δημοσίευση Οκτώβριος 2016] 

από το Google Earth - Panoramio

του Ηλία Μακρή - Καθημερινή 4.6.2021

μια και δεν έχουμε πια το facebook, το blog θα φιλοξενεί και θέματα καθημερινά (*) όπως π.χ. η παρακάτω γελοιογραφία. 

(*) πάντα βέβαια σε συνάφεια με την θεματολογία μας
 

04 Ιουνίου 2021

Αντύπας, της Δέσποινας Χατζοπούλου

πρώτη δημοσίευση 9.11.2019

➤ πολυγραφότατη η Δέσποινα Χατζοπούλου με καταγωγή τον Δ. Πόντο και συγκεκριμένα από το χωριό Γιαγτζίμαχμούρ της Κάβζας
το βιβλίο έχει σαν υπότιτλο "η ιστορία της οικογένειας μου μέσα από τον ξεριζωμό και τον εμφύλιο"
τα του ξεριζωμού είναι λίγο-πολύ γνωστά σε όλες τις οικογένειες του ΠΕ
στο βιβλίο όμως αυτό έχουμε και την τραγική ιστορία του θείου Αντύπα ό οποίος σκοτώθηκε κατά την διάρκεια του εμφυλίου. Το ακόμα πιο τραγικό είναι ότι ο Αντύπας ήταν με τους αντάρτες του ΔΣΕ και ο αδελφός του Γιώργος με τους κυβερνητικούς, δηλ. πολεμούσε ο αδελφός τον αδελφό...
το παρακάτω είναι από το το οπισθόφυλλο : 

Μια μαρτυρία με διαχρονικό ιστορικό στίγμα, πέρα για πέρα αληθινή, που καταγράφει τις εμπειρίες μιας οικογένειας Ποντίων της Κάβζας στην πιο ανηλεή φάση της ποντιακής γενοκτονίας: Γιαγτζίμαχμούρ, Νεπιένταγ, Μαύρη Θάλασσα, κολαστήρια Σαμσούντας και τέλος Κιουρκιούτ στην Ελλάδα. Αρχίζουν να κτίζουν και πάλι τη ζωή τους, ξεκινώντας από μηδενική βάση, για να βιώσουν δύο περίπου δεκαετίες αργότερα την κατοχή και μετά τον εμφύλιο, που θα τους κάνει να αιμορραγήσουν ξανά και να προσπαθήσουν να καταπραϋνουν τις πληγές τους. Το βιβλίο με άξονα την ιστορική μαρτυρία καταγράφει τα δεινά του ελληνισμού κατά την γενοκτονία των Ποντίων και των Μικρασιατών και τον εμφύλιο πόλεμο μεταγενέστερα.Οι μνήμες που περιέχει δεν αφορούν μόνο τα πρόσωπα που αναφέρονται, αλλά όλους τους Έλληνες. 



δεν νομίζω να κάνω λάθος αλλά ο Σαλαντίν ήταν Κούρδος

αυτό μάλλον είναι το χωριό τους

03 Ιουνίου 2021

ανέκδοτα - φωτογραφία - φορεσιά

ΠΕ, τ. 65

Ποντιακή Γνώμη, φύλλο Μαϊου 2021 (#146)

στα παρχάρια της Μεσουδιέ και του Μεταλλείου

➤ στο Μακεδονικό Ημερολόγιο του 1978, ο Αριστείδης Θ. Σιδέρης μας περιγράφει τις θύμισες του από τα καλοκαίρια του στα παρχάρια της περιοχής της Μεσουδιέ
 άλλες σχετικές αναρτήσεις μας για την περιοχή της Μελανθίας εδώ
 η εικόνα του αλωνίσματος είναι από το έντυπο "ο Ελληνικός Πόντος" (1947) του συλλόγου Αργοναύται - Κομνηνοί.

[πρώτη δημοσίευση  29.1.2018]








02 Ιουνίου 2021

μικρό αφιέρωμα στον Γεώργιο Κ. Χατζόπουλο

➤ Γεώργιος Κ. Χατζόπουλος, ο φιλόλογος καθηγητής από την Πλατανιά Δράμας
έχει πολλά χρόνια που αγόρασα & διάβασα άπειρες φορές το βιβλιαράκι του "μέσα απ΄το χαλασμό" - ανάρτησή μας εδώ
πολυγραφότατος και θα τον χαρακτήριζα "ο αθόρυβος κ. καθηγητής"
το περιοδικό Ποντιακά, έτος 2010, τεύχος 34, του έκανε ένα μικρό αφιέρωμα από το οποίο επιλέξαμε τις παρακάτω σελίδες.




ο τύπος στην Τραπεζούντα

πρώτη δημοσίευση 29 Σεπτέμβριου 2016
 
➤ με την ευκαιρία της έκδοσης του νέου περιοδικού "Πόντος" βάζουμε την ανάρτηση για τον τύπο στην Τραπεζούντα
υπήρχαν εφημερίδες και σε άλλες πόλεις του Πόντου. Θα γίνει αργότερα ανάρτηση και γι' αυτές
υπάρχει ένα μεγάλο άρθρο 12 σελίδων στην εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού
➤ επίσης στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ μπορείτε να δείτε παλιές εκδόσεις εφημερίδων & περιοδικών
όλες οι σχετικές μας αναρτήσεις στην ετικέτα "τύπος" εδώ

εφημερίδα, από 29.12.1884 έως 28.12.1885
53 τεύχη, όλα σε ψηφιακή μορφή στην σελίδα της ΕΠΜ

από την έκδοση Ανατολικός Πόντος της Infognomon

Αερεμίτ'σα Ίμερας

Άρθρο από την Ποντιακή Εστία, έτος 1950 τ. 7.
Υπογραφή Α. Φωστηρόπουλος. Πρέπει να είναι ο Αγαθάγγελος Φωστηρόπουλος (1895-1985) γεν. στην Ίμερα. Εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Ίσως να είναι της ίδιας οικογένειας των τραπεζιτών Φωστηρόπουλων της Ίμερας.

η εικονιζόμενη εκκλησία είναι ο Άγιος Θεόδωρος
Σαράντων στην Κρώμνη
(διόρθωση από Στέλιο Γκαλά

http://kromni.blogspot.gr/ )

το σχόλιο του Δ. Κ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτης) για την Αερεμίτσα από το βιβλίο του "αρχείο Σταυρί"

01 Ιουνίου 2021

λεύκωμα "Έλληνες του Πόντου"

πρώτη δημοσίευση 5.11.2019

➤ γύρω στα μέσα Μαΐου, εδώ και μερικά χρόνια, οι εφημερίδες "θυμούνται" τον Ποντιακό Ελληνισμό και του "αφιερώνουν" ειδικά ένθετα
τις περισσότερες φορές είναι πρόχειρες και φθηνές εκδόσεις, τυπωμένες σε ένα άθλιο χαρτί
άλλες φορές έχουμε καλαίσθητες και ακριβές εκδόσεις γιατί υπάρχει χορηγός
μια τέτοια έκδοση είναι ένα ένθετο της εφ. ΕΘΝΟΣ - έκδοση 2007
είναι ένα πολυσέλιδο λεύκωμα με τίτλο "Έλληνες του Πόντου" που υπογράφει ο Βλάσης Αγτζίδης και χορηγός είναι η Aegean του Μελισανίδη
από αυτήν την έκδοση αναρτούμε ότι ακολουθεί.
 
το εξώφυλλο

χρυσόβουλο του Αλεξίου Γ' Μεγάλου Κομνηνού και της αυτοκράτειρας Θεοδώρας (1374)


φωτογραφία δική μας από το ταξίδι μας το 1989 -
μάλλον το λησμόνησε ο συγγραφέας

καλό μήνα