30 Ιουνίου 2019

Κατίγκω Καλευρά ή Καλεβρά

πρώτη δημοσίευση 30.6.2018

➤ η εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε. δεν την έχει, υπάρχουν δύο ποιήματα της στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ που φρόντισε ο συμπατριώτης της ΦΙΚΑ - Φίλων Κτενίδης να δημοσιευθούν
είναι μια λαϊκή ποιήτρια της Κρώμνης που την καλύτερη εξιστόρηση θα την βρείτε στην σελίδα του Λυκούργου Βιόπουλου εδώ


ΠΕ, 1955, τ.65

υπαγορεύθηκε το 1947
ΠΕ, 1960, τ. 127
για όποιον ενδιαφέρεται, το ποιήμα είναι 7 σελίδες
(στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ)

29 Ιουνίου 2019

Κίζ καλεσί, το κάστρο της κοπέλας (2)

νέα δημοσίευση 

➤ Νότια της Πάφρας, παρακάτω από το σημερινό χωριό Ασάρ, επί της τεχνητής λίμνης που σχηματίζει ο Άλυς ποταμός, βρίσκεται ένας ορεινός όγκος. Είναι το κάστρο της κοπέλας (Κιζ καλεσί)
από την Ποντιακή Εστία, τόμος 1992, τεύχος 90 
του Γεωργίου Θ. Αντωνιάδη







26 Ιουνίου 2019

Ακρίτες - #1

πρώτη δημοσίευση

➤ οι γνώσεις μου για τους Ακρίτες και τα Ακριτικά τραγούδια είναι ελάχιστες...
σήμερα βάλθηκα να ασχοληθώ λιγάκι
πρώτα μάζεψα σε ετικέτα όλες τις σχετικές αναρτήσεις του blog - εδώ
ακολουθεί ένα περιληπτικό κείμενο από τον ταξιδ. οδηγό του Δ. Πόντου (Infognomon) - βρίσκεται στο κεφάλαιο για την Χερίανα (οι Χεριανίτες λοιπόν είναι οι πιο Ακρίτες του Πόντου...)



στην συνέχεια σας δίνουμε έναν σύνδεσμο από ένα video - επίσκεψη του Νίκου Πετρίδη στην περιοχή Κελώρια Χερίανας - κάστρο Λευκόπετρας -  Ν. Πετρίδης
και τέλος ένα σύνδεσμο στο You Tube Γιώργος Αμαραντίδης - Ακρίτας Όντας Έλαμνεν

οι ορδές των βαρβάρων ερχόντουσαν από την περιοχή
του Ερζερούμ και δεξιά του κάστρου

21 Ιουνίου 2019

οι μουριές του Πόντιου...

...τα στέκια της καρδιάς μας


➤ εις μνήμην Μυρώδη Λυκίδη - 20.6.2019

➤ οικογενειακό "ουζερί μεζεδοπωλείο" με πολύ καλό φαγητό και κυρίως καλούς ανθρώπους. Η ψυχή του μαγαζιού ο Γιάννες, ο μονόΓιαννες. Σπάνιος και αυθεντικός τεμέτερον ο Γιάννες, ασο Κιλκίς μερέαν. Στην πλατεία της Νέας Πεντέλης, στον πεζόδρομο. Μην ξεχάσετε να παραγγείλετε κεμπάπια (τα φέρνει από Θεσσαλονίκη) και καβουρεμένα καρτόφ(εα)

[πδ Ιανουάριος 2015]

ο Μυρώδης με τον Γιάννεν
Μυρώδης, Πολυχρόντς, ο Σωτήρης ο Λυκίδης και ο Γιάννες

Air Pontus #3 : Όφης ή Όφις ή Αρχαία Οφία

➤ πρώτη δημοσίευση Φεβρουάριος 2015

 

17 Ιουνίου 2019

δημοτικό άσμα του Πόντου

➤ από το βιβλίο "οι ανθελληνικοί διωγμοί εν Τουρκία" της πανελλήνιας ένωσης Ποντίων αξιωματικών "Αλέξανδρος Υψηλάντης"
διανεμήθηκε δωρεάν στην διάρκεια μιας ομιλίας.

15 Ιουνίου 2019

ο Χρ. Σαμουηλίδης στην Καλλίφυτο Δράμας

➤ ως γνωστόν ο Χρήστος Σαμουηλίδης ήταν ένας από τους ερευνητές του ΚΜΣ στην καταγραφή της βιωματικής ιστορίας των ανά την Ελλάδα προσφύγων που επέζησαν από κόλαση της γενοκτονίας του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας
 όλες αυτές οι μαρτυρίες είναι από 5.065 άτομα και είναι καταγραμμένες σε 138.815 σελίδες - ανάρτησή μας εδώ
 το υλικό βρίσκεται στο ΚΜΣ και κάποιο από αυτό δημοσιεύθηκε σε πέντε τόμους με την ονομασία "Εξοδος"
 πριν λίγα χρόνια ο Χ.Σ. εξέδωσε ένα βιβλίο όχι με τις μαρτυρίες αλλά με το παρασκήνιο της έρευνας
 στις 15 Μαΐου του 1965 βρέθηκε στο χωριό μου και περιγράφει την εκεί έρευνά του... - δυστυχώς δεν κατέγραψε τον εκ μητρός παππού μου από το Τσάμαλαν Σαμψούντας. Ίσως γιατί το είχε ήδη καταγράψει στην Μπάφρα Ιωαννίνων στις 29.10.1962 - ανάρτηση μας εδώ

[5.2.2018]

η φωτό είναι του Στέλιου Παπαδόπουλου







κάναμε μια διόρθωση στον τίτλο...
αδιανόητο για τον συγγραφέα να χρησιμοποιεί την λέξη "χαμένων"

12 Ιουνίου 2019

Αρχιμανδρίτου Πανάρετου Τοπαλίδη, ο Πόντος ανά τους αιώνας - #3

πρώτη δημοσίευση 21.2.2018 

➤ τρίτη ανάρτηση μας για το επανεκδοθέν βιβλίο του Π.Τ.  / πρώτη εδώ δεύτερη εδώ
➤ είναι η εισαγωγή του βιβλίου γραμμένη από τον ίδιο τον Αρχιμανδρίτη Πανάρετο Τοπαλίδη
κάπου αναφέρεται σ' εκείνες "όσαι, αιχμάλωτοι εν τοις χαρεμίοις των τυράννων, αγρυπνούσαι παρά το λίκνον του τέκνων των, ετραγώδουν αυτώ, αντί νανουρίσματος..." (ο Ξανθίνος πρέπει να είναι ένας από τους Ακρίτες του Πόντου, σχολιάστε...)

     υιέ μ' αν ζης και μεγαλύν'ς
     σην Ρωμανίαν φύγον
     εκεί ε'εις κύρην Έλλενον
     και αδελφόν Ξανθίνον.

1=Π.Τ. 2=Φ. Κτενίδης
3=Λ. Ιασονίδης  4=Αμβρόσιος Σουμελιώτης

11 Ιουνίου 2019

Αρχιμανδρίτου Πανάρετου Τοπαλίδη, ο Πόντος ανά τους αιώνας - #2

πρώτη δημοσίευση 19.2.2018

➤ δεύτερη ανάρτηση μας για το επανεκδοθέν βιβλίο - πρώτη εδώ
➤ είναι η εισαγωγή στο βιβλίο γραμμένη από τον Μητροπολήτη Δράμας κ.κ. Παύλο
το αναφερόμενο πόνημα για τον Θήχη είναι 20 σελίδες. Θα σκαναρισθεί και θα ανέβει σε λίγο καιρό - έχει ήδη αναρτηθεί σε 4 συνέχειες, βλ. ετικέτα  Παν. Τοπαλίδης


07 Ιουνίου 2019

η Ζάβερα #2 - ο Κοσκόης ο Γιάννες

πρώτη δημοσίευση

➤ από το βιβλίο του Νίκου Λαπαρίδη, "η Ζάβερα της Ματσούκας του Πόντου"
διαβάστε τα κατορθώματα του Γιάννε του Κοσκόη α' σην Ζάβεραν...
κατά αφήγηση του Στάθη Χριστοφορίδη - αφιέρωμα μας για τον Σάρπογλη εδώεδώ και εδώ






06 Ιουνίου 2019

η Ζάβερα #1

πρώτη δημοσίευση

➤ από το βιβλίο του Νίκου Λαπαρίδη, "η Ζάβερα της Ματσούκας του Πόντου"
το πρώτο μέρος αφορά τις εξορίες. στέκομαι σε αυτό που λέγει ο επιζήσας... "ανάθεμα τσοι Τουρκάντας, ο Θεός να τσουρών' και χάνει-α- τ'ς από προσώπου γης!!!" άμποτε...
σημειώστε στους χάρτες που ακολουθούν...
το κάστρο της Ζάβερας - ανάρτησή μας εδώ
την γέφυρα "γέρ κιοπρούν" που την αναφέρει ο Θεόφιλος Ντέϋρολ - ανάρτησή μάς εδώ





01 Ιουνίου 2019

χωριό Τζαχαριάντων ή Τσαχαράντων, Άνω Ματσούκας

πρώτη δημοσίευση 14.2.2015 

Είχαμε ένα πολύ καλό σχόλιο στην ανάρτηση για την Πόντια γιαγιά
Θέλοντας να ευχαριστήσω την φίλη despi, βάζουμε τον χάρτη του χωριού της...

από το βιβλίο του Ν. Λαπαρίδη, η Ματσούκα

Εξαρχία Άνω Ματσούκας
Η Άνω Ματσούκα είναι το αρχαιότερο τμήμα της Ματσούκας. Οικίστηκε από διωγμένους χριστιανούς του Ρωμαίου Βαλερίου γύρω στα 260 μ.Χ. Οι πρώτοι αυτοί χριστιανοί κατοικούσαν στα παράλια του Πόντου, όμως, αφού εκδιώχθηκαν από τις εστίες τους, ίδρυσαν τους πρώτους οικισμούς της Ματσούκας, τη Μαντρακενή και το Χαψίν, το μετέπειτα Χαψίκιοϊ. Η Άνω Ματσούκα καταλαμβάνει το νοτιότερο μέρος της Ματσούκας και συνορεύει με τα χωριά της Χαλδίας, Ζύγανα, Τσιμερά, Μούζενα, Σταυρίν και Κρώμνη. Αποτελείται από 11 χωριά, 4 του Χαψίκοϊ και 7 της Μαντακενής. Όλα και τα 11 ανήκουν στην εξαρχία της μονής του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου του Βαζελώνα.

Χαψίκοϊ - Hamsiköy : Κοινή ονομασία 4 χωριών της Άνω Ματσούκας

  • Ζάβερα-Dikkaya
  • Τσιαχαράντων
  • Μελιανάντων
  • Φαργανάντων
Μεγαλύτερο χωριό ήταν του Τσιαχαράντων. Και τα 4 χωριά μαζί είχαν πάνω από 1.300 κατοίκους, όλους Έλληνες χωρίς κανένα Τούρκο.
[τα στοιχεία από το δίκτυο]

καλό μήνα...

από το ιστορικό λεύκωμα με τίτλο
"Αναστορώ - Πόντος Πατρίς Πεφιλημένη"
Θεσσαλονίκη 1997