Πέμπτη, 28 Φεβρουαρίου 2019

πορεία 111 ετών...

• Ελένη Σπανίδου - Συμεωνίδου από το Νέο Πετρίτσι Σερρών
γεννήθηκε το 1887 στο ορεινό χωριό Ζουγκουρλού Σαμψούντας
• το 1998 ήταν 111 ετών και είχε 27 εγγόνια, 47 δισέγγονα και 10 τρισέγγονα...
• πέθανε το 2001
• περιοδικό Ποντιακά, έτος 2008, τεύχος 5

Τετάρτη, 27 Φεβρουαρίου 2019

Κρώμνη : ενδυμασία ανδρών

➤ από το βιβλίο του Γεωργίου Φιρτινίδη "Κρώμνη" οι σχετικές φωτογραφίες της ενότητας ενδυμασία ανδρών του κεφαλαίου "ενδυμασία - υπόδηση" - σελίδες 301 - 306
➤ έκδοση βιβλίου 1994






μάλλον αυτός είναι...

Ανέστης ο Μουσίκς έναν ημέραν ετυριαννίουτουν,

τα κεραμίδια τ' οσπιτί ατ' έσταζαν και κ' εύρηκεν
μάστοραν ν' ισιάζ-ατα.
Έξεν ατον κι' Αχιλλέας.
- Νέπαι, ντο τυριαννίεσαι, είπεν-ατόν,

ατώρα άμον ντ' εβγαίν' ήλιον, κι θα στάζνε άλλο!
(Π.Φ. 1938)

οι πρώτοι χοροί - οι χοροί των πρώτων...

➤ Ποντιακά Φύλλα, 1937, τεύχος 21 
αναφέρεται στους χορούς των πρώτων, της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης αλλά με ...τηλεγραφικό τρόπο
➤ ...και των Αργοναυτών-Κομνηνοί με λογοτεχνικό !!!
ξεχωρίζω στην 2η σελίδα : "ύστερα από 15 χρόνια ήταν καιρός οι λαϊκοί χοροί και τα τραγούδια μας, που ζούσαν στη σκιά, να πάρουν τη θέση που τους άξιζε..."
...διαβάστε το !!!

Τρίτη, 26 Φεβρουαρίου 2019

το Κιουπτσιδέϊκο...

πρώτη δημοσίευση 24.7.2017

➤ για πολλά χρόνια στο γραφείο είχα μια εξαιρετική συνάδελφο, γόνος μιας μεγάλης και πλούσιας οικογένειας,
➤ ήταν η Αθηνά Κιουπτσίδου. Η οικογένεια αυτή έλκει την καταγωγή της από το Σταυρίν Χαλδίας,
➤ κατά την περίοδο των μεγάλων μετοικεσιών, ίσως και του Σταυριώτικου ζητήματος, πολλές οικογένειες από το Σταυρίν κίνησαν για εξεύρεση καλλίτερων συνθηκών διαβίωσης,
➤ έτσι το Κιουπτιδέϊκο βρέθηκε στο Ακ Νταγ Ματέν, αρκετά μακρυά από το Σταυρίν και σχετικά κοντά στην Άγκυρα,
➤ συζητώντας πολλές φορές με την συνάδελφο Αθηνά, της ζήτησα και μου έστειλε οικογενειακές φωτογραφίες από την φαμέλια των Κιουπτσιδέων,
➤ αυτές αναρτώ παρακάτω με τις ευχές μου να είναι καλά η ίδια, η οικογένειά της και το ένδοξο σόϊ της.
➤ να συμπληρώσω ότι δύο προπαππούδες Κιουπτσιδέοι τους κρέμασαν στη Αμάσεια για τους ίδιους λόγους που κρεμάστηκαν τόσοι άλλοι.



σχετικές αναρτήσεις μας :
Γεώργιος Κ. Φωτιάδης, το Ελληνικόν μεταλλείον Ακ-Δαγ - #1
Γεώργιος Κ. Φωτιάδης, το Ελληνικόν μεταλλείον Ακ-Δαγ - #2
το Κάν και οι αποικήσεις - μετοικεσίες

➤ η παρακάτω φωτογραφία είναι από το βιβλίο του Γ.Θ. Κανδηλάπτη "γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν"


Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #5 - τα ονόματα των οικισμών

➤ πέμπτη ανάρτηση από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της"
➤ εκδ. Κυριακίδη - 2004
οι προηγούμενες αναρτήσεις από το ίδιο βιβλίο με τίτλους :
    #1 - η γεωγραφία
    #2 - η γλώσσα των κατοίκων της περιφέρειας εδώ
    #3 - οι δρόμοι εδώ
    #4 - ο τραγικός επίλογος εδώ




Κυριακή, 24 Φεβρουαρίου 2019

χωριό Γιαγμπασάν Θεμίσκυρας

➤ μια φίλη της σελίδας μας ζήτησε περισσότερα στοιχεία για το χωριό Γιαγμπασάν (Yağbasan) της περιφέρειας του Τσαρσαμπά - Θεμίσκυρα
το χωριό αυτό μας είναι ιδιαίτερα αγαπητό λόγω του ότι εκεί υπήρξε δάσκαλος ο εκ μητρός παππούς μου Σταύρος Παπαδόπουλος (Τσαχουρίδης στην πατρίδα)
τα μόνα στοιχεία που βρήκαμε είναι από την εγκυκλοπαίδεια του ΠΕ
➤ ο πέμπτος τόμος της Εξόδου του ΚΜΣ δεν το αναφέρει όπως επίσης και ο ταξιδιωτικός οδηγός της Infognomon. Επίσης καμία αναφορά στο ψηφιακό αρχείο της ΕΠΜ
παρακαλώ όποιος/α έχει περισσότερες πληροφορίες/παραπομπές σε βιβλία ή ιστοσελίδες να σχολιάσει.

Γιαγ Πασάν - η σωστή γραφή είναι Γιαγμπασάν (Yağbasan)
Ελληνικό χωριό της Πόντου, της εκκλησιαστικής επαρχίας της Αμασείας που πριν από τον ξεριζωμό κατοικούντας από 490 άτομα (κατ' άλλους είχε 450 κατοίκους). Στο χωριό λειτουργούσαν διτάξιο δημοτικό σχολείο με ένα δάσκαλο και εκκλησία με ένα ιερέα. Οι κάτοικοί του ήταν Ελληνόφωνοι (πηγή ΕτΠΕ).

Σάββατο, 23 Φεβρουαρίου 2019

Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #3 - οι δρόμοι

➤ από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της"
 η περιφέρεια της Σαμψούντας δεν έχει μεγάλους ορεινούς όγκους, τα βουνά της δεν ξεπερνούν τα 1.500 μέτρα - εδώ - σε αντίθεση με τον Α. Πόντο όπου βουνά στα 3.000 μέτρα υπάρχουν αρκετά. Έτσι η μετακίνηση ανθρώπων και ζώων ήταν πιο εύκολη. Κοντολογίς, εδώ δεν υπήρχε πουθενά αντίστοιχο του "α' σην Ζύγαναν και ζήσον..." - ανάρτηση μας εδώ
 πάμε να γνωρίσουμε τους δρόμους επικοινωνίας της πόλης. Να υπενθυμίσω ότι ο δρόμος που περνάει από Τσουμπούς χαν, Τσακαλή, Καβάκ, Κάβζα (ο νέος δρόμος είναι νέα χάραξη) κλπ. είναι ο δρόμος της κόλασης του Δ. Πόντου. Χιλιάδες ψυχές άφησαν εκεί τα κόκαλα τους.
πρώτη ανάρτηση (γεωγραφία) εδώ δεύτερη (η γλώσσα) εδώ
μεγάλος χάρτης μας "το αντάρτικο του Δ. Πόντου" εδώ


ο χάρτης είναι από το βιβλίο




Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου 2019

Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #2 - η γλώσσα των κατοίκων της περιφέρειας

➤ δεύτερη ανάρτηση από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της"
 τα στοιχεία προέρχονται από το αρχείο της προφορικής παράδοσης του ΚΜΣ όπου ο συγγραφέας υπήρξε ένας από τους ερευνητές, συνεπώς είναι πρωτογενές υλικό που προέκυψε από τις εκατοντάδες συνεντεύξεις
 το άρθρο αφορά μόνο τα τμήματα Σαμψούντας, Τεκκιάς και Καβάκ
 ο πίνακας που ακολουθεί έγινε από εμάς και είναι το ρεζουμέ του άρθρου
πρώτη ανάρτηση με τίτλο  "η γεωγραφία" εδώ







Πέμπτη, 21 Φεβρουαρίου 2019

Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #1 - η γεωγραφία

➤ μια ανάρτηση που αφορά τα γεωγραφικά στοιχεία της περιφέρειας Σαμψούντας
➤ είναι από το βιβλίο του Χρήστου Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της" 
➤ εκδ. Κυριακίδη - 2004
θα ακολουθήσουν άλλες 4 αναρτήσεις από το ίδιο βιβλίο με τίτλους :
    #2 - η γλώσσα των κατοίκων της περιφέρειας
    #3 - οι δρόμοι
    #4 - ο τραγικός επίλογος
    #5 - τα ονόματα των οικισμών
➤ για τον μεγάλο χάρτη της περιφέρειας, ανάρτησή μας  εδώ

Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 2019

Κιοσουρούφ η Κοσρούφ Κάβζας

πρώτη δημοσίευση

➤ από τον 3ο τόμο της Εξόδου του ΚΜΣ η μαρτυρία - συνέντευξη του Βασιλείου Παυλίδη από τον χωριό Κούκος Πιερίας
το χωριό του στον Πόντο ονομάζονταν Κιοσουρούφ η Κοσρούφ (σήμερα Μεσουδιέ) το οποίο ήταν στα ριζά του Ταφσάν Ντάγ, μεγάλο ανταρτολημέρι της περιοχής και των καπετάνιων Πιτς Βασίλ, Κισά Μπατζάκ και άλλων
ανάρτηση μας για το κεφαλοχώρι της Κάβζας και τον Πιτς Βσίλ εδώ
ανάρτηση μας για τον Κισά Μπατζάκ (Κυριάκος Παπαδόπουλος) εδώ
επίσης για την περιοχή υπάρχει ένα βιβλίο του Γεώργιου Ανδρεάδη "Φουρτούνα ήταν… - η γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού μέσα από τα απομνημονεύματα του παπα-Πρόδρομου Ηλιάδη" - αναζητήστε τις αναρτήσεις στην ετικέτα του Γ.Α.
ένα δεύτερο βιβλίο είναι "ξεχασμένοι αντάρτες του Πόντου". Το έγραψε ο Λάζαρος Τσακιρίδης - έχουμε μια ανάρτηση.





το χωριό - φωτό από το Google Earth

Κυριακή, 17 Φεβρουαρίου 2019

Γεώργιος Κ. Φωτιάδης, το Ελληνικόν μεταλλείον Ακ-Δαγ - #2

➤ δεύτερη ανάρτηση μας από το βιβλίο του Γεωργίου Κ. Φωτιάδη - πρώτη εδώ
➤ λίγα στοιχεία για τον συγγραφέα από την εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού :
  • Φωτιάδης Γεώργιος (1910-2002)
  • Δάσκαλος και συγγραφέας. Γεννήθηκε στο χωριό Αταλάν του Ακ Νταγ Ματέν του "Γαλατικού Πόντου", έναν όρο που εισηγήθηκε και καθιέρωσε ο ίδιος. Έζησε μικρός όλα τα γεγονότα των ετών 1916-1923, τα οποία περιέγραψε στο βιβλίο του {αυτό της ανάρτησης} και σε πολλά άρθρα του στα περιοδικά "Ποντιακή Εστία" και "Αρχείον Πόντου".
  • Αποφοίτησε από το γυμνάσιο Δράμας, όπου εγκαταστάθηκε η οικογένειά του το 1922 (χωριό Χωριστή)......
το Ακ Ντάγ Ματέν σήμερα (από το Google Earth - Panoramio)

➤ πρόσφατα κυκλοφόρησε το παρακάτω βιβλίο το οποίο όμως δεν προμηθευτήκαμε, ακόμα...

Σάββατο, 16 Φεβρουαρίου 2019

Γεώργιος Κ. Φωτιάδης, το Ελληνικόν μεταλλείον Ακ-Δαγ - #1

➤ ο Γεώργιος Κ. Φωτιάδης είναι ο συγγραφέας που μας άφησε αυτό το πολύτιμο βιβλίο για το Ακ Ντάγ και τα 30 χωριά του
➤ γεννήθηκε στο χωριό Αταλάν και ήλθε στην Ελλάδα 12 χρονών. Συνεπώς είχε κάποιες καλές παραστάσεις από την περιοχή. Αυτές μας διηγείται στο βιβλίο του
 θα βάλουμε δύο αναρτήσεις από αυτό το βιβλίο. Δυστυχώς δεν αναφέρει τίποτα σχετικό για το αντάρτικο της περιοχής.
     • Γεωργίου Κ. Φωτιάδη
     • Γαλατικός Πόντος - Το Ελληνικόν Μεταλλείον Ακ-Δάγ (Ak-Dag-Madeni)
     • Αθήνα 1994
     • σελ. 176

➤ δημιουργήσαμε μια νέα ετικέτα με το όνομα Ακ Ντάγ Ματέν όπου ομαδοποιήσαμε όλες τις σχετικές αναρτήσεις.