Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2017

Πάφρα η πολύπαθη

➤ του Ιάκωβου Κουλοχέρη : ο Ι.Κ. γεννήθηκε στην Άνω Αμισό του Πόντου το 1895 από φτωχή οικογένεια. Τελείωσε την Αστική σχολή της Άνω Αμισού και τρεις τάξεις από το Γυμνάσιο. Θα συνέχιζε ασφαλώς τις σπουδές του αν δεν μεσολαβούσαν οι ταραχές, οι εξορίες και οι διωγμοί του Ποντιακού λαού.
➤ πλήρης βιογραφία του υπάρχει στην εισαγωγή του βιβλίου του Ι. Κουλοχέρη "η Αμισός και τα πάθη της" για το οποίο θα κάνουμε ειδικό αφιέρωμα.
➤ αναφορά στον Ι. Κουλοχέρη σε άλλη ανάρτηση μας εδώ   

Ποντιακή Εστία - τόμος 1976

Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2017

Βυζαντινά κάστρα Χαλδίας, το κάστρο του Κούκου - #06

➤ στην ανάρτηση μας για τα κάστρα, αναφερθήκαμε στο κάστρο του Πίρ Αχμέτ. Γράψαμε :

3. Πίρ-Αχμέτ

από το βιβλίο του Κανδηλάπτη : "Πιρ-αχμέτ (το) Τουρκ. χωρίον επί της οδού Αργυρουπόλεως - Ερζιγγέν και σταθμός καραβανίων με 25 οίκ." Εντοπίσαμε το χωριό όχι όμως το κάστρο. Αν κάνετε την διαδρομή (με Google Maps - street view) θα δείτε ότι σε μερικά σημεία υπάρχει στενό πέρασμα. Ότι πιο ιδανικό για να "στηθεί" κάποιο κάστρο ή μετερίζι. Κάποιες φωτογραφίες αναγνωστών δείχνουν κάτι σχετικό, μερικές με τίτλο "Kale ..." εδώ

➤ σήμερα προμηθευτήκαμε το εξαιρετικό δίτομο έργο 1000 σελίδων, "Τραπεζούς, στα ίχνη των Μεγάλων Κομνηνών".  [περισσότερα : εδώ ] Είναι ένα εργαλείο γι όποιον θέλει να μελετήσει τα κάστρα, τις εκκλησίες και τα μοναστήρια της ευρύτερης περιοχής Τραπεζούντα - Άρδασα - Αργυρούπολη και νοτιότερα.

➤ στο βιβλίο αυτό λοιπόν βρήκαμε ότι το κάστρο που ο Κανδηλάπτης τοποθετεί στο Πιρ Αχμέτ, είναι νοτιότερα και ονομάζεται κάστρο του Κούκου. Επίσης δεν αναφέρει καθόλου το άλλο μεγάλο κάστρο της περιοχής, το Κετσί Καλεσί ή Κοάς, ή Κοασί ή Κουασί, που βρίσκεται πολύ κοντά στο χωριό Καλέ, πάνω στον δρόμο Αργυρούπολης - Μπαϊπούρτ. Τα δύο αυτά κάστρα ίσως ήταν τα σπουδαιότερα για την φύλαξη των νότιων συνόρων επί Κομνηνών.


δείτε τι γράφει η σελίδα του Πανεπιστημίου της Αργυρούπολης - εδώ

➤ κάστρο Κούκου :
Kov Castle
Kov Kalesi (Kov Castle) is in the central administrative district. As you take the turn to the village (formerly named Dağteke) on the highway between Gümüşhane and Erzincan, you arrive at the outskirts of the hill on which the castle stands. The castle stands on top a solid piece of rock which is 130 meters above the road level. Its highest point is at an elevation of 1,760 meters above sea level. Some records indicate that there used to be an antique city around it, a claim that has so far not been verified. There is a claim that this city was the lost city of Sadisa. Once again, the castle was built according to a plan that conforms to the land on which it stands; outer walls are supported by round, cornered, and triangular bastions. All constituent parts of the castle have become a united whole with the rock itself.

➤ κάστρο Κετσί :
Keçi Castle
Keçi Kalesi is on the road to Kale Bucağı. In Kiepert’s map, this structure is called “Konas”; local people also call it “Konanes”. The castle was built on a very steep rock. The castled has the name “Keçi” (goat) because of how difficult it is to climb up to the castle. There are two alternative routes, in the west and in the south. The one in the south is dangerous because it follows the rock face. Yet, there are many wall ruins on this route. These ruins, with window openings easily discernible, suggest that there used to be a settlement on the outskirts of the castle. The cave to the west of the castle resembles a shelter.
The castle structure does not follow a rigid plan; in most parts, it conforms to the land on which it stands and thus displays an organic development. Some sections of the outer wall were given a round shape, thereby resembling bastions. There are tall and powerful towers on the eastern and western façades.
Inside the castle, there are two building covered with vaulted support beams; these buildings are believed to have been used as dungeons as no light enters inside. Bayburt Kalesi (Bayburt Castle), too, possesses two building of the same sort.
It has been claimed that some secret paths from the castle to the valley below were used to carry water to the castle in times when it was under siege.

οι παρακάτω φωτογραφίες είναι από το δίκτυο (GE - Panoramio)

κάστρο Κούκου
κάστρο Κετσί

Σάββατο, 25 Φεβρουαρίου 2017

χαριτωμένα : οδηγίες προς υποψήφιους γαμπρούς...

από την δεύτερη ανάρτησή μας για την Χερίανα  εδώ (*) ξεχωρίσαμε κάτι χρήσιμο...

(*) άρθρο #2 της παραπάνω ανάρτησης : τη γραίας τ΄ωβγά του Λάζαρου Χρυσοχοϊδη

Βυζαντινά κάστρα & καστέλλια Χαλδίας - #03

με αυτή την ανάρτηση έπρεπε να ξεκινήσουμε το αφιέρωμα για τα κάστρα και τα καστέλλια. Είναι ότι πιο αναλυτικό και πλήρες.

➤ το έγραψε ο πολυγραφότατος Γεώργιος Θ. Κανδηλάπτης. Ο τίτλος του άρθρου είναι "κάστρα και καστέλλια Χαλδίας" που δημοσιεύθηκε στην ΠΕ του 1953 στα τεύχη 37 και 38-39. Θα ακολουθήσουν άλλες δύο αναρτήσεις με άρθρα επίσης του Κανδηλάπτη. Εκείνο που πρέπει να σημειωθεί είναι το πλήθος των κάστρων της Χαλδίας που αναφέρει ο συγγραφέας, "... το όλον 65 τον αριθμόν".

τέλος να συμπληρώσω τούτο : το μέγα πλήθος των κάστρων δείχνει το "εχθρικό" περιβάλλον στο οποίο ζούσε ο Βυζαντινός Πόντος και από το οποίο έπρεπε να προστατευθεί δημιουργώντας τόσα πολλά κάστρα. Επίσης να πω, λόγω επικαιρότητας, ότι ένας λαός είναι ειρηνικός τόσο, όσο και οι γείτονες του.

Μεσοχάλδιον στην Άρδασα - φώτο του Μιχ. Νεοφυτίδη
από το βιβλίο του Γ. Θ. Κανδηλάπτη,
"γεωγραφικόν & ιστορικόν λεξικόν ..."

Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2017

Βυζαντινό κάστρο της Άτρας - #02

➤ συνεχίζουμε με την 2η ανάρτηση για τα Βυζαντινά κάστρα.
➤ άρθρο από την ΠΕ, 1956, τ. 83-84 του Σπ. Πολατίδη

φωτό από το δίκτυο (GE Panoramio) του συμπατριώτη μας Αφεντουλίδη

Παρασκευή, 10 Φεβρουαρίου 2017

Μητροπολίτης Γερμανός Καραβαγγέλης, κάρτες - #3

κάρτες από το βιβλίο "μορφές Μακεδονομάχων και τα Ποντιακά του Γερμανού Καραβαγγέλη" της Αντιγόνης Μπέλλου – Θρεψιάδη / ανάρτηση μας εδώ


Μητροπολίτης Γερμανός Καραβαγγέλης - #2

➤ 1η δημοσίευση

➤ η πόλη της Σαμψούντας και ο λαός της υποδέχονται τον νέο τους Μητροπολίτη, τον Γερμανό Καραβαγγέλη στις 25 Μαρτίου 1908. Η ημερομηνία σίγουρα έχει επιλεγεί από τον ίδιο για λόγους συμβολισμού. Αργότερα θα απελαθεί από τους Τούρκους αλλά με το τέλος του πολέμου θα επιστρέψει με Εγγλέζικο αντιτορπιλικό. Από αυτήν την επιστροφή δεν έχουμε φωτογραφίες.


από το λεύκωμα "Μικρασιατικά παράλια" εκδ. Rodos Image
από το λεύκωμα "Μικρασιατικά παράλια" εκδ. Rodos Image

Μητροπολίτης Γερμανός Καραβαγγέλης [1866 - 1935] - #1

➤ 1η δημοσίευση 10.10.2015

➤ η συγγραφέας Αντιγόνη Μπέλλου-Θρεψιάδη στις συχνές επισκέψεις στο σπίτι της αδελφής του Γ.Κ. κατέγραψε τις θύμισες του Μητροπολίτη την περίοδο του Μακεδονικού αγώνα. Στο τέλος των συνεντεύξεων της έδωσε ένα φάκελο όπου εκεί εξιστορούσε την δράση του στον Πόντο. Δυστυχώς τα στοιχεία δεν είναι αρκετά, είναι μια περίληψη των όσων έπραξε εκεί.

  • Μορφές Μακεδονομάχων και τα Ποντιακά του Γερμανού Καραβαγγέλη
  • Αντιγόνη Μπέλλου – Θρεψιάδη
  • εκδόσεις Τροχαλία
  • έτος έκδοσης 1992, σελίδες 242 (1η έκδοση το1984)
  • βιογραφικό Γ.Κ. εδώ

συνοπτικά η δράση του στον Πόντο (ημερολόγιο κατά την ανάγνωση του βιβλίου)
  • σελίδα 92 25.3.1908 ο Γερμανός στην Αμισό
  • σ. 95 τρείς μήνες μετά έκανε την 1η περιοδεία από Πάφρα … ("και τα πιο απόμακρα ορεινά χωριά")
  • σ. 96 τον προσκαλεί στην Κωνσταντινούπολη ο πατριάρχης
  • σ. 96 Απρίλιος 1914 στην Γερμανία για λουτροθεραπεία, κάνει διάφορες πολιτικές επαφές
  • σ. 98 επιστροφή σε λίγες μέρες στην Αμισό. Μετά από λίγες βδομάδες κηρύχτηκε ο παγκόσμιος πόλεμος
  • σ. 101 το 1916 άρχισαν οι εκτοπισμοί των ελλήνων
  • σ. 101 φεύγει αμέσως για τα Ρωσοτουρκικά σύνορα, στο Σου-Σεχίρ και βρίσκει τον Βεχήπ πασά
  • σ. 106 αρχίζει να οργανώνει τους αντάρτες, αναφέρει ονόματα καπετάνιων
  • σ. 107 έστειλε επιστολή στον Ρώσο αρχιστράτηγο με τον Χαραλαμπίδη και Βασίλ Ουστά
  • σ. 110 το 1917 απελαύνεται στην Κωνσταντινούπολη μέσω Άγκυρας
  • σ. 111 με την λήξη του πολέμου επιστρέφει στην Αμισό με Αγγλικό αντιτορπιλικό
  • σ. 111 Απρίλιος του 1919 : με Ελληνικό πλοίο πάει με την αποστολή του Ελλ. Ερυθρού Σταυρού στην Κερασούντα, Τραπεζούντα, Ρωσία …
  • σ. 111 μετά από λίγο καιρό ξαναπάει στην Τραπεζούντα και συνεργάζεται με τον Χρύσανθο για την ανεξαρτησία του Πόντου. Συντάσσουν υπομνήματα.
  • σ. 112 το 1919 ο Μουσταφά Κεμάλ στην Αμισό, μένει 20 μέρες
  • σ. 115 στα μέσα το 1920 στην Πόλη (τον κάλεσε το πατριαρχείο). Στον Πόντο δεν ξαναγύρισε ποτέ. 

Σάββατο, 4 Φεβρουαρίου 2017

οι κατσίκες μας ...

➤ διαβάζω το βιβλίο του Ιωακείμ Σαλτσή "χρονικά Κοτυώρων" (1955) - θα επανέλθουμε ...

"και μια παρατήρηση : Έλληνες, εξόριστοι επίσης, από άλλες περιοχές, που είχαν εκτοπιστεί πρωτύτερα κ' έμεναν στο Έρπαα, άμα είδαν τους Κοτυωρίτες να κινούνται στον οικονομικό στίβο, επιδίωξαν να τους απομακρύνουν από την πόλη αυτή διοικητικώς, μέσω των Τούρκικων αρχών. Και να, πάλι, τα οικονομικά συμφέροντα. Τά έρμα ..."

ανεκδοτάκι : ο Δεσπότς

ΠΦ, 1937, τ. 14

Αλμυρό Νερό

Ποντιακή Ηχώ, 1983 τ. 13