Κυριακή, 23 Οκτωβρίου 2016

γνωριμία με την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών (ΕΠΜ)

ΕΠΜ

Η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών είναι σωματείο επιστημονικό, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, ιδρύθηκε το 1927 στην Αθήνα από ομάδα Ποντίων διανοουμένων και παραγόντων της δημόσιας και κοινωνικής ζωής με τη θερμουργό πρωτοβουλία του γιατρού Θεοφύλακτου Θεοφυλάκτου από τη Θεσσαλονίκη και την αποφασιστική ηγεσία του τελευταίου Μητροπολίτη της Τραπεζούντας Χρυσάνθου (Φιλιππίδη) και μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος.

Σκοπός της ίδρυσης της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών ορίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 1 του πρώτου καταστατικού "η περισυλλογή, μελέτη και δημοσίευσης γλωσσικού, λαογραφικού και ιστορικού υλικού του Πόντου". Στις αρχές του Ιουνίου 1927 αποφασίστηκε η έκδοση περιοδικού με τίτλο "Αρχείον Πόντου" με διακριτικό σήμα τον μονοκέφαλο αετό από νόμισμα της Σινώπης. Η παράσταση αυτή, που παρουσίασε σε γύψινο εκμαγείο ο Άνθιμος Παπαδόπουλος στο Δ.Σ., χρησιμοποιείται έκτοτε μέχρι σήμερα ως διακριτικό όλων των εντύπων της Ε.Π.Μ.


Στη σειρά των εκδόσεων της Ε.Π.Μ. συγκαταλέγονται: 54 τόμοι του περιοδικού συγγράμματος "Αρχείον Πόντου" στους οποίους έχουν συγκεντρωθεί με επιστημονική μέθοδο μελέτες ιστορικές, γλωσσικές, λαογραφικές κ.ά. από Έλληνες και ξένους συνεργάτες, 33 παραρτήματά του που περιλαμβάνουν πρωτότυπες και αυτοτελείς επιστημονικές πραγματείες και αναφέρονται στον εν γένει πολιτισμό του ποντιακού ελληνισμού,  καθώς και 8 άλλες εκδόσεις (χάρτες, λευκώματα, κάρτες μουσείου, dvd, κ.ά.)


Παράλληλα με το επιστημονικό της έργο η Ε.Π.Μ. πέτυχε την απόκτηση ιδιόκτητου κτηρίου που φέρει την επωνυμία "Στέγη Κειμηλίων του Ελληνισμού του Πόντου" (Αγνώστων Μαρτύρων 73 – Νέα Σμύρνη Αττικής – 171 23), στο οποίο στεγάζονται, εκτός των γραφείων, η βιβλιοθήκη, το Μουσείο του Ελληνισμού του Πόντου, αίθουσες διαλέξεων και συνεδρίων καθώς και χώροι φύλαξης των ιστορικών κειμηλίων και των εκδόσεών της.

ΕΠΜ
Αγνώστων Μαρτύρων 73
Νέα Σμύρνη Αττικής 171-23 

τηλ: 210 - 93.25.521 
www.epm.gr
info@epm.gr

εκδόσεις ΕΠΜ

Συνιστούμε σε όλους να επισκεφθείτε την ΕΠΜ για το μουσείο της και την πλούσια βιβλιοθήκη. Επίσης την ιστοσελίδα της με πλούσιο ψηφιακό υλικό πολλών εκδόσεων. Για μας είναι μια πολύτιμη πηγή πληροφοριών.

Μπαϊρακτάρης Χρήστος (1906 – 1981) & Παπαβραμίδης Νίκος (1907 – 1995)

1. Μπαϊρακτάρης Χρήστος (1906 – 1981)
Σπουδαίος λυράρης και τραγουδιστής από την Κρώμνη, έγινε γνωστός ως Μπαϊρακτάρης αν και το πραγματικό του όνομα ήταν Σημαιοφορίδης.
Γεννήθηκε στην Κρώμνη του Πόντου το 1906 και μεγάλωσε στην Τραπεζούντα, όπου έμαθε να παίζει λύρα και να τραγουδάει με δάσκαλο τον Δήμο Κωνσταντά. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στη Μακεδονία αλλά αργότερα πήγε στην Αθήνα.


Ο Μπαϊρακτάρης τραγουδούσε κι έπαιζε σε ποντιακούς συλλόγους ενώ είχε κάνει ηχογραφήσεις και σε ειδικές εκπομπές της Δόμνας Σαμίου και στον ραδιοφωνικό σταθμό Αθηνών. Ήταν επίσης μέλος του "Συλλόγου προς διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής". Υπήρξε από τις πιο αξιόλογες μορφές του ποντιακού τραγουδιού. Πέθανε στην Αθήνα το 1981. Κόρη του η Ελένη Μπαϊρακτάρη-Κοταλακίδη.
(από το Pontos news)

Στο ψηφιακό αρχείο της ΕΠΜ, στο περιοδικό Ποντιακή Ηχώ, τεύχος 3 υπάρχει ένα άρθρο δύο σελίδων με τίτλο "Καλλιτεχνικό μνημόσυνο του Πόντιου λυράρη Χρίστου Μπαϊρακτάρη", για όποιον ενδιαφέρεται.
 
2. Παπαβραμίδης Νίκος (1907 – 1995)

Από παιδί εξοικειωμένος με τη λύρα, την αγάπησε και την υπηρέτησε όσο λίγοι. Ο Παπαβραμίδης ήταν κορυφαίος λυράρης και τραγουδιστής.
Γεννήθηκε στην Αργυρούπολη του Πόντου το 1907, αλλά μεγάλωσε στην Τραπεζούντα, όπου εργαζόταν ο Κρωμναίος πατέρας του. Έμαθε να παίζει λύρα από την ηλικία των 10-12 ετών. Η πρώτη λύρα του μάλιστα ήταν καμωμένη από τον ίδιο με κλωστές καρουλιού – παιχνίδι, με άλλα λόγια, ο ίδιος όμως έκανε τάχα ότι παίζει, προκαλώντας το ενδιαφέρον των μικρότερων παιδιών που έτρεχαν από πίσω του. Ο πατέρας του, όταν διαπίστωσε την αγάπη του για τη λύρα, παράγγειλε σε κάποιον μαραγκό να του φτιάξει μία, την οποία του την έδωσε αποβραδίς για να πει τα κάλαντα. Από τότε αφοσιώθηκε στη λύρα και δεν ήθελε να πάει στο σχολείο. Όταν έμαθε ο δάσκαλος τι συνέβαινε, του είπε γελώντας: "Τα γράμματα φαντάγματα, υιέ μ’ την λύραν παίξον".

Το 1923, με την Ανταλλαγή, έφηβος ήρθε με την οικογένειά του στην Ελλάδα. Το καράβι, στο οποίο πλήρωσαν ναύλο, τους άφησε στη Μακρόνησο, όπου έμειναν σε σκηνές τρεις μήνες, και από εκεί πήγαν και εγκαταστάθηκαν στον Πειραιά. Μαζί του είχε και τη λύρα και άρχισε να παίζει, μαθαίνοντας τους σκοπούς των τραγουδιών από μεγαλύτερους λυράρηδες. Ο Παπαβραμίδης φέρεται να είχε δάσκαλο τον σπουδαίο λυράρη Δήμο (τον "Κωνσταντά").
(από το Pontos news)

δείτε ένα πολύ καλό video της ΕΠΟΝΑ εδώ

καλοκαίρι 1997 στην Κύπρο ...

Όλα ήταν έτοιμα. Δεν θυμάμαι τι περιμέναμε αλλά εμείς δεν χάνουμε τον καιρό μας και εκεί "στήνεται" το δρώμενο που θα δείτε ...

[ αφιερωμένο σε όλη την ομάδα των πρωτοπόρων ]


Σάββατο, 22 Οκτωβρίου 2016

ο γουρζουλάς #5 - Μούζενα

Πέμπτη ανάρτηση μας για τον γουρζουλά. Ο γουρζουλάς μαζί με τους χοτλάχς ήταν το φόβητρο μας, παιδιά, στα Ποντιακά χωριά της Μακεδονίας ...
"Θέ' μ' το μέρωμα σ', Θέ' μ' το μέρωμα σ' ..."

Από το ιστορικό λεξικό του Άνθιμου Α. Παπαδόπουλου : "ο γουρζουλάς, η πανούκλα προσωποποιημένη, ο γουρζουλάς είναι γίγας χεροδύναμος και επισκέπτεται τα χωρία με ζουρνάδες και νταούλια, ο ήχος των οποίων τρέπει τους χωρικούς εις φυγήν ..."

ΠΕ, 1955, τ. 71-72

Δευτέρα, 17 Οκτωβρίου 2016

λίγα για το Σταυρίν

από την Ποντιακή Ηχώ, 1983, τ. 11

" ...  Ακρίτα, δέβα' ς σο Σταυρίν, 'ς σά μαύρα τα ταφία
Κλισ' κα και μοιρολόγησον κι' άψον πολλά κερία ..."

Σάββατο, 15 Οκτωβρίου 2016

ανέκδοτα από την Τσολόχαινα

Ένα από τα μεγαλύτερα χωριά πολύ κοντά στην Αργυρούπολη ήταν η Τσολόχαινα (ή Τσολόσαινα ή Σολόχανα και Σολόχαινα). Έχουμε αναρτήσει ένα αρκετά μεγάλο άρθρο για το χωριό το οποίο θα βρείτε εδώ

Τα δύο ανέκδοτα που ακολουθούν είναι από την Ποντιακή Ηχώ, έτος 1982, τεύχος 3

παλιές μουσικές καταγραφές

1. έκδοση του ΚΜΣ (μάλλον από την Ελευθεροτυπία, 31.5.2003)


2. από την Ποντιακή Εστία, τόμος 1950, τεύχος 6 - του Ιωακείμ Σαλτσή


άλλες σχετικές αναρτήσεις μας :

Δευτέρα, 10 Οκτωβρίου 2016

Ματσούκα : χάρτες

από το βιβλίο του Στάθη Χ. Χριστοφορίδη – Σάρπογλη

"μαύρα καιρούς και μαύρα ημέρας" - (1) Αμιράντ’ – Αραπάντ’
ιστορικό αφήγημα στο ιδίωμα της Άνω Ματσούκας
Αθήνα, 1986
190 σελίδες


γκραβούρες

από το βιβλίο του Jac. Ph. Fallmerayer, Ιστορία της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας
από το βιβλίο του Jac. Ph. Fallmerayer, Ιστορία της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας

Κυριακή, 2 Οκτωβρίου 2016

Κυριακάτικα ...

Κυριακή, ας το χαλαρώσουμε λίγο ...


από το παραπάνω έντυπο (ένθετο της εφ. ΕΘΝΟΣ)
ένθετο της εφ. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
από το βιβλίο του Ευστάθιου Πελαγίδη, ο ηρωϊκός Πόντος
από το βιβλίο του Σ. Καρκαλέτση, το Ποντιακό αντάρτικο και η γενοκτονία
από το ένθετο Ιστορία της εφ. ΕΘΝΟΣ - Μάϊος 2011 (σ. 54)
η φωτογραφία θέλει μελέτη - θα επανέλθουμε ...