Κυριακή, 30 Ιουνίου 2019

Ποντιακά δημοτικά τραγούδια

πρώτη δημοσίευση
 
➤ από τα ΠΦ, έτος 1937, τ. 13
γράφουν ο Γ.Θ. Κανδηλάπτης και ο Δ. Κ. Παπαδόπουλος (Σταυριώτης)
αυτό του Κανδηλάπτη το κλασικό "είχεν κι' ένα πετεινόν π' εκούϊζεν παρώρας..." 

[30.6.2019]



Κατίγκω Καλευρά ή Καλεβρά

πρώτη δημοσίευση 30.6.2018

➤ η εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε. δεν την έχει, υπάρχουν δύο ποιήματα της στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ που φρόντισε ο συμπατριώτης της ΦΙΚΑ - Φίλων Κτενίδης να δημοσιευθούν
είναι μια λαϊκή ποιήτρια της Κρώμνης που την καλύτερη εξιστόρηση θα την βρείτε στην σελίδα του Λυκούργου Βιόπουλου εδώ


ΠΕ, 1955, τ.65

υπαγορεύθηκε το 1947
ΠΕ, 1960, τ. 127
για όποιον ενδιαφέρεται, το ποιήμα είναι 7 σελίδες
(στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ)

Τσοπού τερεσί

πρώτη δημοσίευση Νοέμβριος 2017

➤ νότια της Σαμψούντας, κοντά στην Λαοδικεία, - εδώ - είναι ένα από τα σημαντικά ανταρτολημέρια του Δ. Πόντου. Το Τσοπού τερεσί,
έγινε γνωστό από τις αφηγήσεις των καπετάνιων και των μαχητών κυρίως της περιοχής Έρπαα,
ένας από αυτούς του καπετάνιους, ο Παύλος Τσαουσίδης, τροφοδότησε με πολύ υλικό και δημοσιεύθηκε στο βιβλίο "γη του Πόντου" του Δημ. Ψαθά.
πρόσφατα επίσης κυκλοφόρησε ένα βιβλίο με τίτλο "η βιογραφία του οπλαρχηγού του Πόντου Παύλου Τσαουσίδη" (έχουμε 2 αναρτήσεις) που είναι η γραφή του ίδιου του καπετάνιου,
γράφει λοιπόν για το λημέρι "από την Σαμψούντα μέχρι το Τοκάτ υπήρχαν πέντε τμήματα αντάρτικα. 1ο Νεπιόν (Νεπιέν νταγ) ταγί, 2ο Ταβσάν ταγί, 3ο Τσοπού τερεσί, 4ο Ταζλί τερεσί και 5ο Τοπ Τσάμ..." (το Ταζλί τερεσί είναι η κοιλάδα-ρέμα του Μπουγαλί ντάγ, εκεί που αποδεκατίστηκε η μεραρχία του Τζεμάλ Τσεβήτ - ανάρτηση μας εδώ
➤ πάμε να δούμε πως περιγράφει ο Δ. Ψαθάς το Τσοπού Τερεσί, πρώτα όμως ο χάρτης...

από το ημερολόγιο του Σάββα Ασλανίδη

βιογραφίες : Γεώργιος Σουμελίδης ( - 1956 )

πρώτη δημοσίευση 4.8.2017

από την ιστοσελίδα της ΕΠΜ
➤ Γεννήθηκε στο Μεταλλείο Δενέκ (Κεσκίν), κοντά στην Άγκυρα. Οι γονείς του κατάγονταν από τη Βαρενού και ανήκαν στην μεγάλη και πολύκλωνη οικογένεια των Σουμελιδών.


➤ Μετά τις σπουδές του στην Ιερατική Σχολή Ζιντζίδερε Καισαρείας και στη Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, εργάστηκε ως καθηγητής σε πολλές Κοινότητες του υπόδουλου Ελληνισμού. Δίδαξε στην Ιερατική Σχολή Ζιντζίδερε και στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας. Κατά τους Βαλκανικούς πολέμους βρέθηκε στην Ελλάδα όπου εργάστηκε στην αρχή ως καθηγητής και αργότερα ως γυμνασιάρχης σε πολλά σχολεία στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στην Κρήτη, στη Χίο και στην Κέρκυρα αφήνοντας παντού άριστες εντυπώσεις.

➤ Παράλληλα ανέπτυξε συγγραφική και κοινωνική δράση. Δημοσίευσε πλήθος επιστημονικά άρθρα στο περιοδικό της Επιτροπής μας "Αρχείον Πόντου", στην "Ποντιακή Εστία" και συνέταξε Λεξικό της Ποντιακής Διαλέκτου. Απεβίωσε το 1956 στη Ραφήνα Αττικής.

μερικά από τα άρθρα του στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ

ΠΕ, 1956, τ.77

Σάββατο, 29 Ιουνίου 2019

Κίζ καλεσί, το κάστρο της κοπέλας (2)

νέα δημοσίευση 

➤ Νότια της Πάφρας, παρακάτω από το σημερινό χωριό Ασάρ, επί της τεχνητής λίμνης που σχηματίζει ο Άλυς ποταμός, βρίσκεται ένας ορεινός όγκος. Είναι το κάστρο της κοπέλας (Κιζ καλεσί)
από την Ποντιακή Εστία, τόμος 1992, τεύχος 90 
του Γεωργίου Θ. Αντωνιάδη







αφιέρωμα : Στάθης Χριστοφορίδης - Σάρπογλης ( 1905 - 1984 ) #3

➤ τρίτο και τελευταίο μέρος του αφιερώματος
πρώτο μέρος εδώ - δεύτερο εδώ
περιοδικό Ποντιακά, στο τεύχος #6 (Απρίλιος 2008)

δεν μπορέσαμε να βρούμε στοιχεία για τον Στοφόρο για να κάνουμε μια ανάρτηση
Video από μουχαπέτια υπάρχουν άπειρα...


από την εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε.
ένα από τα βιβλία του ΣΧ

Παρασκευή, 28 Ιουνίου 2019

αφιέρωμα : Στάθης Χριστοφορίδης - Σάρπογλης ( 1905 - 1984 ) #2

➤ δεύτερη ανάρτηση του αφιερώματος στον Στάθη Χριστοφορίδη από το περιοδικό Ποντιακά, στο τεύχος #6 (Απρίλιος 2008) 
γράφει ο Πάνος Καϊσίδης και  το άρθρο έχει τίτλο "πολύτιμη η προσφορά του"
στην παρακάτω φωτογραφία είναι η Κουνάκα (από το δίκτυο εδώ ). Στο βάθος της κοιλάδας είναι ο Πρύτανις ποταμός που πηγάζει από τα βουνά της Ζύγανας.








Πέμπτη, 27 Ιουνίου 2019

Τσάλ - Κογιουμτζάντων Αγιού τεπέ Σαμψούντας

πρώτη δημοσίευση Ιανουάριος 2018

➤ ένα μικρό περιστατικό από την καθημερινότητα στα χωριά του Πόντου
 ο χρόνος που διαδραματίζεται είναι τα μέσα Φεβρουαρίου του 1915 δηλ. νωρίτερα και από την μαζική γενοκτονία των Αρμενίων. με άλλα λόγια, ήδη είχαν ξεκινήσει να δρουν οι τσέτες της περιοχής
 ο χώρος για μας έχει μεγάλη σημασία. το Τσάλ ήταν ένα κεφαλοχώρι της περιοχής και το Κογιουμτζάντων ένα από τα χωριουδάκια του
 το δεύτερο ήταν το χωριό της εκ μητρός γιαγιάς μου. επέζησε γιατί ήταν στο βουνό μαζί με τ' αδέλφια της, απλοί αντάρτες - ανάρτηση μας εδώ
 χρόνια ψάχνω αυτά τα χωριά να τα εντοπίσω σε χάρτη. λίγο καιρό πριν βρήκα και κατέβασα ένα Τούρκικο γεωγραφικό άτλαντα (*) όπου εντόπισα μόνο το κεφαλοχώρι, το Τσάλ
 δυστυχώς και τα δύο χωριά δεν υπάρχουν ούτε στα αρχεία προφορικής παράδοσης (το έψαξα το 1997) και στις εκδόσεις του ΚΜΣ
 το κείμενο είναι από το βιβλίο του Παντελή Αναστασιάδη - Παντέλ Αγά "μνήμες του Ποντιακού έπους 1913-1922"

(*) αναζητήστε το για download : koy koy Turkiye yol atlasi - κλιμακα 1 : 400.000




αφιέρωμα : Στάθης Χριστοφορίδης - Σάρπογλης ( 1905 - 1984 ) #1

➤ ο Στάθης Χριστοφορίδης του Κωνσταντίνου, γνωστός με το οικογενειακό παρωνύμι "Σάρπογλης", γεννήθηκε στο χωριό Κουνάκα της Άνω Ματσούκας και με την προσφυγιά εγκαταστάθηκε στο χωριό Ξηρολίμνη του Νομού Κοζάνης
νοσταλγός της γενέτειράς του και των παραδόσεών της, στις ελεύθερες από τις γεωργικές του απασχολήσεις ώρες, κάθισε με υπομονή και με τις γραμματικές γνώσεις της έκτης δημοτικού, έγραψε ότι από την προφορική παράδοση είχε φτάσει στ' αυτιά του, καθώς και παραμύθια, ανέκδοτα και αναμνήσεις από τον τόπο που ξεριζώθηκε στα δεκαεφτά του χρόνια. (βιβλιοNET)
το περιοδικό Ποντιακά, στο τεύχος #6 (Απρίλιος 2008) είχε ένα μεγάλο αφιέρωμα το οποίο θα ανεβάσουμε σε τρεις συνέχειες.


από το βιβλίο του Σάρπογλη "μαύρα καιρούς και μαύρα ημέρας (1)




Τετάρτη, 26 Ιουνίου 2019

Ακρίτες - #1

πρώτη δημοσίευση

➤ η γνώση μου για τους Ακρίτες και τα Ακριτικά τραγούδια είναι μηδέν...
σήμερα βάλθηκα να ασχοληθώ λιγάκι
πρώτα μάζεψα σε ετικέτα όλες τις σχετικές αναρτήσεις του blog - εδώ
ακολουθεί ένα περιληπτικό κείμενο από τον ταξιδ. οδηγό του Δ. Πόντου (Infognomon) - βρίσκεται στο κεφάλαιο για την Χερίανα (οι Χεριανίτες λοιπόν είναι οι πιο Ακρίτες του Πόντου...)



στην συνέχεια σας δίνουμε έναν σύνδεσμο από ένα video - επίσκεψη του Νίκου Πετρίδη στην περιοχή Κελώρια Χερίανας - κάστρο Λευκόπετρας -  Ν. Πετρίδης
και τέλος ένα σύνδεσμο στο You Tube Γιώργος Αμαραντίδης - Ακρίτας Όντας Έλαμνεν

οι ορδές των βαρβάρων ερχόντουσαν από την περιοχή
του Ερζερούμ και δεξιά του κάστρου

η ιστορία μιας Ρωμηάς που έμεινε το '22 στην Τουρκία

➤ άρθρο του Νίκου Χειλαδάκη (δημοσιογράφου - συγγραφέα - Τουρκολόγου)
από την σελίδα του e-Pontos εδώ


η ιστορία μιας Ρωμηάς που έμεινε το '22 στην Τουρκία! 

του Νίκου Χειλαδάκη
Δημοσιογράφου-Συγγραφέα-Τουρκολόγου
Πέμπτη, 6 Ιουνίου 2013

Η Maçkalı Ελένη είναι η ιστορία μιας Ελληνοπόντιας, της Ελένης, που στην ανταλλαγή των πληθυσμών δεν έφυγε μαζί με τους δικούς της στην Ελλάδα αλλά έμεινε στην Τουρκία και μετά από πολλά χρόνια κάποιοι… Τούρκοι την φέρνουν στο φως της δημοσιότητας για να γίνει κινηματογραφική ταινία που θα δείχνει και το μεγάλο δράμα χιλιάδων Ρωμηών κατά την διάρκεια της ανταλλαγής των πληθυσμών το 1922-23.

Η προβολή αυτής της καταπληκτικής ιστορίας είναι και άλλο ένα δείγμα του πως κάποιες τύψεις από το μεγάλο εκείνο δράμα των Ελλήνων του Πόντου κατατρέχουν σήμερα πολλούς «Τούρκους», σε σημείο όχι μόνον να την δημοσιοποιήσουν, (εφημερίδα Akşam, 25/5/2013), αλλά και να τολμούν να την κάνουν κινηματογραφική ταινία που σίγουρα θα αποκαλύπτει πολλές πτυχές αυτού του δράματος. Να μην ξεχνάμε πως πριν από δυο χρόνια είχε προβληθεί η τουρκική ταινία, «Yüreğine Sor», που αποκάλυπτε το μεγάλο δράμα των κρυπτοχριστιανών του Πόντου και η οποία δυστυχώς στη συνέχεια "εξαφανίστηκε" στην Τουρκία.

Η ιστορία λοιπόν αυτής της Ελένης έχει ως εξής: Το 1920 ζούσε σε ένα χωριό έξω από την Τραπεζούντα ο μεταλλουργός Χαράλαμπος Χρυσοστομίδης με το παρατσούκλι, Lampo Usta, (δηλαδή Μάστορα Λάμπη), με την γυναίκα του Αναστασία και την μικρή τους κόρη την Ελένη. Η ζωή τους κυλούσε ήρεμα και ο μάστορας κέρδιζε αρκετά για να ζει η οικογένειά του χωρίς στερήσεις. Όλα αυτά όμως άλλαξαν με βίαιο τρόπο το 1923, (εδώ βέβαια οι Τούρκοι δεν κάνουν καμία αναφορά για την φρικτή γενοκτονία των Ποντίων που τότε έχει αποκορυφωθεί), καθώς είχε έρθει η ώρα της αναγκαστικής προσφυγιάς. Το ζευγάρι με την 13 χρονών κόρη τους Ελένη πήραν ό,τι μπορούσαν μαζί τους και κατευθύνθηκαν μαζί με πολλούς άλλους Ελληνοπόντιους προς την Τραπεζούντα για να επιβιβαστούν στο πλοίο που θα τους έφερνε στην Ελλάδα. Στον δρόμο όμως τους σταμάτησε ένα ένοπλο τμήμα. Οι Τσέτες συγκέντρωσαν κάποια κορίτσια που διακρίνονταν για την ομορφιά τους και τα απήγαγαν. Ο καημένος ο Χαράλαμπος χωρίς να μπορεί να κάνει κάτι έστειλε την σύζυγό του προς το λιμάνι της Τραπεζούντιας ενώ εκείνος έμεινε πίσω για να ψάξει για την κόρη του. Πέρασαν τέσσερις μήνες όμως χωρίς κανένα αποτέλεσμα και η Ελένη δεν είχε βρεθεί. Εντωμεταξύ η γυναίκα του η Αναστασία έφυγε με το πλοίο της προσφυγιάς και έφτασε στην Καβάλα. Στον Πόντο ο Χαραλάμπης συνέχιζε να ψάχνει παντού για την κόρη του. Στο χωριό του όπου ξαναπήγε του είπαν πως δεν έμεινε κανένας Έλληνας καθώς όλοι είχαν φύγει και μάλιστα τον προειδοποίησαν ότι το αν παραμείνει εκεί υπήρχε μεγάλος κίνδυνος για την ζωή του. Τότε ήρθαν κάποιοι και του είπαν πως η Ελένη σκοτώθηκε από τους άτακτους και ότι είχαν δει το πτώμα της μαζί με άλλα πτώματα σε κάποιο ρέμα κοντά στην Τραπεζούντα. Ο καημένος ο Χαραλάμπης χωρίς να μπορεί να συγκρατήσει τα δάκρυά του αποφάσισε τελικά να φύγει από τον Πόντο. Μετά από περιπλανήσεις τριών μηνών έφτασε στο Καντήκιοϊ της Κωνσταντινούπολης.

Εκεί απελπισμένος, χωρίς την γυναίκα του που είχε φτάσει στην Ελλάδα και την κόρη του χαμένη, ο Χαράλαμπος γνωρίζεται με έναν επιφανή Τούρκο, τον Süreyya Paşa, ο όποιος τον εκτίμησε και θαύμασε την επιδεξιότητά του στην τέχνη του. Ο Τούρκος τότε του άνοιξε ένα μαγαζί στο Καντήκιοϊ και ο Χαράλαμπος με την μεγάλη του εργατικότητα απέκτησε πολλούς πελάτες και άρχισε να βγάζει πολλά χρήματα. Ο Λάμπης τότε εγκατέλειψε την ιδέα να φύγει στην Ελλάδα και αφού γνωρίστηκε μια κοντοχωριανή του, την Antusa, που είχε μείνει και αυτή στην Πόλη, την παντρεύεται και κάνει μια κόρη, την Σοφία. Η Σοφία αφού μεγάλωσε παντρεύτηκε και έκανε ένα γιο. Ο γιός της αγάπησε πολύ τον παππού του, τον Λάμπη, ο όποιος συνεχώς του μιλούσε για την χαμένη του θεία την Ελένη γιατί ποτέ δεν πίστεψε ότι είχε σκοτωθεί αλλά ότι ζούσε χαμένη κάπου στον Πόντο. Ο γιός της Σοφίας μεγάλωσε έγινε χρυσοχόος και άνοιξε ένα μαγαζί κοντά στο Καπαλί Τσαρσί αλλά συνεχώς σκέφτονταν για την Ελένη που είχε χαθεί. Απευθύνθηκε τότε σε ένα δικηγόρο και του ανέθεσε να ψάξει για την χαμένη του θεία. Πριν περάσει πολύς καιρός, ένα τηλεφώνημα έκπληξη ήρθε από την Τραπεζούντα. Αυτοί που τηλεφωνούσαν τον ρώτησαν, «εσείς δεν είστε που ψάχνετε για την Εμινέ;», (δηλαδή την Ελένη). Ο γιος της Σοφίας σάστισε και τότε έμαθε ότι η Ελένη είχε βρεθεί από την οικογένεια του Abdülkadir Sümer που την είχαν υιοθετήσει και την ονόμασαν Εμινέ.

Παράλληλα όμως καθώς έψαχνε για την χαμένη κόρη του παππού του ρωτούσε και για την χαμένη του γιαγιά την Αναστασία. Τότε μαθαίνει ότι η Αναστασία που βρίσκονταν στην Ελλάδα είχε παντρευτεί και αυτή και είχε κάνει δυο παιδιά. Τα παιδιά της Αναστασίας ήθελαν πολύ να έρθουν στην Τουρκία για να ψάξουν για τον Χαραλάμπη και την χαμένη κόρη της Αναστασίας και τελικά κατάφεραν να έρθουν σε επαφή με το γιο της Σοφίας. Εν τω μεταξύ από την Τραπεζούντα ο Sümer, δηλαδή ο θετός πατέρας της Ελένης, μόλις έμαθε για όλη αυτή την ιστορία της υιοθετημένης του κόρης ήρθε στην Κωνσταντινούπολη και προσκάλεσε όλους τους συγγενείς της Εμινέ στην Τραπεζούντα. Εδώ αντιλαμβάνεται κανείς τα συναισθήματα όλων αυτών καθώς μετά από πολλά χρόνια τα παιδιά της Αναστασίας και ο γιος της Σοφίας συναντήθηκαν στην Τραπεζούντα και βρήκαν την χαμένη κόρη του Χαραλάμπη, την Ελένη, που τώρα ήταν η Εμινέ. Αλλά το πιο ίσως εντυπωσιακό σε όλη αυτή την συγκλονιστική ιστορία είναι ότι όλοι μαζί πήγαν και προσκύνησαν το μοναστήρι της Βαζελώνας, ένα από τα πιο ιερά μέρη του ελληνορθόδοξου Πόντου.

Η συγκλονιστική αυτή ιστορία, (την οποία όταν την διαβάσει κανείς στα τουρκικά πραγματικά συγκινείται), δείχνει για άλλη μια φορά το μεγάλο δράμα των Ελληνορθόδοξων Ποντίων. Αλλά το εντυπωσιακό είναι ότι αποφασίστηκε να την κάνουν ταινία μια ομάδα «Τούρκων» οι οποίοι όταν την έμαθαν είχαν συγκλονιστεί καθώς είχαν γίνει και μάρτυρες της συνάντησης μετά από τόσα χρόνια όλων αυτών των χαμένων συγγενών από την φρίκη ενός πολέμου και μιας γενοκτονίας. Βέβαια το ποιοι είναι αυτοί οι «Τούρκοι» που θα γυρίσουν την ταινία δεν μας γίνεται γνωστό, ίσως για ευνόητους λόγους. Όμως και μόνο που στην σημερινή Τουρκία ένα τέτοιο μεγάλο δράμα των Ελληνοποντίων θα γίνει φιλμ, είναι άλλο ένα δείγμα και σημείο των καιρών και φανερή ένδειξη ότι η πανάρχαια φλόγα της ελληνοορθοδοξίας δεν έχει σβήσει ποτέ σε αυτή την ιστορική μεριά του ελληνισμού.

από το βιβλίο "οι Πόντιοι ανά τους αιώνας" τόμος 1ος - 1972

από το βιβλίο επιλέξαμε τρία μικρά θέματα :
  • Ακρίτας και ακριτισμός
  • ο ιδεαλισμός των Ποντίων (ο στρατηγός και ο Ορτουλούς)
  • Νέα Λιβερά Λακωνίας

1ο θέμα : Ακρίτας και ακριτισμός




2ο θέμα : ο στρατηγός κι' ο Ορτουλούς...



3ο θέμα : Νέα Λιβερά


Παρασκευή, 21 Ιουνίου 2019

οι μουριές του Πόντιου...

...τα στέκια της καρδιάς μας


➤ εις μνήμην Μυρώδη Λυκίδη - 20.6.2019

➤ οικογενειακό "ουζερί μεζεδοπωλείο" με πολύ καλό φαγητό και κυρίως καλούς ανθρώπους. Η ψυχή του μαγαζιού ο Γιάννες, ο μονόΓιαννες. Σπάνιος και αυθεντικός τεμέτερον ο Γιάννες, ασο Κιλκίς μερέαν. Στην πλατεία της Νέας Πεντέλης, στον πεζόδρομο. Μην ξεχάσετε να παραγγείλετε κεμπάπια (τα φέρνει από Θεσσαλονίκη) και καβουρεμένα καρτόφ(εα)

[πδ Ιανουάριος 2015]

ο Μυρώδης με τον Γιάννεν
Μυρώδης, Πολυχρόντς, ο Σωτήρης ο Λυκίδης και ο Γιάννες

Air Pontus #3 : Όφης ή Όφις ή Αρχαία Οφία

➤ πρώτη δημοσίευση Φεβρουάριος 2015

 

Πέμπτη, 20 Ιουνίου 2019

βιογραφίες : Νικόλαος Λιθοξόος ( 1868 - 1938 )

πρώτη δημοσίευση Σεπτέμβριος 2017

ο Νικόλαος Λιθοξόος γεννήθηκε το 1868 στις Σαράντα Εκκλησιές της Θράκης, όπου σπούδασε και τα πρώτα γράμματα. Μετά μπήκε στην Πατριαρχική Κεντρική Ιερατική Σχολή της Κωνσταντινούπολης και συνέχεια στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αθήνας σπουδάζοντας φιλολογία
➤ μετά το πέρας των Πανεπιστημιακών του σπουδών υπηρέτησε για λίγο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα και το 1893 διορίζεται διευθυντής του Ελληνικού Φροντιστηρίου Τραπεζούντας. Το 1900 πηγαίνει για τέσσερα χρόνια στη Γενεύη και Ιένη για ανώτερες παιδαγωγικές σπουδές και το 1904 επιστρέφει πάλι στην Τραπεζούντα ως διευθυντής του Φροντιστηρίου, το οποίο περιλάμβανε πλήρες Γυμνάσιο, διδασκαλείο και εμπορική σχολή. Τη διεύθυνση του Φροντιστηρίου είχε ο Ν. Λιθοξόος ως το 1918, οπότε με την ανακατάληψη της Τραπεζούντας από τους Τούρκους, αναχωρεί με την οικογένειά του για τη Ρωσία. Καθ’ όλο το διάστημα της διεύθυνσης του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας ο Λιθοξόος προήγε την όλη παιδεία στον Πόντο τον οποίο εμπλούτισε με χρηστούς πολίτες και εμπνευσμένους δασκάλους
➤ το 1919 κλήθηκε να διευθύνει την Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, της οποίας χρημάτισε και τελευταίος Γυμνασιάρχης μέχρι το έτος 1922. Καταφεύγοντας στην Ελλάδα διορίζεται Γυμνασιάρχης στη Νάξο και κατόπιν στην Αθήνα, από όπου και συνταξιοδοτείται. Έζησε ευτυχής ανάμεσα στα μέλη της οικογένειάς του μέχρι το θάνατό του το 1938
➤ υπήρξε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών.
(από την σελίδα της ΕΠΜ)

σύζυγός του ήταν η Σοφία Βελισσαρίδου του Ιωάννη
άρθρο της θυγατέρας του Ζηνοβίας με τίτλο "η χώρα του Πόντου..." εδώ
➤ δείτε επίσης την σελίδα του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού εδώ

η χώρα του Πόντου και οι κάτοικοι της

πρώτη δημοσίευση Μάρτιος 2015

➤ γράφει η Ζηνοβία Λιθοξόου - Σαλάτα, φιλόλογος καθηγήτρια στο Γυμνάσιο Θηλέων Νέας Σμύρνης, θυγατέρα του Νικολάου Λιθοξόου (το 1893 διευθυντής του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας)
➤ ανάρτησή μας για τον Νικόλαο Λιθοξόο εδώ 
➤ από την Ποντιακή Στοά, τεύχη 1975-1984