Δευτέρα, 29 Απριλίου 2019

Ο Ζανταέρτς (Άγιος Γεώργιος) στην Μούζενα

➤ Άγιος Γεώργιος ή Ζανταέρτς ή Αερομούχον ή Λερμούχον, γυναικείο μοναστήρι της Μούζενας
"...οι Τούρκοι έτρεμαν τον Άγ. Γεώργιο δια τα πολλά θαύματα που έκαμνε"
άρθρο του Παντελή Μελανοφρύδη στην ΠΕ, 1963, τ. 157-163



Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτας στο Ροδοχώρι Νάουσας

πρώτη δημοσίευση στις 13.8.2018

➤ στις 2.8.2018 επισκεφθήκαμε για πρώτη φορά τον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα στο Ροδοχώρι της Νάουσας
από εκεί το βίντεο του εξωτερικού χώρου της εκκλησίας
για να αναδειχθεί το προσκύνημα πρέπει να γίνουν επιπλέον έργα και το κυριότερο, νέα ή βελτίωση της υπάρχουσας πρόσβασης
ακολουθεί η εισαγωγή ενός άρθρου από το Pontos News - εδώ
  • "Η Ιερά μονή Αγίου Γεωργίου Περιστερά ή Περιστερεώτα βρίσκεται σε απόσταση 28 χλμ. από την Τραπεζούντα και είναι χτισμένη στην κορυφή απότομου βράχου, στην πλαγιά του όρους Πυργί Γαλίαινας Ματσούκας, σε υψόμετρο 1.210 μέτρων.
  • Ιδρύθηκε το 752 μ.Χ. και είχε πλούσια βιβλιοθήκη, όπως εκείνη της Παναγίας Σουμελά. Όμως το 1203, εξαιτίας τοπικών πολέμων, η Μονή καταστράφηκε τελείως. Μόλις το 1398 ο ηγούμενος της Μονής της Παναγίας Σουμελά την επισκέφθηκε και παρακάλεσε τους αυτοκράτορες Κομνηνούς της Τραπεζούντας. Τελικώς, ο αυτοκράτορας Μανουήλ Γ΄ Κομνηνός υποσχέθηκε και ανασύστησε τη Μονή.
  • Με την πτώση της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας η Μονή του Περιστερεώτα υπέστη νέες ζημιές από επιθέσεις και αρπαγές ληστών, για να την αποτεφρώσει τελείως πυρκαγιά το 1483. Τότε χάθηκαν και καταστράφηκαν χρυσόβουλα των αυτοκρατόρων του Βυζαντίου και της Τραπεζούντας, τα σιγγίλια των οικουμενικών πατριαρχών καθώς και άλλα πολύτιμα κειμήλια, σκεύη και χειρόγραφα βιβλία."
εκδρομή από το Καπίκιοϊ μέχρι την μονή του Αγίου Γεωργίου του Περιστερεώτα - από το βιβλίο του Αντωνίου π' Χαρ. Παπαδόπουλου "ό εωρακώς εν Πόντω μεμαρτύρηκεν" (μνήμες από τον αλησμόνητο Πόντο) εδώ
ένα οδοιπορικό (video - 2011) στον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα στον Πόντο εδώ

 

Κυριακή, 28 Απριλίου 2019

το κύλισμα των αυγών...

πρώτη δημοσίευση

➤ του Παντελή Μελανοφρύδη - ΠΕ, 1953, τ.44-45
"...την ημέραν της αναστάσεως έφερνε κάθε οικογένεια πέντε αυγά ψημένα στην εκκλησία. Ο παππάς "ευχίαζεν ατά" (διάβαζεν ευχή) και εκρατούσε τα δύο..."


η Λαμπρή του μεγάλου νοσταλγού...

Χριστός Ανέστη - Χρόνια Πολλά

η Ανάστασις του Χριστού (Μωσαϊκό 11ου αιώνα)

Σάββατο, 27 Απριλίου 2019

το "Λεύτερον Πάσχα" του Ν. Καπετανίδη

πρώτη δημοσίευση

➤ από το περιοδικό Ποντιακά, 2008, τεύχος 6

Πάσχα στην Τραπεζούντα, του Αγαθάγγελου Φωστηρόπουλου

πρώτη δημοσίευση Απρίλιος 2015

➤ Πάσχα στην Τραπεζούντα (ΠΕ, 1975, τ.3)
γράφει ο Αγαθάγγελος Φωστηρόπουλος, της μεγάλης οικογενείας των Φωστηρόπουλων - ανάρτηση μας εδώ
πάμε να δούμε τον εορτασμό του Πάσχα στην Τραπεζούντα με τους "εννέα ενοριακούς ναούς"

ΠΕ, 1975, τ. 3

Λαμπρή 1953 : η πρώτη ανάσταση στη Παναγία Σουμελά Βερμίου

➤ Πάσχα του 1953 στην Παναγία Σουμελά Βερμίου, ύστερα από 30 χρόνια...
Καστανιά Βερμίου, ώρα τρίτη πρωινή "...ένας άνθρωπος, σαν σκιά μέσα στη νύχτα, προχωρεί από πόρτα σε πόρτα και μ' ένα χοντρό ραβδί χτυπά δυνατά -τέσσερα πέντε χτυπήματα- στην κάθε μία, αρκετά δυνατά ώστε να ξυπνήσουν οι ένοικοι...
είναι ο "ζαγκότζον" ο νυχτοφύλαξ που ξυπνούσε τον σκλάβο χριστιανό την νύχτα του Πάσχα για την εκκλησία. Γιατί οι καμπάνες ήταν απηγορευμένες...
➤ και το έθιμο αυτό παρέμεινε στον Πόντο
➤ σε λίγο όλο το κατασκότεινο χωριό άρχισε να δείχνει φωτισμένα τα παράθυρα των σπιτιών του..."
είναι η πρώτη ανάσταση που έγινε στο νέο ναό της Παναγίας Σουμελά
ο μέγας νοσταλγός, ο Κτενίδης είναι εκεί...

φώτο δική μας - η Καστανιά από την Π. Σουμελά

ΠΕ, 1953, τεύχος 40


Παρασκευή, 26 Απριλίου 2019

η Λαμπρή στην Λαραχανή...

πρώτη δημοσίευση

➤ γράφει ο Λευτέρ Μπέης - Ελευθέριος Ελευθεριάδης (*)
"...άλλοι έρχονται "άρμα-πύρμα" στην εκκλησιά να αυξήσουν με τα τουφέκια τους τον ήχο, ν' ακουσθή πέρα από το Βόσπορο, στη γη του Περικλέους η βροντή των όπλων της Χριστιανοσύνης του Πόντου, που περιμένουν κάποια άλλη Εθνική Ανάσταση, στη χώρα των Κομνηνών, από το 1461..."
και παρακάτω, αφιερωμένο σ' αυτούς που δεν γνωρίζουν ότι όπλα δεν είχε μόνο το αντάρτικο "...διότι κάθε σπίτι έχει "πάππον προς πάππον" τουφέκι κάπου στο ταβάνι του σπιτιού πεταμένο..."
διαβάστε το...

(*) όλες οι αναρτήσεις μας εδώ

ΠΕ, 1957, τ. 88

Τετάρτη, 24 Απριλίου 2019

τελευταίο άρθρο...

➤ περιοδικό Ποντιακή Εστία της πρώτης περιόδου, δηλ. αυτής του Φίλωνα Κτενίδη
το προ-προ τελευταίο τεύχος ήταν το 157-163 (1963) δηλ. τεύχος πολλών μηνών. ήταν λόγω της ασθένειας του μεγάλου νοσταλγού. στις τελευταίες σελίδες του τεύχους αυτού ανακοινώθηκε ο θάνατός του...
κυκλοφόρησαν ακόμα δύο τεύχη. το 164-165 και το τελευταίο, το 166-168
μετά σταμάτησε η κυκλοφορία του περιοδικού μέχρι την έναρξη της 2ης περιόδου το 1975
το τελευταίο άρθρο του τελευταίου τεύχους είναι αυτό που αναρτούμε.

η Λαμπρή στον Πόντο...

πρώτη δημοσίευση

➤ "...εδώ στην ελευθέρα πατρίδα, το Πάσχα είναι μιά καθαρώς θρησκευτική εορτή. Εκεί, στον Πόντο και σε κάθε υπόδουλη Ελληνική περιφέρεια, το Πάσχα ήταν και εθνική τοιαύτη..."
ΠΕ, 1960, τ. 123-124_η Λαμπρή στον Πόντο
γράφει "Ο παλαιός", άγνωστο ποιος...


το Πάσχα στην Σάντα

πρώτη δημοσίευση Απρίλιος του 2016

➤ από το βιβλίο "λαογραφικά της Σάντας" του Μιλτιάδη Νυμφόπουλου
(εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη)

Κυριακή, 21 Απριλίου 2019

Λεωνίδας Ιασονίδης #5 - γνωμικά & αποφθέγματα

πρώτη δημοσίευση

➤ από το βιβλίο "Λεωνίδας Ιασονίδης"
➤ γνωμικά και αποφθέγματα του Λεωνίδα Ιασονίδη. για μελέτη και διανομή σε αυτούς που βάλθηκαν να μας κυβερνούν, στην κεντρική και περιφερειακή διοίκηση. ακόμη και στους δικούς μας των 2βαθμίων και 3βαθμίων φορέων. για όλους εμάς...




έθιμα της Κυριακής των Βαϊων

πρώτη δημοσίευση Απρίλιος 2015

ΠΕ, 1954, τ. 52

 
➤ θυμάμαι την Φάτσαλουσα την γιαγιά μου Ανάστα Κουγιουμτζή να μου λέει ότι τέτοια μέρα λέγανε τα κάλαντα :
Βάϊ Βάϊ τη Βαϊ
τρώμε ψάρι και χαμψί
και την άλλη Κερεκή
τρώμε κόκκινον ωβό.

Σάββατο, 20 Απριλίου 2019

Λάζαρος Ιωσηφίδης : φίλος - ΠΟΝΤΙΟΣ - άνθρωπος

του Λαζάρου σήμερα, δεύτερη χρονιά χωρίς το τηλεφώνημα...

- Ορτουλούυυυυ... εδώ Φάτσαλους... και αφού έτσι δίναμε τα διαπιστευτήρια μας συνεχίζαμε την κουβέντα μας...

δεν τον ξεχνάμε τον φίλο μας, όπως έχω πει, ο Ποντιακός Ελληνισμός έχασε έναν υπέροχο πατριώτη
ακολουθεί μικρό βιογραφικό από την σελίδα της ένωσης Ποντίων Νίκαιας - Κορυδαλλού. Η φωτογραφία είναι δική μας, φυσικά μέσα στο Κορτσόπον με ημερομηνία 21.5.2006


➤ Δυστυχώς από χτες (σημ. 23.4.2017) η Ένωση μας θρηνεί τον θάνατο του δικού μας Λάζαρου Ιωσηφίδη. Ένας αγωνιστής, συνεργάτης, μα πάνω από όλα ΑΝΘΡΩΠΟΣ. Ο Γιατρός που έκανε καλά χιλιάδες ανθρώπους λύγισε δυστυχώς μπροστά στο θάνατο και μετά από μια μεγάλη μάχη με την καρκίνο εχτές Κυριακή του Θωμά σε ηλικία 72 ετών ταξίδεψε για την γειτονιά των Αγγέλων.

Ο Λάζαρος υπήρξε ενεργό μέλος της Ένωσης μας καθώς επίσης και αντιπρόεδρος του Δ.Σ. κατά την περίοδο 2014-2016.

Ο Λάζαρος Ιωσηφίδης ήταν εξαιρετικός γιατρός που είχε χειρουργήσει χιλιάδες ανθρώπους. Είναι αξιοσημείωτο ότι πάντα χειρουργούσε ακούγοντας ποντιακή μουσική. Να σημειώσουμε ότι βοήθησε και χειρούργησε δεκάδες αναξιοπαθούντες συνανθρώπους μας.

Ο Λάζαρος από πολλούς φίλους του 1ης & 2ης γενιάς χαρακτηριζόταν ως στρατιώτης και μαχητής της διατήρησης και διάσωσης της Ποντιακής μας Παράδοσης. Αγαπούσε πάρα πολύ το χωριό του την Καστανούσα Σερρών και σε κάθε εκδήλωση δήλωνε παρόν.

Το διοικητικό συμβούλιο της Ένωσης Ποντίων Νίκαιας-Κορυδαλλού εκφράζει τα θερμά της συλλυπητήρια προς την οικογένεια του Λάζαρου Ιωσηφίδη.

Επίσης το Δ.Σ. Ένωσης Ποντίων Νίκαιας-Κορυδαλλού μόλις πληροφορήθηκε το δυσάρεστο νέο, αποφάσισε να δημοσιευθεί το παρόν στον τύπο, να παραστεί με αντιπροσωπεία (τόσο του Δ.Σ. όσο και του χορευτικού) στην κηδεία του και να καταθέσει στεφάνι.

Η κηδεία του Λάζαρου Ιωσηφίδη θα πραγματοποιηθεί αύριο Τρίτη 25/04/2017 και ώρα 16:00μ.μ. στον Ιερό Ναό Αγίου Γερασίμου στο Νεκροταφείο Σχιστού.

Καλό παράδεισο και να είναι ελαφρύ το χώμα που θα σε σκεπάσει Λάζαρε.


Ακολουθεί εκτενές Βιογραφικό του Λάζαρου Ιωσηφίδη. 

Οι προγονικές ρίζες της οικογένειας Ιωσηφίδη ξεκινούν από τα Κοτύωρα του Πόντου, όπου τα μέλη της οικογενείας ασχολήθηκαν με γεωργικές και κτηνοτροφικές επιχειρήσεις κι επεξεργασία μετάλλων. Ο παππούς, Κυριάκος Ιωσηφίδης, και η σύζυγός του, Παρθένα, έζησαν στον Πόντο και από τον γάμο τους απέκτησαν δύο παιδιά, τον Παναγιώτη και τον Ηλία.

Ο Παναγιώτης, πατέρας του Λάζαρου Ιωσηφίδη, γεννήθηκε στον Πόντο, το 1903 και σώθηκε από τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου από έναν καλό Τούρκο γείτονα, που τον έκρυψε στον αχυρώνα του για επτά μήνες. Ο Λάζαρος Ιωσηφίδης γεννήθηκε στον δεύτερο γάμο του πατέρα του Παναγιώτη με τη χήρα Ελένη Σαριβασιλειάδη. Η Ελένη Σαριβασιλειάδη το 1922 ήρθε στην Ελλάδα από την Σαμψούντα του Πόντου, σε ηλικία τριών ετών κι εγκαταστάθηκε στην περιοχή Φιλίρα Σερρών.

Στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, οι Γερμανοί κατάσχουν το σπίτι και το κάνουν Αρχηγείο. Κατά τον Εμφύλιο Πόλεμο, το σπίτι της οικογένειας Ιωσηφίδη καταστρέφεται από τους κομμουνιστές. Το δυσάρεστο αυτό γεγονός άλλαξε τον τρόπο ζωής τους. Ξεκίνησε ο σκληρός αγώνας της επιβίωσης, με κούραση και πολλές στερήσεις και εγκαταστάθηκαν ως πρόσφυγες, το 1950, στην περιοχή Κάτω Τούμπα Θεσσαλονίκης και, έναν χρόνο αργότερα, επέστρεψαν στο χωριό τους.

Ο Λάζαρος Ιωσηφίδης έζησε δύσκολα παιδικά χρόνια μέσα στο κλίμα της γενικής απογοήτευσης, το οποίο προκαλούσαν οι στερήσεις και οι οικονομικές δυσκολίες. Το 1957, τελείωσε τη φοίτησή του στο Δημοτικό Σχολείο. Ήταν άριστος μαθητής, με ιδιαίτερη έφεση στη μόρφωση. Αρχικά, δεν υπήρχαν στόχοι για τη συνέχιση των σπουδών του στο Γυμνάσιο εξ αιτίας των προβλημάτων υγείας του πατέρα του. Η επιμονή, όμως, του Σάββα Σιδηρόπουλου, ενός φίλου και συμμαθητή, να σπουδάσει μαζί με τον Λάζαρο στο Γυμνάσιο, επηρεάζει την απόφαση της οικογένειας Ιωσηφίδη και ο Λάζαρος ολοκλήρωσε με επιτυχία τις εγκύκλιες σπουδές του, αντιμετωπίζοντας πολλά οικονομικά προβλήματα. Μέσα του είχε ωριμάσει η ιδέα να συνεχίσει τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο και, ύστερα από επίμονες προσπάθειες, το 1963, πέρασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Τα φοιτητικά του χρόνια ήταν ιδιαίτερα δύσκολα εξ αιτίας οικονομικών προβλημάτων και, ως εκ τούτου, αναγκάσθηκε να δουλεύει παράλληλα. Στα δύσκολα χρόνια της δικτατορίας, το 1967, ως στέλεχος της Ένωσης Κέντρου, υφίσταται διώξεις.

Τον Ιούνιο του 1972, ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην Ιατρική Σχολή και, μετά την αποφοίτησή του, υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία ως οπλίτης γιατρός στη Χίο, την Κόρινθο και το Σιδηρόκαστρο Σερρών. Αφού απολύθηκε από τον στρατό, διορίστηκε ως Γιατρός στο Αγροτικό Ιατρείο Ορεινής Σερρών για δεκαέξι μήνες. Τον Μάιο του 1976, εγκαθίσταται στην Αθήνα και ειδικεύεται στον τομέα της Χειρουργικής στο Νοσοκομείο Ευαγγελισμός, συνεργαζόμενος με τον Διευθυντή, Παναγιώτη Μίχα, ο οποίος επηρέασε την πνευματική του συγκρότηση.
Το 1989, εκλέχθηκε εκπρόσωπος των ιατρών στο Διοικητικό Συμβούλιο Ευαγγελισμού, θέση που κατείχε για τρία χρόνια. Διετέλεσε, επίσης, Πρόεδρος του Νοσοκομείου Πατησίων για δύο χρόνια.

Στην προσωπική του ζωή, το 1982, παντρεύτηκε την Ελισάβετ Πιπερίδου από τη Νίκαια. Από τον γάμο τους απέκτησαν έναν γιο, τον Πέτρο. Ο Πέτρος έχει αποφοιτήσει αριστούχος από την Κοινωνιολογία του Παντείου Πανεπιστημίου.
Φυσικά από όλα τα παραπάνω δεν θα μπορούμε να παραλείψουμε την δράση του Λάζαρου Ιωσηφίδη στον ποντιακό χώρο. Όταν το 1963 πήγε στην Θεσσαλονίκη για τις σπουδές του εντάχτηκε στο χορευτικό τμήμα της Εύξεινου Λέσχης Θεσσαλονίκης. Με την επίμονη που τον χαρακτήριζε μυήθηκε στον Σέρρα χορό και αδιαμφισβήτητα έγινε ένας από τους καλύτερους χορευτές.
Ορμώμενος από της γνώσεις που πήρε από την Εύξεινο Λέσχη, το 1966 δημιουργεί το πρώτο χορευτικό τμήμα στο χωριό του την Καστανούσα Σερρών. Αυτό ήταν και το πρώτο έναυσμα για να δημιουργηθεί λίγα χρόνια αργότερα ο σύλλογος του χωριού του. 

Ο Λάζαρος εκτός από χορευτής μυήθηκε και στην τέχνη του βιωματικού Ποντιακού θεάτρου περνώντας μέρος σε παραστάσεις με το θεατρικό τμήμα της Ευξείνου Λέσχης. Το 1969-70 παίρνει ενεργό ρόλο στην ίδρυση του τμήματος Ποντιακής Νεολαίας της Εύξεινου Λέσχης Θεσσαλονίκης και μπαίνει στο Δ.Σ. της προσωρινής διοίκησης.

Με την έλευση του στην Αθήνα συνεχίζει να έχει στενές σχέσεις τόσο με την Εύξεινο Λέσχη όσο τον σύλλογο του χωριού του και δήλωνε παρόν σε όλες τις εκδηλώσεις του. Δραστηριοποιήθηκε στην Ένωση Ποντίων Νίκαιας Κορυδαλλού όπου διατέλεσε και αντιπρόεδρος.

Αυτά είναι μόνο ένα μικρό δείγμα της δράσης του και της αγάπης του στην καταγωγή του και την διατήρηση της παράδοσης μας.

Υ.Γ. Ευχαριστούμε την κ. Όλγα Δουλγερίδου και τον κ. Μιχάλη Καραβελά για τις φωτογραφίες και τις βιογραφικές πληροφορίες.