Τρίτη, 30 Απριλίου 2019

Νικόπολη - Μπάλτσανα - Κερασούντα

πρώτη δημοσίευση

➤ καλοκαίρι του 1963
ο Χρήστος Σαμουηλίδης και η ολιγομελής παρέα του κάνουν μια μικρή περιήγηση στην Νικόπολη, το κάστρο της αλλά και τα κοντινά χωριά της
τα περιγράφει στο βιβλίο του "οδοιπορικό στον Πόντο", παλαιά έκδοση, του 1989
έχουμε μέχρι σήμερα (30.4.2019) 10 αναρτήσεις για την περιφέρεια της Νικόπολης εδώ
➤ μεγάλος χάρτης μας της περιοχής εδώ
και μία εικονική πτήση (2η έκδοση) από Κερασούντα μέχρι Νικόπολη εδώ  








Δευτέρα, 29 Απριλίου 2019

Ο Ζανταέρτς (Άγιος Γεώργιος) στην Μούζενα

➤ Άγιος Γεώργιος ή Ζανταέρτς ή Αερομούχον ή Λερμούχον, γυναικείο μοναστήρι της Μούζενας
"...οι Τούρκοι έτρεμαν τον Άγ. Γεώργιο δια τα πολλά θαύματα που έκαμνε"
άρθρο του Παντελή Μελανοφρύδη στην ΠΕ, 1963, τ. 157-163



Άγιος Γεώργιος Πάτλαμα Κερασούντας : το κολαστήριο (*)

➤ Άγιος Γεώργιος Πάτλαμα Κερασούντας...
➤ ίσως είναι το πλέον αποτρόπαιο έγκλημα της γενοκτονίας της πρώτης περιόδου, αυτής των νεότουρκων (1916-1918)

➤ Πάτλαμα : "μικρό παραθαλάσσιο προάστιο της πόλης της Κερασούντας, κοντά στον ομώνυμο ποταμό, που απείχε από αυτήν περίπου δύο χιλιόμετρα. Κατά τον Α’ παγκόσμιο πόλεμο οι κάτοικοι του εξορίστηκαν στα ενδότερα της Μ. Ασίας, όπου αποδεκατίστηκαν κατά 80% από την πείνα, τις αρρώστιες και τις ταλαιπωρίες,
➤ στο προάστιο αυτό της Κερασούντας κατοικούσαν 25 οικογένειες και ήταν γνωστό για το παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου, όπου κάθε χρόνο γινόταν μεγάλο πανηγύρι. Ο ναός του Αγίου Γεωργίου χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή το 1917 για την κράτηση εξοριζόμενων Τριπολιτών και άλλων Ελλήνων, σε βάρος των οποίων διέπραξαν οι Τούρκοι φρικαλέες ωμότητες και κακουργήματα μέσα στον ιερό χώρο του και έξω από αυτόν" πηγή : Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού
➤ ακολουθούν δύο σελίδες από το βιβλίο του Γ. Η. Σακκά και από το βιβλίο του Αγαθάγγελου Π. Τσαούση "η ιστορία του εν Πόντω χωρίου Χόψα" όπου υπάρχει εκτενής περιγραφή που δύσκολα "αντέχεται" το διάβασμά της, αναρτώ μόνο μία σελίδα...


(*) κολαστήριο = τόπος τιμωρίας, με βασανιστήρια (λεξικό Τεγόπουλος - Φυτράκης)

Γεώργιος Η. Σακκάς
"η ιστορία των Ελλήνων της Τριπόλεως του Πόντου"
από το βιβλίο
"η ιστορία του εν Πόντω χωρίου Χόψα"

Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτας στο Ροδοχώρι Νάουσας

πρώτη δημοσίευση στις 13.8.2018

➤ στις 2.8.2018 επισκεφθήκαμε για πρώτη φορά τον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα στο Ροδοχώρι της Νάουσας
από εκεί το βίντεο του εξωτερικού χώρου της εκκλησίας
για να αναδειχθεί το προσκύνημα πρέπει να γίνουν επιπλέον έργα και το κυριότερο, νέα ή βελτίωση της υπάρχουσας πρόσβασης
ακολουθεί η εισαγωγή ενός άρθρου από το Pontos News - εδώ
  • "Η Ιερά μονή Αγίου Γεωργίου Περιστερά ή Περιστερεώτα βρίσκεται σε απόσταση 28 χλμ. από την Τραπεζούντα και είναι χτισμένη στην κορυφή απότομου βράχου, στην πλαγιά του όρους Πυργί Γαλίαινας Ματσούκας, σε υψόμετρο 1.210 μέτρων.
  • Ιδρύθηκε το 752 μ.Χ. και είχε πλούσια βιβλιοθήκη, όπως εκείνη της Παναγίας Σουμελά. Όμως το 1203, εξαιτίας τοπικών πολέμων, η Μονή καταστράφηκε τελείως. Μόλις το 1398 ο ηγούμενος της Μονής της Παναγίας Σουμελά την επισκέφθηκε και παρακάλεσε τους αυτοκράτορες Κομνηνούς της Τραπεζούντας. Τελικώς, ο αυτοκράτορας Μανουήλ Γ΄ Κομνηνός υποσχέθηκε και ανασύστησε τη Μονή.
  • Με την πτώση της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας η Μονή του Περιστερεώτα υπέστη νέες ζημιές από επιθέσεις και αρπαγές ληστών, για να την αποτεφρώσει τελείως πυρκαγιά το 1483. Τότε χάθηκαν και καταστράφηκαν χρυσόβουλα των αυτοκρατόρων του Βυζαντίου και της Τραπεζούντας, τα σιγγίλια των οικουμενικών πατριαρχών καθώς και άλλα πολύτιμα κειμήλια, σκεύη και χειρόγραφα βιβλία."
εκδρομή από το Καπίκιοϊ μέχρι την μονή του Αγίου Γεωργίου του Περιστερεώτα - από το βιβλίο του Αντωνίου π' Χαρ. Παπαδόπουλου "ό εωρακώς εν Πόντω μεμαρτύρηκεν" (μνήμες από τον αλησμόνητο Πόντο) εδώ
ένα οδοιπορικό (video - 2011) στον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα στον Πόντο εδώ

 

Κυριακή, 28 Απριλίου 2019

το κύλισμα των αυγών...

πρώτη δημοσίευση

➤ του Παντελή Μελανοφρύδη - ΠΕ, 1953, τ.44-45
"...την ημέραν της αναστάσεως έφερνε κάθε οικογένεια πέντε αυγά ψημένα στην εκκλησία. Ο παππάς "ευχίαζεν ατά" (διάβαζεν ευχή) και εκρατούσε τα δύο..."


η Λαμπρή του μεγάλου νοσταλγού...

Χριστός Ανέστη - Χρόνια Πολλά

η Ανάστασις του Χριστού (Μωσαϊκό 11ου αιώνα)

Σάββατο, 27 Απριλίου 2019

το "Λεύτερον Πάσχα" του Ν. Καπετανίδη

πρώτη δημοσίευση

➤ από το περιοδικό Ποντιακά, 2008, τεύχος 6

Πάσχα στην Τραπεζούντα, του Αγαθάγγελου Φωστηρόπουλου

πρώτη δημοσίευση Απρίλιος 2015

➤ Πάσχα στην Τραπεζούντα (ΠΕ, 1975, τ.3)
γράφει ο Αγαθάγγελος Φωστηρόπουλος, της μεγάλης οικογενείας των Φωστηρόπουλων - ανάρτηση μας εδώ
πάμε να δούμε τον εορτασμό του Πάσχα στην Τραπεζούντα με τους "εννέα ενοριακούς ναούς"

ΠΕ, 1975, τ. 3

Λαμπρή 1953 : η πρώτη ανάσταση στη Παναγία Σουμελά Βερμίου

➤ Πάσχα του 1953 στην Παναγία Σουμελά Βερμίου, ύστερα από 30 χρόνια...
Καστανιά Βερμίου, ώρα τρίτη πρωινή "...ένας άνθρωπος, σαν σκιά μέσα στη νύχτα, προχωρεί από πόρτα σε πόρτα και μ' ένα χοντρό ραβδί χτυπά δυνατά -τέσσερα πέντε χτυπήματα- στην κάθε μία, αρκετά δυνατά ώστε να ξυπνήσουν οι ένοικοι...
είναι ο "ζαγκότζον" ο νυχτοφύλαξ που ξυπνούσε τον σκλάβο χριστιανό την νύχτα του Πάσχα για την εκκλησία. Γιατί οι καμπάνες ήταν απηγορευμένες...
➤ και το έθιμο αυτό παρέμεινε στον Πόντο
➤ σε λίγο όλο το κατασκότεινο χωριό άρχισε να δείχνει φωτισμένα τα παράθυρα των σπιτιών του..."
είναι η πρώτη ανάσταση που έγινε στο νέο ναό της Παναγίας Σουμελά
ο μέγας νοσταλγός, ο Κτενίδης είναι εκεί...

φώτο δική μας - η Καστανιά από την Π. Σουμελά

ΠΕ, 1953, τεύχος 40


Παρασκευή, 26 Απριλίου 2019

η Λαμπρή στην Λαραχανή...

πρώτη δημοσίευση

➤ γράφει ο Λευτέρ Μπέης - Ελευθέριος Ελευθεριάδης (*)
"...άλλοι έρχονται "άρμα-πύρμα" στην εκκλησιά να αυξήσουν με τα τουφέκια τους τον ήχο, ν' ακουσθή πέρα από το Βόσπορο, στη γη του Περικλέους η βροντή των όπλων της Χριστιανοσύνης του Πόντου, που περιμένουν κάποια άλλη Εθνική Ανάσταση, στη χώρα των Κομνηνών, από το 1461..."
και παρακάτω, αφιερωμένο σ' αυτούς που δεν γνωρίζουν ότι όπλα δεν είχε μόνο το αντάρτικο "...διότι κάθε σπίτι έχει "πάππον προς πάππον" τουφέκι κάπου στο ταβάνι του σπιτιού πεταμένο..."
διαβάστε το...

(*) όλες οι αναρτήσεις μας εδώ

ΠΕ, 1957, τ. 88

Τετάρτη, 24 Απριλίου 2019

τελευταίο άρθρο...

➤ περιοδικό Ποντιακή Εστία της πρώτης περιόδου, δηλ. αυτής του Φίλωνα Κτενίδη
το προ-προ τελευταίο τεύχος ήταν το 157-163 (1963) δηλ. τεύχος πολλών μηνών. ήταν λόγω της ασθένειας του μεγάλου νοσταλγού. στις τελευταίες σελίδες του τεύχους αυτού ανακοινώθηκε ο θάνατός του...
κυκλοφόρησαν ακόμα δύο τεύχη. το 164-165 και το τελευταίο, το 166-168
μετά σταμάτησε η κυκλοφορία του περιοδικού μέχρι την έναρξη της 2ης περιόδου το 1975
το τελευταίο άρθρο του τελευταίου τεύχους είναι αυτό που αναρτούμε.

η Λαμπρή στον Πόντο...

πρώτη δημοσίευση

➤ "...εδώ στην ελευθέρα πατρίδα, το Πάσχα είναι μιά καθαρώς θρησκευτική εορτή. Εκεί, στον Πόντο και σε κάθε υπόδουλη Ελληνική περιφέρεια, το Πάσχα ήταν και εθνική τοιαύτη..."
ΠΕ, 1960, τ. 123-124_η Λαμπρή στον Πόντο
γράφει "Ο παλαιός", άγνωστο ποιος...


το Πάσχα στην Σάντα

πρώτη δημοσίευση Απρίλιος του 2016

➤ από το βιβλίο "λαογραφικά της Σάντας" του Μιλτιάδη Νυμφόπουλου
(εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη)

Κυριακή, 21 Απριλίου 2019

Λεωνίδας Ιασονίδης #5 - γνωμικά & αποφθέγματα

πρώτη δημοσίευση

➤ από το βιβλίο "Λεωνίδας Ιασονίδης"
➤ γνωμικά και αποφθέγματα του Λεωνίδα Ιασονίδη. για μελέτη και διανομή σε αυτούς που βάλθηκαν να μας κυβερνούν, στην κεντρική και περιφερειακή διοίκηση. ακόμη και στους δικούς μας των 2βαθμίων και 3βαθμίων φορέων. για όλους εμάς...




έθιμα της Κυριακής των Βαϊων

πρώτη δημοσίευση Απρίλιος 2015

ΠΕ, 1954, τ. 52

 
➤ θυμάμαι την Φάτσαλουσα την γιαγιά μου Ανάστα Κουγιουμτζή να μου λέει ότι τέτοια μέρα λέγανε τα κάλαντα :
Βάϊ Βάϊ τη Βαϊ
τρώμε ψάρι και χαμψί
και την άλλη Κερεκή
τρώμε κόκκινον ωβό.