Σάββατο, 27 Ιανουαρίου 2018

7 ανέκδοτα από την πατρίδα ...

• από ένα η Τραπεζούντα, Ματσούκα και Χαλδία. Τέσσερα τα Κοτύωρα ...
• φυσικά όλα στα Ποντιακά (με λεξιλόγιο)
• ΧτΠ, Μάρτιος - Απρίλιος 1946





Σάββατο, 20 Ιανουαρίου 2018

Τετάρτη, 17 Ιανουαρίου 2018

Ρωμαϊκή Μικρά Ασία & Πόντος

➤ βρήκαμε στο δίκτυο ένα βιβλίο στα Αγγλικά με τίτλο Atlas of Classical History. Είναι έκδοση του 1985, σελίδες 224, συγγραφέας Richard J.A. Talberd
➤ από αυτό το βιβλίο που περιλαμβάνει και την Μικρά Ασία αναρτούμε μία μόνο σελίδα και τον χάρτη του Ρωμαϊκού Πόντου δηλ. της περιόδου της Ρωμαϊκής κυριαρχίας ολόκληρης της περιοχής
➤ παρατηρήστε τις ονομασίες με κίτρινο που είναι οι γνωστές μας πόλεις και με τα άλλα χρώματα οι λιγότερο γνωστές έως σε μας άγνωστες
➤ μια πόλη που είχε στρατηγική θέση και σημασία ήταν τα Σάταλα - περισσότερα εδώ
➤ να σημειώσουμε επίσης ότι στο δίκτυο υπάρχει αυτή η σελίδα που αφορά τον Ελληνο - Ρωμαϊκό κόσμο.



➤ ο παρακάτω χάρτης είναι από την ανάρτησή μας σύντομο ιστορικογεωγραφικό οδοιπορικό #1

Πέμπτη, 11 Ιανουαρίου 2018

παροιμίες - γνωμικά από την μάνα ...

➤ όλοι οι Πόντιοι της πρώτης γενιάς, είχαν μια ευχέρεια στις παροιμίες και στα γνωμικά. Για κάθε πράμα, γεγονός της ζωής, για ζώντες και τεθνεώτες, για τα ζωντανά τους, είχαν την κατάλληλη παροιμία. Να μερικές που θυμάμαι που τις έλεγε η γιαγιά μου η Σαμψούντια, από το χωριό Κογιουμτζάντων, κοντά στην Γαράτουσλα, στα ριζά του Αγιού τεπέ. 


"θα καπνίζετε ασο μάτι(ε)α΄μ"
"εκάπνιξαν τ΄ομμάτα ΄τ = ο καπνός ο ερεθίζων τους οφθαλμούς προκαλεί δάκρυα, όθεν μεταφορικά δι ΄άνθρωπον δακρύοντα εξ επιθυμίας να ίδη προσφιλές πρόσωπον". - Αυτήν την φράση την έλεγε στα εγγόνια της, σε μας, όταν θα μετακομίζαμε για μόνιμη εγκατάσταση στην Αθήνα, το 1964.

"και το χώμα πολλά έν, αλλά το φίδ ζυείζ ζυείζ και τρώει"
Και το χώμα πολύ είναι αλλά το φίδι το ζυγίζει και το τρώει.
Την παροιμία αυτή την έλεγε την περίοδο της κατοχής στα παιδιά της. Παντού επικρατούσε πείνα και δυστυχία λόγω κατοχής (περίοδος 1941-44). Βέβαια η ίδια γνώρισε την πείνα πολύ πιο νωρίς, στα βουνά του Δυτικού Πόντου, μαζί με όλο τον Ελληνικό πληθυσμό της περιφέρειας Σαμψούντας-Πάφρας. Ήταν η περίοδος της ένοπλης αντίστασης στους Τούρκους (1916-24).

"παιδί ας έν και ασά τσαμούρα ας έν"
Ας είναι να έχει κάποιος παιδί κι’ας είναι και από λάσπη. - Αυτή η παροιμία αναφερόταν για το πόσο πολύτιμο είναι να έχει κάποιο ζευγάρι παιδιά.

"περεκεσκέκια μη μιλάς" μη μιλάς άσκοπα, μη λες ανοησίες

"σολούχ κι πέρτς" αναπνοή δεν παίρνεις

"τ' ανθρωπί το πετσί κι φορίεται και το κρέας κι φαϊεται"

➤ ο πατέρας της έλεγε : "...την ημέρα που δουλεύουμε πάει στο κράτος (φόροι), μόνο ότι δουλεύουμε τη νύχτα είναι για μάς" - φυσικά μιλούσε για τον Πόντο, δεν γύρισε ποτέ από τα αμελέ ταμπουρού ...

Τετάρτη, 10 Ιανουαρίου 2018

η λεγνομέσενα...

ποίημα, μάλλον του Φίλωνα Κτενίδη,
ερωτικό και ... μπολσεβίκικο
(θαυμάστε λογοπλάστη...)
ΠΕ, 1976, τ. 10)


Κυριακή, 7 Ιανουαρίου 2018

Ποντιακοί μύθοι & ανέκδοτα

➤ τρεις χορταστικές σελίδες από τα ΠΦ, 1937, τ. 13
➤ όλα στα Ποντιακά - υπάρχει και λεξιλόγιο για το καθένα από τα πέντε.




Τρίτη, 2 Ιανουαρίου 2018

ο χειμώνας στην Κρώμνη...

➤ μέρες χειμώνα και είπαμε να (ξανα)βάλουμε μια σχετική ανάρτηση
➤ από το πολύ καλό βιβλίο του Γεωργίου Π. Φιρτινίδη "Κρώμνη" και από το κεφάλαιο "ασχολίες των κατοίκων" ο χειμώνας στην Κρώμνη
➤ στην 5η σελίδα αναφέρει τον τρόπο που ξεχιονίζανε τις σκεπές των σπιτιών.