Πέμπτη, 30 Νοεμβρίου 2017

Αγορέν Νομού Σεβάστειας

➤ από την Ποντιακή Ηχώ, τεύχος 11 του 1983 η ανάρτηση μας για το Αγορέν το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά στην πόλη της Σεβάστειας,
➤ η πόλη αυτή υπήρξε διακομιστικό κέντρο στις λευκές πορείες, στα σεφκιέτ του θανάτου
➤ γράφει ο Ιωάννης Ταξίδης που γεννήθηκε στο Αγορέν το 1902
➤ σχόλια μας :
   • σημείο (1) στο κείμενο που ακολουθεί
   εποχή 1916-18
   οι Τούρκοι ισχυριζόντουσαν ότι οι μετακινήσεις (διάβαζε εξορίες) γινότανε προς τα ενδότερα για να αποφύγουν την συνεννόηση των Χριστιανών με τα Ρώσικα πλοία που τάχα τους δίνανε σήματα, ή μακρυά από την εμπόλεμη ζώνη. Δείτε λοιπόν στον χάρτη πόσο "παραλιακή" περιοχή είναι η Σεβάστεια για να δίνουν σήματα από εκεί !!!
Δείτε επίσης που βρίσκεται η Μαλάτια.

   • σημείο (2)
   εννοεί το Τοπ Τσάμ (βλέπε σχετικές αναρτήσεις μας στην ετικέτα Έρπαα)


ο κύρ θωπέκης - παλαιό τραγούδι Σουρμένων

ΧτΠ, 1944, τ. 5-6


χιόνια στην Τσίτα Σουρμένων

"... το χιόνι είχε φτάσει μέχρι τα κεραμίδια ..."


από το βιβλίο ...

Τετάρτη, 29 Νοεμβρίου 2017

Χρ. Ανδρεάδη, μικρότερες εστίες αντιστάσεως - #3

 τρίτο μέρος - πρώτο εδώ - δεύτερο εδώ
 σε αυτήν την ανάρτηση γίνεται αναφορά στις περιοχές : Τοκάτη, Τραπεζούντα, Χόψα, Σιμικλή και Κουνάκα.
 πολλές φορές με απασχόλησε (Terra Pontus) η στάση του Μητροπολίτη Χρύσανθου ο οποίος ήταν τελείως αντίθετος από τον Αμασείας Γερμανό Καραβαγγέλη. Η Τραπεζούντα θα μπορούσε να έχει το μεγαλύτερο αντάρτικο τμήμα όλου του Πόντου κάτω από την ηγεσία ενός "ηπιότερου Γερμανού Καραβαγγέλη και ενός λιγότερο κατευναστικού Χρύσανθου". 




Air Pontus # 12 : Χαμψίκιοϊ - αυχένας Ζύγανας - Αργυρούπολη

➤ εικονική πτήση 8 λεπτών από Χαμψίκιοϊ, πέρασμα Ζύγανας, Άρδασα, Αργυρούπολη,
➤ είναι παλιά εγγραφή (Οκτώβριος του 2015 - με βιντεοσκόπηση της οθόνης) και όχι η direct που τελευταία υιοθετήσαμε,
➤ περισσότερα για την Ζύγανα εδώ

Τρίτη, 28 Νοεμβρίου 2017

Χρ. Ανδρεάδη, μικρότερες εστίες αντιστάσεως - #2

 δεύτερο μέρος - πρώτο εδώ
 σε αυτήν την ανάρτηση γίνεται αναφορά στις περιοχές : Μεταλλείο Σίμ (Κιουμούς Μαντέν), Κοτύωρα, Ματσούκα, Οινόη, Σεβάστεια και Σούρμενα
 θα ακολουθήσει το τρίτο μέρος.

➤ άλλες αναρτήσεις μας για το Μεταλλείο Σίμ :

    🔃 Κιουμούς Μαντέν, του Φόρη Παροτίδη εδώ
    🔃 καπετάνιος Χαράλαμπος Κοντοβραχιονίδης - Χαμδή μπέης εδώ
    🔃 καπετάνιος Ευάγγελος Ιωαννίδης - Ελβάν μπέης εδώ







Δευτέρα, 27 Νοεμβρίου 2017

οι δάσκαλοι του γένους των Ποντίων : Μιχάλης Μεταλλείδης (1901 - 1978)

➤ άλλος ένας λόγιος από την Χαλδία, άλλος ένας δάσκαλος τους γένους των Ποντίων
➤ ο Γεώργιος Φυρτινίδης στο βιβλίο του "Κρώμνη" αναφέρει επιγραμματικά :
"Μεταλλείδης Μιχαήλ, Αργυρουπολίτης, από μητέρα Κρωμναία. Λογοτέχνης επίλεκτο μέλος της Ποντιακής κοινότητας στη Θεσσαλονίκη."
➤ από υπολογισμούς, πρέπει να γεννήθηκε το 1901 και πέθανε σε ηλικία 77 ετών το 1978
➤ μέχρι σήμερα 27.11.2017 έχουμε 7 αναρτήσεις με άρθρα του Μεταλλείδη - βλέπε σχετική ετικέτα εδώ
➤ δυστυχώς δεν βρήκαμε περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του
 διαβάστε το ποίημα "πάρε μ' αγέρι" που ακολουθεί, δείτε τον καημό ενός ακόμη μεγάλου νοσταλγού ...

από την Ποντιακή Εστία, έτος 1978, τ. 23
από το βιβλίο του Γ. Φυρτινίδη "Κρώμνη"
τα άρθρα για τα Κέτζια τα έχουμε ήδη αναρτήσει

Αργοναύται - Κομνηνοί : Ο Ελληνικός Πόντος - 6ο μέρος

6ο μέρος - τελευταίο
➤ πρώτη δημοσίευση στις 25.2.2015
➤ το 1947 ο σύλλογος Αργοναύται-Κομνηνοί εξέδωσε ένα μικρό λεύκωμα 62 σελίδων. Τα κείμενα ήταν του Νίκου Ι. Καπνά και οι εικόνες του Χρήστου Γ. Δημάρχου - ανάρτησή μας εδώ 

1ο μέρος : εδώ
2ο μέρος : εδώ
3ο μέρος : εδώ 
4ο μέρος : εδώ
5ο μέρος : εδώ
για download : εδώ

Κυριακή, 26 Νοεμβρίου 2017

Χρ. Ανδρεάδη, μικρότερες εστίες αντιστάσεως - #1

➤ έχουμε ήδη αναφερθεί στην σπουδαία μελέτη του Χρήστου Γ. Ανδρεάδη "σχεδίασμα δράσεως των Ελλήνων ανταρτών του Πόντου" (*) – εδώ
 θα αναρτήσουμε σε 2 ή 3 συνέχειες το κεφάλαιο "μικρότερες εστίες αντιστάσεως". Ο Χρ. Ανδρεάδης δεν προσπερνά καμία εστία αντίστασης
 σε αυτήν την ανάρτηση γίνεται αναφορά στις περιοχές : Ακ-Νταγ-Μαντέν, Άτρα Αργυρούπολης, Γαλίαινα, Επέch, Θέρμη, Ίμερα, Καπίκιοϊ-Λιβερά-Χαμψίκιοϊ, Κερασούντα και Τσαγράκ
 η μόνη μας ένσταση είναι ότι δεν θεωρεί ως βασική εστία αντίστασης (βλέπε χάρτη που ακολουθεί) την Έρπαα και την περιφέρεια της (Τόπτσαμ, Μπουγαλή νταγ) ενώ συμπεριλαμβάνει την Σάντα με τους ελάχιστους μάχιμους (**). Δεν είναι δυνατόν τα 7 χωριά της Σάντας να είχαν μεγαλύτερο αριθμό μαχητών από τα 3 ένοπλα τμήματα της Έρπαα. Γενικά, το αντάρτικο της Σάντας είναι υπερεκτιμημένο σε σχέση με την αλήθεια. Ίσως μπορέσουμε να συγκεντρώσουμε υλικό και να το αναρτήσουμε. 

(*)
oύτε στρατεύματα, ούτε απελευθερωτικά, μηδέ στρατηγοί και στρατάρχες.
Ψύχραιμη και νηφάλια παρουσίαση του αντάρτικου χωρίς πατριωτικές κορώνες και φιοριτούρες. Χωρίς τοπικισμούς. Γνήσια ιστορική μελέτη. Η καλλίτερη που έχουμε.
(**)
ο Τσαουσίδης αναφέρει 1.000 μάχιμους στο Τοπ Τσάμ (ανάρτηση μας εδώ ) ενώ το σύνολο του πληθυσμού της Σάντας δεν ξεπέρασε ποτέ τις 6.000 κόσμο.







Μωμόγεροι & Κοτσαμάνια #5 - καλοπροαίρετα και θαρρετά

➤ μετά από αρκετό διάβασμα για το θέμα το οποίο παραθέσαμε σε 4 συνέχειες, έχουμε καταλήξει σε ορισμένα συμπεράσματα. Αυτά καλείστε να τα διαβάσετε ψύχραιμα και καλοπροαίρετα. Κάθε αντίλογος δεκτός στα σχόλια εδώ ή με e-mail (το οποίο θα δημοσιεύσουμε), αλλά με τεκμηρίωση. Και τεκμηρίωση δεν νοείται "μα έχω από τον παππού μου μια φουστανέλα στο σεντούκι ..."

δεν σας ζητάμε να υιοθετήσετε τα συμπεράσματα μας, διαβάστε και βγάλτε τα δικά σας

τα προηγούμενα μέρη του άρθρου …
    • 1ο μέρος : εδώ
    • 2ο μέρος : εδώ
    • 3ο μέρος : εδώ

    • 4ο μέρος : εδώ

τα σχόλια μας :

  • το δηλώσαμε από την αρχή, δεν είμαστε ειδικοί και πολύ περισσότερο δεν είμαστε ειδικοί στον χορό, στο τραγούδι, στο θέατρο, στην λαογραφία. Απλά, βάζουμε ερωτήματα, διαβάζουμε, μελετούμε, συγκρίνουμε …
  • τα δρώμενα στον Πόντο ήταν δύο, διαφορετικά μεταξύ τους : Μωμόγεροι και Κοτσαμάνια (αναφέρεται σε διάφορα άρθρα, κάνουμε ειδική μνεία στον Ματσουκέτα Ν. Λαπαρίδη, #10 στην Ποντιακή Εστία & στο βιβλίο του). Στην Ελλάδα, τα Κοτσαμάνια βαπτίσθηκαν Μωμογέρια, δεν ξέρουμε γιατί, ποια η σκοπιμότητα, δεν μας αρέσει το όνομα Κοτσαμάνια ; είναι Τούρκικο ; Παράδοση αλά κάρτ ;
  • ΝΑΙ, υπήρξαν χωριά που φόρεσαν φουστανέλες, περικεφαλαίες κλπ. (ΠΕ, 1954 άρθρο Δημητριάδη Χρ., άρθρο & βιβλίο Νίκου Λαπαρίδη κλπ. κλπ.). Αυτά δεν πρέπει να ήταν παραπάνω από εφτά (7) κατά τον Δημητριάδη, δύο (2) κατά τον Λαπαρίδη. Και βέβαια το ερώτημα είναι : γιατί μόνο στα 7 χωριά (2 κατά τον Λαπαρίδη) και όχι στα διπλανά, π.χ. στην Κούτουλα, Άγουρσα, Λαραχανή, στην Γαλίαινα, στα χωριά της κοιλάδας του Χαμψίκϊοϊ και Κουσεράς. Δεν λέμε στην Χαλδία ούτε ακόμα πιο μακριά, π.χ. στα δικά μας χωριά του Δ. Πόντου !!! Όταν έχουμε την ίδια γλώσσα απ’ άκρη σε άκρη σε όλο τον Πόντο, αναρωτιόμαστε γιατί ΜΟΝΟ ΕΚΕΙ το κατ’ αυτούς "αρχαιοπρεπές" και "Αλεξανδρινόν" έθιμο ; 
  • η "αιώνια" απορία μας για το πώς βρέθηκαν οι φουστανέλες και οι περικεφαλαίες στην Ματσούκα, απαντιέται από τον Ν. Λαπαρίδη στο άρθρο της Ποντιακής Εστίας του 1979 τεύχος 26 (βλέπε παρακάτω)
  • ενδεχόμενη πιθανή εμπλοκή για "εθνική ενδυμασία" από τον "εθνικό μας δαφνοστεφή ποιητή" Στέλιο Σπεράντζα ο οποίος ήταν διευθυντής στο σχολείο της Λιβεράς επί μια πενταετία. Ο Σπεράντζας γεννήθηκε στην Σμύρνη και σπούδασε στην Αθήνα. (βιβλία Ν. Λαπαρίδη & Ανέστη Παπαδόπουλου, Αναμνήσεις και νοσταλγήματα από τον Πόντο μας – έκδοση 1962, σελ. 69).
  • παραθέτουμε (παρακάτω) δύο φωτογραφίες από θεατρικές παραστάσεις στην Κερασούντα και Τραπεζούντα στις αρχές του αιώνα. Μπορεί σε κάποιους κάτι να λέει ...
  • είναι αναμφισβήτητο λοιπόν ότι υπήρξαν και Μωμόγεροι και Κοτσαμάνια. Η δική μας ένσταση συνίσταται στην καθιέρωση (ή στην προσπάθεια καθιέρωσης) μιας ξένης για τον Πόντο φορεσιάς. Αυτή μάλλον υπαγορεύτηκε στις αρχές του αιώνα από μια προσπάθεια "απόδειξης" της Ελληνικότητας του Πόντου σε στενό όμως γεωγραφικό χώρο. Σ’ αυτό βοήθησαν διάφοροι παράγοντες όπως ταξίδια και μετανάστευση κατοίκων της Λιβεράς στην Πόλη, ενδεχομένως κάποια προνόμια λόγω Γκιούλ Μπαχάρ (πχ ελευθερία έκφρασης), ο Σμυρνιός-Ελλαδίτης δάσκαλος Στέλιος Σπεράντζας που έμεινε πέντε χρόνια διευθυντής στο σχολείο της Λιβεράς, οι θεατρικοί θίασοι στην Τραπεζούντα κλπ. κλπ.  
  • η/οι Ομοσπονδία/ες πρέπει να αναθέσει σε μια ομάδα μελετητών να ξεδιαλύνει το θέμα μια για πάντα. Μελετητές, όμως ανεπηρέαστοι από τοπικισμούς, εμμονές, ιδεοληψίες κλπ. κλπ. Η άλλη λύση είναι να μην γίνει τίποτα, που είναι και η πιο πιθανή.
  • ο διαχειριστής αυτής της σελίδας δηλώνει κατηγορηματικά ότι η μόνη μας πρεμούρα είναι η διατήρηση της ράτσας μας, η γνώση της ιστορίας και του πολιτισμού μας, η σύμπνοια μεταξύ μας. Γι’ αυτό πασχίζαμε και συνεχίζουμε να πασχίζουμε. Όλα όμως τα παραπάνω σε σωστές βάσεις, χωρίς αυτοσχεδιασμούς, χωρίς ιδιοτέλειες, χωρίς αρχηγιλίκια, χωρίς κανένα αντάλλαγμα κάθε μορφής …
  • αυτά ...  
ΠΕ, 1979, τ. 26
ο Νίκος Λαπαρίδης, επίτ. λυκειάρχης,
γεννήθηκε το 1920 στο Νοβοροσίσκ της Ρωσίας.
Έλκει την καταγωγή από τη Ζάβερα της Ματσούκας

Αργοναύται - Κομνηνοί : Ο Ελληνικός Πόντος - 5ο μέρος

➤ συνεχίζουμε με το 5ο μέρος

➤ πρώτη δημοσίευση στις 25.2.2015
➤ το 1947 ο σύλλογος Αργοναύται-Κομνηνοί εξέδωσε ένα μικρό λεύκωμα 62 σελίδων. Τα κείμενα ήταν του Νίκου Ι. Καπνά και οι εικόνες του Χρήστου Γ. Δημάρχου - ανάρτησή μας εδώ
➤ αυτήν την έκδοση θα την αναρτήσουμε σε 6 συνέχειες
➤ δίνει μια πολύ καλή εικόνα της ζωής στην πόλη, στο χωριό, στα παρχάρια του Πόντου.