Σάββατο, 30 Ιουνίου 2018

Κατίγκω Καλευρά ή Καλεβρά

➤ η εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε. δεν την έχει, υπάρχουν δύο ποιήματα της στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ που φρόντισε ο συμπατριώτης της ΦΙΚΑ - Φίλων Κτενίδης να δημοσιευθούν
είναι μια λαϊκή ποιήτρια της Κρώμνης που την καλύτερη εξιστόρηση θα την βρείτε στην σελίδα του Λυκούργου Βιόπουλου εδώ


ΠΕ, 1955, τ.65

υπαγορεύθηκε το 1947
ΠΕ, 1960, τ. 127
για όποιον ενδιαφέρεται, το ποιήμα είναι 7 σελίδες
(στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ)

Σωκράτης Γ. Κλαδάς - Πουταχίδης, σκόρπιες αναμήσεις από τον Πόντο - #3

➤ τρίτο μέρος της ανάρτησης - πρώτο εδώ / δεύτερο εδώ
οι τρεις τελευταίες ενότητες είναι :
     • Ρωσική κατοχή του Πόντου
     • αποχώρησις ρωσικού στρατού
     • Ποντιακά τάγματα




ΕτΠΕ - η κάθοδος των Μυρίων

➤ άλλη μια ανάρτησή μας με θέμα την κάθοδο των μυρίων, αυτήν την φορά το λήμμα από την εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε. (συντάκτης Γ. Ιγνατιάδης)
➤ οι σελίδες που αφορούν τον Πόντο είναι από την 4η (σ. 84) και μετά
το σύνολο των αναρτήσεων μας για το θέμα είναι 16 αναρτήσεις - εδώ
ο χάρτης που ακολουθεί είναι από την πρώτη (29.3.2016) μας ανάρτηση με τίτλο "οι μύριοι εις τον Πόντον", του Στάθη Καραβία - μεγάλο άρθρο σε συνέχειες που δημοσιεύθηκε στα Ποντιακά Φύλλα, έτος 1937, τεύχη 13 - 14 - 15 και 16 - εδώ








ο χάρτης της 1ης σελίδας σε ανάλυση 1733x1417 pixels

Παρασκευή, 29 Ιουνίου 2018

Σωκράτης Γ. Κλαδάς - Πουταχίδης, σκόρπιες αναμήσεις από τον Πόντο - #2

δεύτερη ανάρτηση - πρώτη εδώ
στο άρθρο αυτό υπάρχουν 8 ενότητες από τις οποίες η 4η και η 5η ακολουθούν και είναι οι :
     1.λύκειον Γουμεράς, αναφέρεται επίσης στο "μεγάλο πανηγύρι για τους ανηφορίτες..." (ο αναφερόμενος Στέφανος Πουταχίδης ήτο αδελφός του συγγραφέα)
     2.διωγμοί της εκκλησίας





οι δάσκαλοι του γένους των Ποντίων : Μιλτιάδης Νυμφόπουλος (1883 - 1973)

πρώτη δημοσίευση στις 15.4.2016

➤ ο Σανταίος δάσκαλος Μιλτιάδης Νυμφόπουλος γεννήθηκε στον οικισμό Ισχανάντων και ως γιος δασκάλου από μικρός μαθήτευσε δίπλα στον πατέρα του και στην συνέχεια φοίτησε στο φροντιστήριο Τραπεζούντας. Επίσης διδάχθηκε βυζαντινή μουσική από τον πρωτοψάλτη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Τριαντάφυλλο Γεωργιάδη.

➤ σε ηλικία 18 ετών εργάστηκε ως κοινοτικός δάσκαλος στον οικισμό Ισχανάντων και υπηρέτησε σε πολλά χωριά και πόλεις του Πόντου ως δάσκαλος παράλληλα όμως ασκούσε και το επάγγελμα του ιεροψάλτη. Ασχολήθηκε ταυτόχρονα και με την δημοσιογραφία αρθρογραφώντας στις εφημερίδες Φάρος της Ανατολής, Αργοναύτης, Κράτος των Αθηνών και Ταχυδρόμος. Κατά καιρούς έχουν δημοσιευθεί άρθρα του στα περιοδικά Αρχείον Πόντου, Ποντιακή Εστία, Ποντιακά χρονικά.

➤ το 1923 ήρθε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στο Χρυσοκέφαλο Δράμας, όπου υπηρέτησε ως δάσκαλος μέχρι και το 1947. Το 1953 εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο με τίτλο Ιστορία της Σάντας του Πόντου. Ακολούθησαν και άλλα έργα του όπως το Ιστορία του Χωριού Χρυσοκέφαλος Δράμας, Ευτράπελα, Σαντέικα Τραγωδίας και άλλα. (το παραπάνω κείμενο το βρήκαμε στο internet)

ο Μιλτιάδης Νυμφόπουλος ακούει και καταγράφει την συνομιλία των μεγάλων για τον Θήχη - ανάρτησή μας το βουνό Θήχης του Ξενοφώντος : εκδοχή της Σάντας

για τον έτερο λόγιο της Σάντας, τον Φίλιππο Χειμωνίδη, ανάρτησή μας εδώ

ως χρόνο γέννησης βρήκαμε το 1981 ενώ στην εικόνα-φωτογραφία παρακάτω είναι το 1983



➤ στο δίκτυο κυκλοφορεί ένα αρχείο σε pdf με τίτλο "Αναμνήσεις - η Καρτέρη". Είναι γραμμένο από την κόρη της Καρτέρη η οποία ήταν αδελφή του Μιλτιάδη Νυμφόπουλου. Εδώ θα βρείτε αρκετά στοιχεία για την οικογένεια Νυμφόπουλου
➤ μπορείτε να το κατεβάσετε (9,9 MB) εδώ 
➤ παραθέτουμε μία σελίδα ...

 ➤ δυστυχώς δεν έχουμε βρει μέχρι τώρα το βιβλίο του Μ. Νυμφόπουλου για την ιστορία της Σάντας. Προμηθευτήκαμε προχθές ένα σχετικά καινούργιο βιβλίο, του 2009, αφορά την λαογραφία της Σάντας.

Η επτάκωμος Σάντα

τα βουνά Άγιος Παύλος Μεσοχαλδίου & Κρώμνης

1η δημοσίευση στις 3.4.2016
 
➤ ο Άγιος Παύλος στον Πόντο ήταν ιδιαίτερα προσφιλής. Κάπου διαβάσαμε κάτι σχετικό αλλά δεν το βρίσκουμε τώρα. Σήμερα θα αναφερθούμε στα δύο μεγάλα βουνά της Χαλδίας που φέρουν τ’ όνομα του
δείτε το video μας με τα κυριότερα βουνά του Πόντου εδώ

1. το ψηλότερο, έστω για μερικές εκατοντάδες μέτρα αλλά λιγότερο γνωστό από αυτό της Κρώμνης, ήταν ο Άγιος Παύλος της Μεσοχαλδίας. Το ύψος του είναι 3.305 μέτρα και βρίσκεται μεταξύ των χωριών Αυλίανα, Νίβενα και Δέρενα και το υψίπεδο της Σερρίενας νότια. Λίγες είναι οι περιγραφές που έχουμε για το βουνό αυτό. Τροφοδοτεί το ποτάμι Κάνι - Χαρσιώτη βόρεια και τον Ίρη και Λύκο νότια. Διαβάστε για το κάστρο στον Άγιο Παύλο εδώ
Αναφέρθηκε από κάποιους λόγιους ότι αυτό το βουνό είναι ο Θήχης τους Ξενοφώντα - βλέπε ανάρτηση μας εδώ


2. το δεύτερο βουνό με υψόμετρο 3.060 μέτρα, βρίσκεται ΒΑ της Κρώμνης και Ίμερας. Είναι φημισμένο από τους πολυγραφότατους Κρεμέτες. Παρακάτω από την κορυφή βρίσκεται μια λίμνη (βλ. περιγραφή παρακάτω) στην οποία αποστραγγίζονται τα χιόνια που κρατάνε σχεδόν όλο τον χρόνο. Από το βουνό αυτό προέρχονται τα νερά των ποταμών της Παναγίας Σουμελά, Λαραχανής, Γιάμπολης της Σάντας (στα βόρεια) και το Γιαγλίτερε ή το ποτάμι της ίμερας δυτικά και νότια.


η απόσταση μεταξύ τους σε ευθεία γραμμή
➤ Άγιος Παύλος Μεσοχαλδίου
το αναφερόμενο ύψος 2.700 μ. είναι λάθος
ή δεν είναι της κορυφής
➤ Άγιος Παύλος Κρώμνης
φωτό από το δίκτυο
κείμενο από το βιβλίο Γεωργίου Π. Φιρτινίδη, Κρώμνη
από το βιβλίο του Jac. Ph. Fallmerayer, Ιστορία της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας

Πέμπτη, 28 Ιουνίου 2018

Σωκράτης Γ. Κλαδάς - Πουταχίδης, σκόρπιες αναμήσεις από τον Πόντο - #1

πρώτη δημοσίευση

➤ ο Σωκράτης Κλαδάς - Πουταχίδης γεννήθηκε στην Χαβίανα του Μεσοχαλδίου - ανάρτησή μας εδώ
διαβάστε την βιογραφία του από την Εγκυκλοπαίδεια του Π.Ε.
ακολουθεί ένα άρθρο του στην Ποντιακή Στοά του 1971 με τίτλο "σκόρπιες αναμνήσεις από τον Πόντο"
στο άρθρο αυτό υπάρχουν 8 ενότητες από τις οποίες οι τρεις πρώτες ακολουθούν και είναι οι :
     1. Τουρκικό σύνταγμα - στράτευσις Ρωμιών
     2. εκλογή βουλευτών (δείτε τις οθωμανικές μεθοδεύσεις στην περιφέρεια Αργυρούπολης)
     3. Βαλκανικοί πόλεμοι.






Ανδρέα Σπυράντη, λαογραφικά Σαντάς #2 - οι στράτες

➤ το 2ο μέρος της ανάρτησης μας για το βιβλίο του Ανδρέα Σπυράντη, "λαογραφικά Σαντάς" - το πρώτο μέρος εδώ
αφορά τις στράτες επικοινωνίας της Σάντας με την Τραπεζούντα.
Υπήρχαν τρεις στράτες. Η 1η μέσω Όλασας, η 2η μέσω Π. Σουμελά, Λιβερά, Τσεβιζλούκ και η 3η μέσω Σουρμένων. Ο χάρτης που ακολουθεί είναι μια εκτίμηση της διαδρομής της 1η και 2ης στράτας, βασιζόμενοι στους δρόμους που αποτυπώνει ο παλαιός (1941) χάρτης. Η 3η στράτα είναι κατά μήκος του Γιάμπολη που είναι εμφανής.
δείτε επίσης την πτήση της Air Pontus για τον δρόμο των καραβανιών της περιοχής (Κερβάν Γιόλ) εδώ 

Ανδρέα Σπυράντη, λαογραφικά Σαντάς #1

➤ ένα μικρό βιβλίο 128 σελίδων είναι αυτό από το ποίο θα βάλουμε μερικές σελίδες. Θα ακολουθήσει το 2ο μέρος με τις στράτες επικοινωνίας της Σάντας με την Τραπεζούντα. Δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν καταφέραμε να βρούμε το βιβλίο του Μιλτιάδη Νυμφόπουλου "ιστορία της Σάντας".
➤ ο ιατρός Ανδρέας Σπυράντης, μετά από την επιμονή του Σίμου Λιανίδη, έγραψε το βιβλίο αυτό που αποτελείται "... από ατομικάς μου και μόνο αναμνήσεις, της τελευταίας προ της καταστροφής της Σαντάς δεκαπενταετίας, όπως την έζησα".
     • Ανδρέα Αγ. Σπυράντη
     • συμβολή εις τα λαογραφικά της Σαντάς του Πόντου
     • έκδοση Αφοί Κυριακίδη, 1990
     • σελ. 128