Πέμπτη, 28 Φεβρουαρίου 2019

οι δάσκαλοι του γένους των Ποντίων : Γεώργιος Ηλία Σακκάς

πρώτη δημοσίευση 18.6.2016

➤ ίσως να είναι ο σκληρότερα δοκιμασθείς "δάσκαλος του γένους" από τις θηριωδίες των Τούρκων
➤ είναι ο συγγραφέας του βιβλίου "η ιστορία των Ελλήνων της Τριπόλεως του Πόντου" - ανάρτηση μας εδώ
➤ πρέπει να γεννήθηκε το 1902. Δεν μας είναι γνωστή η χρονολογία που πέθανε, σίγουρα αργότερα από το 1979. [Δεν μπορέσαμε να βρούμε καταγεγραμμένες χρονολογίες γεννήσεως και θανάτου] 
➤ στην ετικέτα "Τρίπολις" θα βρείτε όλες τις αναρτήσεις μας για την περιοχή.


1. συνοπτικό βιογραφικό Γ. Σ. από την Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού.

2. από την περιπετειώδη ζωή του στην Ελλάδα και τα χρόνια της επιβίωσης.
 Δείτε την συμπεριφορά του κλασικού Πόντιου... (από το βιβλίο του)


3. αναφορά στην αδικοχαμένη συμβία του Αθηνά και την οικογένεια του.

πορεία 111 ετών...

• Ελένη Σπανίδου - Συμεωνίδου από το Νέο Πετρίτσι Σερρών
γεννήθηκε το 1887 στο ορεινό χωριό Ζουγκουρλού Σαμψούντας
• το 1998 ήταν 111 ετών και είχε 27 εγγόνια, 47 δισέγγονα και 10 τρισέγγονα...
• πέθανε το 2001
• περιοδικό Ποντιακά, έτος 2008, τεύχος 5

Τετάρτη, 27 Φεβρουαρίου 2019

Κρώμνη : ενδυμασία ανδρών

➤ από το βιβλίο του Γεωργίου Φιρτινίδη "Κρώμνη" οι σχετικές φωτογραφίες της ενότητας ενδυμασία ανδρών του κεφαλαίου "ενδυμασία - υπόδηση" - σελίδες 301 - 306
➤ έκδοση βιβλίου 1994






μάλλον αυτός είναι...

Ανέστης ο Μουσίκς έναν ημέραν ετυριαννίουτουν,

τα κεραμίδια τ' οσπιτί ατ' έσταζαν και κ' εύρηκεν
μάστοραν ν' ισιάζ-ατα.
Έξεν ατον κι' Αχιλλέας.
- Νέπαι, ντο τυριαννίεσαι, είπεν-ατόν,

ατώρα άμον ντ' εβγαίν' ήλιον, κι θα στάζνε άλλο!
(Π.Φ. 1938)

Αγορέν Νομού Σεβάστειας

➤ από την Ποντιακή Ηχώ, τεύχος 11 του 1983 η ανάρτηση μας για το Αγορέν το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά στην πόλη της Σεβάστειας,
➤ η πόλη αυτή υπήρξε διακομιστικό κέντρο στις λευκές πορείες, στα σεφκιέτ του θανάτου
➤ γράφει ο Ιωάννης Ταξίδης που γεννήθηκε στο Αγορέν το 1902
➤ σχόλια μας :
   • σημείο (1) στο κείμενο που ακολουθεί
   εποχή 1916-18
   οι Τούρκοι ισχυριζόντουσαν ότι οι μετακινήσεις (διάβαζε εξορίες) γινότανε προς τα ενδότερα για να αποφύγουν την συνεννόηση των Χριστιανών με τα Ρώσικα πλοία που τάχα τους δίνανε σήματα, ή μακρυά από την εμπόλεμη ζώνη. Δείτε λοιπόν στον χάρτη πόσο "παραλιακή" περιοχή είναι η Σεβάστεια για να δίνουν σήματα από εκεί !!!
Δείτε επίσης που βρίσκεται η Μαλάτεια.

   • σημείο (2)
   εννοεί το Τοπ Τσάμ (βλέπε σχετικές αναρτήσεις μας στην ετικέτα Έρπαα)


οι πρώτοι χοροί - οι χοροί των πρώτων...

➤ Ποντιακά Φύλλα, 1937, τεύχος 21 
αναφέρεται στους χορούς των πρώτων, της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης αλλά με ...τηλεγραφικό τρόπο
➤ ...και των Αργοναυτών-Κομνηνοί με λογοτεχνικό !!!
ξεχωρίζω στην 2η σελίδα : "ύστερα από 15 χρόνια ήταν καιρός οι λαϊκοί χοροί και τα τραγούδια μας, που ζούσαν στη σκιά, να πάρουν τη θέση που τους άξιζε..."
...διαβάστε το !!!

Τρίτη, 26 Φεβρουαρίου 2019

το Κιουπτσιδέϊκο...

πρώτη δημοσίευση 24.7.2017

➤ για πολλά χρόνια στο γραφείο είχα μια εξαιρετική συνάδελφο, γόνος μιας μεγάλης και πλούσιας οικογένειας,
➤ ήταν η Αθηνά Κιουπτσίδου. Η οικογένεια αυτή έλκει την καταγωγή της από το Σταυρίν Χαλδίας,
➤ κατά την περίοδο των μεγάλων μετοικεσιών, ίσως και του Σταυριώτικου ζητήματος, πολλές οικογένειες από το Σταυρίν κίνησαν για εξεύρεση καλλίτερων συνθηκών διαβίωσης,
➤ έτσι το Κιουπτιδέϊκο βρέθηκε στο Ακ Νταγ Ματέν, αρκετά μακρυά από το Σταυρίν και σχετικά κοντά στην Άγκυρα,
➤ συζητώντας πολλές φορές με την συνάδελφο Αθηνά, της ζήτησα και μου έστειλε οικογενειακές φωτογραφίες από την φαμέλια των Κιουπτσιδέων,
➤ αυτές αναρτώ παρακάτω με τις ευχές μου να είναι καλά η ίδια, η οικογένειά της και το ένδοξο σόϊ της.
➤ να συμπληρώσω ότι δύο προπαππούδες Κιουπτσιδέοι τους κρέμασαν στη Αμάσεια για τους ίδιους λόγους που κρεμάστηκαν τόσοι άλλοι.



σχετικές αναρτήσεις μας :
Γεώργιος Κ. Φωτιάδης, το Ελληνικόν μεταλλείον Ακ-Δαγ - #1
Γεώργιος Κ. Φωτιάδης, το Ελληνικόν μεταλλείον Ακ-Δαγ - #2
το Κάν και οι αποικήσεις - μετοικεσίες

➤ η παρακάτω φωτογραφία είναι από το βιβλίο του Γ.Θ. Κανδηλάπτη "γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν"


Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #5 - τα ονόματα των οικισμών

➤ πέμπτη ανάρτηση από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της"
➤ εκδ. Κυριακίδη - 2004
οι προηγούμενες αναρτήσεις από το ίδιο βιβλίο με τίτλους :
    #1 - η γεωγραφία
    #2 - η γλώσσα των κατοίκων της περιφέρειας εδώ
    #3 - οι δρόμοι εδώ
    #4 - ο τραγικός επίλογος εδώ




Δευτέρα, 25 Φεβρουαρίου 2019

οι δρόμοι των σεφκιέτ του θανάτου

➤ έχουμε 15 αναρτήσεις μέχρι σήμερα 25.2.2019 με άρθρα για τα σεφκιέτ του θανάτου εδώ

εντός του πλαισίου είναι μερικοί από τους τόπους εξορίας

Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #4 - ο τραγικός επίλογος

➤ από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της"
το 1921 ήταν η τραγικότερη χρονιά από όλες τις προηγούμενες σε όλη την έκταση του Πόντου
οι εννιά αποστολές δηλ. τα εννιά σεφκιέτ του θανάτου της Σαμψούντας - για το Σεϊτάν Τερεσί ανάρτηση μας εδώ
τρεις ήταν οι μεγάλες στράτες των σεφκιέτ...
   • Τσεβιζλούκ προς Ερζερούμ μέσω Ζύγανας
   • Κερασούντα προς Σεβάστεια, Χαρπούτ κλπ. μέσω Εγριμπέλ
   • Σαμψούντα προς Σεβάστεια, Χαρπούτ κλπ. μέσω Καβάκ-Κάβζας.





Κυριακή, 24 Φεβρουαρίου 2019

χωριό Γιαγμπασάν Θεμίσκυρας

➤ μια φίλη της σελίδας μας ζήτησε περισσότερα στοιχεία για το χωριό Γιαγμπασάν (Yağbasan) της περιφέρειας του Τσαρσαμπά - Θεμίσκυρα
το χωριό αυτό μας είναι ιδιαίτερα αγαπητό λόγω του ότι εκεί υπήρξε δάσκαλος ο εκ μητρός παππούς μου Σταύρος Παπαδόπουλος (Τσαχουρίδης στην πατρίδα)
τα μόνα στοιχεία που βρήκαμε είναι από την εγκυκλοπαίδεια του ΠΕ
➤ ο πέμπτος τόμος της Εξόδου του ΚΜΣ δεν το αναφέρει όπως επίσης και ο ταξιδιωτικός οδηγός της Infognomon. Επίσης καμία αναφορά στο ψηφιακό αρχείο της ΕΠΜ
παρακαλώ όποιος/α έχει περισσότερες πληροφορίες/παραπομπές σε βιβλία ή ιστοσελίδες να σχολιάσει.

Γιαγ Πασάν - η σωστή γραφή είναι Γιαγμπασάν (Yağbasan)
Ελληνικό χωριό της Πόντου, της εκκλησιαστικής επαρχίας της Αμασείας που πριν από τον ξεριζωμό κατοικούντας από 490 άτομα (κατ' άλλους είχε 450 κατοίκους). Στο χωριό λειτουργούσαν διτάξιο δημοτικό σχολείο με ένα δάσκαλο και εκκλησία με ένα ιερέα. Οι κάτοικοί του ήταν Ελληνόφωνοι (πηγή ΕτΠΕ).

Σάββατο, 23 Φεβρουαρίου 2019

Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #3 - οι δρόμοι

➤ από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της"
 η περιφέρεια της Σαμψούντας δεν έχει μεγάλους ορεινούς όγκους, τα βουνά της δεν ξεπερνούν τα 1.500 μέτρα - εδώ - σε αντίθεση με τον Α. Πόντο όπου βουνά στα 3.000 μέτρα υπάρχουν αρκετά. Έτσι η μετακίνηση ανθρώπων και ζώων ήταν πιο εύκολη. Κοντολογίς, εδώ δεν υπήρχε πουθενά αντίστοιχο του "α' σην Ζύγαναν και ζήσον..." - ανάρτηση μας εδώ
 πάμε να γνωρίσουμε τους δρόμους επικοινωνίας της πόλης. Να υπενθυμίσω ότι ο δρόμος που περνάει από Τσουμπούς χαν, Τσακαλή, Καβάκ, Κάβζα (ο νέος δρόμος είναι νέα χάραξη) κλπ. είναι ο δρόμος της κόλασης του Δ. Πόντου. Χιλιάδες ψυχές άφησαν εκεί τα κόκαλα τους.
πρώτη ανάρτηση (γεωγραφία) εδώ δεύτερη (η γλώσσα) εδώ
μεγάλος χάρτης μας "το αντάρτικο του Δ. Πόντου" εδώ


ο χάρτης είναι από το βιβλίο




Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου 2019

χρονολόγιο της Ποντιακής ιστορίας

πρώτη δημοσίευση 26.1.2016 

➤ ένα συνοπτικό χρονολόγιο της Ποντιακής ιστορίας από το ένθετο "Ιστορία του Πόντου - 8ος αιώνας π.Χ. - 1922" του National Geographic
➤ αναρτήθηκε επίσης και σε σύνδεσμο κάτω από τον κεντρικό τίτλο του blog μας για άμεση εύρεση.



Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #2 - η γλώσσα των κατοίκων της περιφέρειας

➤ δεύτερη ανάρτηση από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της"
 τα στοιχεία προέρχονται από το αρχείο της προφορικής παράδοσης του ΚΜΣ όπου ο συγγραφέας υπήρξε ένας από τους ερευνητές, συνεπώς είναι πρωτογενές υλικό που προέκυψε από τις εκατοντάδες συνεντεύξεις
 το άρθρο αφορά μόνο τα τμήματα Σαμψούντας, Τεκκιάς και Καβάκ
 ο πίνακας που ακολουθεί έγινε από εμάς και είναι το ρεζουμέ του άρθρου
πρώτη ανάρτηση με τίτλο  "η γεωγραφία" εδώ