Πέμπτη, 28 Φεβρουαρίου 2019

πορεία 111 ετών...

• Ελένη Σπανίδου - Συμεωνίδου από το Νέο Πετρίτσι Σερρών
γεννήθηκε το 1887 στο ορεινό χωριό Ζουγκουρλού Σαμψούντας
• το 1998 ήταν 111 ετών και είχε 27 εγγόνια, 47 δισέγγονα και 10 τρισέγγονα...
• πέθανε το 2001
• περιοδικό Ποντιακά, έτος 2008, τεύχος 5

Τετάρτη, 27 Φεβρουαρίου 2019

Κρώμνη : ενδυμασία ανδρών

➤ από το βιβλίο του Γεωργίου Φιρτινίδη "Κρώμνη" οι σχετικές φωτογραφίες της ενότητας ενδυμασία ανδρών του κεφαλαίου "ενδυμασία - υπόδηση" - σελίδες 301 - 306
➤ έκδοση βιβλίου 1994






μάλλον αυτός είναι...

Ανέστης ο Μουσίκς έναν ημέραν ετυριαννίουτουν,

τα κεραμίδια τ' οσπιτί ατ' έσταζαν και κ' εύρηκεν
μάστοραν ν' ισιάζ-ατα.
Έξεν ατον κι' Αχιλλέας.
- Νέπαι, ντο τυριαννίεσαι, είπεν-ατόν,

ατώρα άμον ντ' εβγαίν' ήλιον, κι θα στάζνε άλλο!
(Π.Φ. 1938)

οι πρώτοι χοροί - οι χοροί των πρώτων...

➤ Ποντιακά Φύλλα, 1937, τεύχος 21 
αναφέρεται στους χορούς των πρώτων, της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης αλλά με ...τηλεγραφικό τρόπο
➤ ...και των Αργοναυτών-Κομνηνοί με λογοτεχνικό !!!
ξεχωρίζω στην 2η σελίδα : "ύστερα από 15 χρόνια ήταν καιρός οι λαϊκοί χοροί και τα τραγούδια μας, που ζούσαν στη σκιά, να πάρουν τη θέση που τους άξιζε..."
...διαβάστε το !!!

Τρίτη, 26 Φεβρουαρίου 2019

το Κιουπτσιδέϊκο...

πρώτη δημοσίευση 24.7.2017

➤ για πολλά χρόνια στο γραφείο είχα μια εξαιρετική συνάδελφο, γόνος μιας μεγάλης και πλούσιας οικογένειας,
➤ ήταν η Αθηνά Κιουπτσίδου. Η οικογένεια αυτή έλκει την καταγωγή της από το Σταυρίν Χαλδίας,
➤ κατά την περίοδο των μεγάλων μετοικεσιών, ίσως και του Σταυριώτικου ζητήματος, πολλές οικογένειες από το Σταυρίν κίνησαν για εξεύρεση καλλίτερων συνθηκών διαβίωσης,
➤ έτσι το Κιουπτιδέϊκο βρέθηκε στο Ακ Νταγ Ματέν, αρκετά μακρυά από το Σταυρίν και σχετικά κοντά στην Άγκυρα,
➤ συζητώντας πολλές φορές με την συνάδελφο Αθηνά, της ζήτησα και μου έστειλε οικογενειακές φωτογραφίες από την φαμέλια των Κιουπτσιδέων,
➤ αυτές αναρτώ παρακάτω με τις ευχές μου να είναι καλά η ίδια, η οικογένειά της και το ένδοξο σόϊ της.
➤ να συμπληρώσω ότι δύο προπαππούδες Κιουπτσιδέοι τους κρέμασαν στη Αμάσεια για τους ίδιους λόγους που κρεμάστηκαν τόσοι άλλοι.



σχετικές αναρτήσεις μας :
Γεώργιος Κ. Φωτιάδης, το Ελληνικόν μεταλλείον Ακ-Δαγ - #1
Γεώργιος Κ. Φωτιάδης, το Ελληνικόν μεταλλείον Ακ-Δαγ - #2
το Κάν και οι αποικήσεις - μετοικεσίες

➤ η παρακάτω φωτογραφία είναι από το βιβλίο του Γ.Θ. Κανδηλάπτη "γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν"


Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #5 - τα ονόματα των οικισμών

➤ πέμπτη ανάρτηση από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της"
➤ εκδ. Κυριακίδη - 2004
οι προηγούμενες αναρτήσεις από το ίδιο βιβλίο με τίτλους :
    #1 - η γεωγραφία
    #2 - η γλώσσα των κατοίκων της περιφέρειας εδώ
    #3 - οι δρόμοι εδώ
    #4 - ο τραγικός επίλογος εδώ




Δευτέρα, 25 Φεβρουαρίου 2019

Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #4 - ο τραγικός επίλογος

➤ από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της"
το 1921 ήταν η τραγικότερη χρονιά από όλες τις προηγούμενες σε όλη την έκταση του Πόντου
οι εννιά αποστολές δηλ. τα εννιά σεφκιέτ του θανάτου της Σαμψούντας - για το Σεϊτάν Τερεσί ανάρτηση μας εδώ
τρεις ήταν οι μεγάλες στράτες των σεφκιέτ...
   • Τσεβιζλούκ προς Ερζερούμ μέσω Ζύγανας
   • Κερασούντα προς Σεβάστεια, Χαρπούτ κλπ. μέσω Εγριμπέλ
   • Σαμψούντα προς Σεβάστεια, Χαρπούτ κλπ. μέσω Καβάκ-Κάβζας.





Κυριακή, 24 Φεβρουαρίου 2019

χωριό Γιαγμπασάν Θεμίσκυρας

➤ μια φίλη της σελίδας μας ζήτησε περισσότερα στοιχεία για το χωριό Γιαγμπασάν (Yağbasan) της περιφέρειας του Τσαρσαμπά - Θεμίσκυρα
το χωριό αυτό μας είναι ιδιαίτερα αγαπητό λόγω του ότι εκεί υπήρξε δάσκαλος ο εκ μητρός παππούς μου Σταύρος Παπαδόπουλος (Τσαχουρίδης στην πατρίδα)
τα μόνα στοιχεία που βρήκαμε είναι από την εγκυκλοπαίδεια του ΠΕ
➤ ο πέμπτος τόμος της Εξόδου του ΚΜΣ δεν το αναφέρει όπως επίσης και ο ταξιδιωτικός οδηγός της Infognomon. Επίσης καμία αναφορά στο ψηφιακό αρχείο της ΕΠΜ
παρακαλώ όποιος/α έχει περισσότερες πληροφορίες/παραπομπές σε βιβλία ή ιστοσελίδες να σχολιάσει.

Γιαγ Πασάν - η σωστή γραφή είναι Γιαγμπασάν (Yağbasan)
Ελληνικό χωριό της Πόντου, της εκκλησιαστικής επαρχίας της Αμασείας που πριν από τον ξεριζωμό κατοικούντας από 490 άτομα (κατ' άλλους είχε 450 κατοίκους). Στο χωριό λειτουργούσαν διτάξιο δημοτικό σχολείο με ένα δάσκαλο και εκκλησία με ένα ιερέα. Οι κάτοικοί του ήταν Ελληνόφωνοι (πηγή ΕτΠΕ).

Σάββατο, 23 Φεβρουαρίου 2019

Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #3 - οι δρόμοι

➤ από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της"
 η περιφέρεια της Σαμψούντας δεν έχει μεγάλους ορεινούς όγκους, τα βουνά της δεν ξεπερνούν τα 1.500 μέτρα - εδώ - σε αντίθεση με τον Α. Πόντο όπου βουνά στα 3.000 μέτρα υπάρχουν αρκετά. Έτσι η μετακίνηση ανθρώπων και ζώων ήταν πιο εύκολη. Κοντολογίς, εδώ δεν υπήρχε πουθενά αντίστοιχο του "α' σην Ζύγαναν και ζήσον..." - ανάρτηση μας εδώ
 πάμε να γνωρίσουμε τους δρόμους επικοινωνίας της πόλης. Να υπενθυμίσω ότι ο δρόμος που περνάει από Τσουμπούς χαν, Τσακαλή, Καβάκ, Κάβζα (ο νέος δρόμος είναι νέα χάραξη) κλπ. είναι ο δρόμος της κόλασης του Δ. Πόντου. Χιλιάδες ψυχές άφησαν εκεί τα κόκαλα τους.
πρώτη ανάρτηση (γεωγραφία) εδώ δεύτερη (η γλώσσα) εδώ
μεγάλος χάρτης μας "το αντάρτικο του Δ. Πόντου" εδώ


ο χάρτης είναι από το βιβλίο




Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου 2019

Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #2 - η γλώσσα των κατοίκων της περιφέρειας

➤ δεύτερη ανάρτηση από το βιβλίο του Χρ. Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της"
 τα στοιχεία προέρχονται από το αρχείο της προφορικής παράδοσης του ΚΜΣ όπου ο συγγραφέας υπήρξε ένας από τους ερευνητές, συνεπώς είναι πρωτογενές υλικό που προέκυψε από τις εκατοντάδες συνεντεύξεις
 το άρθρο αφορά μόνο τα τμήματα Σαμψούντας, Τεκκιάς και Καβάκ
 ο πίνακας που ακολουθεί έγινε από εμάς και είναι το ρεζουμέ του άρθρου
πρώτη ανάρτηση με τίτλο  "η γεωγραφία" εδώ







Πέμπτη, 21 Φεβρουαρίου 2019

Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της #1 - η γεωγραφία

➤ μια ανάρτηση που αφορά τα γεωγραφικά στοιχεία της περιφέρειας Σαμψούντας
➤ είναι από το βιβλίο του Χρήστου Σαμουηλίδη "Αμισός (Σαμψούντα) και η περιφέρεια της" 
➤ εκδ. Κυριακίδη - 2004
θα ακολουθήσουν άλλες 4 αναρτήσεις από το ίδιο βιβλίο με τίτλους :
    #2 - η γλώσσα των κατοίκων της περιφέρειας
    #3 - οι δρόμοι
    #4 - ο τραγικός επίλογος
    #5 - τα ονόματα των οικισμών
➤ για τον μεγάλο χάρτη της περιφέρειας, ανάρτησή μας  εδώ

Τετάρτη, 20 Φεβρουαρίου 2019

λίγα λόγια για την Αμισό

➤ είναι γνωστό ότι ο Δυτικός Πόντος είχε τις μεγαλύτερες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές. Το 73.26% του πληθυσμού της περιφέρειας αυτής δεν επέζησε,
είναι το μεγαλύτερο ποσοστό απωλειών από όλες (τις 6) εκκλησιαστικές περιφέρειες του Πόντου,
κατά την γνώμη μας, μερικοί από τους λόγους :
  • 1913 - Μάϊος ||| Τουρκαλβανοί πρόσφυγες από την Μακεδονία – Ήπειρο έρχονται στην Σαμψούντα με καράβια και προσπάθεια εγκατάστασης των στα χωριά και στα σπίτια των Χριστιανών. Αρχίζουν οι προστριβές με τις αρχές και τους πρόσφυγες. ανάρτηση μας εδώ
  • 1916 – 14 Μαρτίου ||| Μπαίνουν οι Ρώσοι στην Τραπεζούντα. Αυτό δημιούργησε μεταναστευτικό κύμα Τούρκων (κυρίως Τουρκολαζών, εξισλαμισμένων Τόνιαλιδων και άλλων φανατικών μουσουλμάνων) από την περιφέρεια της Τραπεζούντας στον Δ. Πόντο. Ο κόσμος αυτός θεωρεί τους εκεί Χριστιανούς κατά κάποιον τρόπο συνεργούς των Ρώσων λόγω θρησκείας.
  • 1919 – 19 Μαΐου ||| Αποβίβαση του Μουσταφά Κεμάλ στην Σαμψούντα. Από εκεί ξεκίνησε η εκστρατεία της 2ης φάσης της γενοκτονίας. Πιο συστηματική από την πρώτη και κυρίως χωρίς προσχήματα.
  • 1908-1917 : Ο Γερμανός Καραβαγγέλης στην Σαμψούντα ||| Η στάση και η δράση του παρορμητικού μητροπολίτη (340 περίπου ενορίες και 150.000 Ρωμιοί – Χριστιανοί). Γνωστή η ενεργητική συμμετοχή του στο αντάρτικο του Δ. Πόντου. Αυτός είναι που κατά κάποιον τρόπο "διεύθυνε" τα αντάρτικες ομάδες στον Δ. Πόντο συνεπικουρούμενος από τον αρχιμανδρίτη Ευθύμιο Αγριτέλλη.
  • Ρωμιοί του Δ. Πόντου ||| Λαός ανυπότακτος, ειδικά οι Παβρενοί.
μάλλον εννοεί το Κατίκιοϊ
Ποντιακή Ηχώ, 1983, τ. 9
Ευθύμιος Αγριτέλης, επίσκοπος Ζήλων -
δεν είναι μικρό όνομα, είναι πόλη, ανάρτηση μας εδώ