Τετάρτη, 31 Μαΐου 2017

ο χαιρετισμός παρά τοις Ποντίοις

➤ πως χαιρετιόντουσαν στον Πόντο ;
➤ από ένα πολύ καλό άρθρο του Παντελή Μελανοφύδη, θα δώσουμε μερικούς από τους χαιρετισμούς μεταξύ των Ρωμιών του Πόντου.
παρακάτω το άρθρο που δημοσιεύθηκε στα Ποντιακά Φύλλα, 1936, τ. 6 
  • καλημέρα – καλησπέρα δεν υπήρχε …
  • αντ’ αυτού είχαμε το "υϊαν κ’ ευλογίαν", η απάντηση συνήθως ήτανε "καλώς την ευλογίαν"
  • σε συνάντηση του Ρωμιού με εργαζόμενους ο χαιρετισμός ήταν "καλώς κάμνετε"
  • σε αυτούς που αναπαυόντουσαν μετά από την εργασία "καλώς αναπαίουστουν" ή «"αλώς κάθουστουν" ή «"αλώς ευωριάουστουν" γιατί κάθονταν στην ευόρα …
  • σε γάμο στην υγειά των νεονύμφων η ευχή ήταν "ογουρλία (1), γατεμλία (2), αμπέλια πολύκλαδα, να ζούνε, να συγερούνε" (1) ευτυχισμένα, (2) στερεωμένα και φυσικά το συγερούνε είναι να γεράσουν μαζί.
  • εάν κάποιος πήγαινε σε σπίτι και τους έβρισκε στο φαγητό, ο χαιρετισμός ήταν "έμνοστοι" δηλ. νόστιμοι, είθε το φαγητό σας να είναι νόστιμο. Η απάντηση συνήθως ήταν "ορίστε, έλα να τρώγωμεν".
και φυσικά μην ξεχνάμε τον απόλυτο χαιρετισμό ...


 
ΠΦ, 1936, τ. 6

Τρίτη, 30 Μαΐου 2017

το ολοκαύτωμα του Μπέϊαλάν Κοτυώρων

➤ δεκάδες ίσως και εκατοντάδες τα καμένα χωριά & άνθρωποι από κτηνάνθρωπους όπως ο Τοπάλ Οσμάν. Ένα τέτοιο υπήρξε το Μπεϊαλάν (ή Μπέη Αλάν) των Κοτυώρων,
όποιος έχει το σθένος διαβάζει τις επόμενες σελίδες. Η σκηνή είναι κλασική. Εγκλεισμός σε εκκλησίες ή σπίτια απειράριθμων Χριστιανών και εμπρησμός,
➤ η περιγραφή που ακολουθεί προέρχεται από τον 2ο τόμο του βιβλίου "νίκη χωρίς ρομφαία" του Σάββα Κανταρτζή,
➤ εδώ, στην περίπτωση του Μπεϊαλάν, έχουμε τους άνδρες του χωριού να έχουν κρυφτεί στο γειτονικό δάσος και να είναι αυτήκοοι μάρτυρες των όσων διαδραματίζονται μέσα στο χωριό,
και δεν βρίσκεται ούτε ένας να αρπάξει ένα τσεκούρι, μια πέτρα, κάτι... και να πάει να αντισταθεί. Πολύ δε περισσότερο, δεν υπάρχει ένας που θα τους ξεσηκώσει τους πάντες εναντίον του ασκεριού του κουτσού που καίνε τα παιδιά τους, τις γυναίκες, τις μάνες τους ...
... μον' κάθονται και κλαίνε τη μοίρα τους …

Κυριακή, 28 Μαΐου 2017

μικρό λεξικό : 3ο μέρος

➤ το 3ο μέρος του λεξικού από το βιβλίο του Ελευθέριου Ε. Ελευθεριάδη, "Πόντος – επιστροφή στην Ιθάκη"
 

➤ 1ο μέρος εδώ
➤ 2ο μέρος εδώ
➤ ανάρτηση μας για το βιβλίο εδώ


Σάββατο, 27 Μαΐου 2017

μικρό λεξικό : 2ο μέρος

➤ 1η δημοσίευση στις 31.3.2015

➤ το 2ο μέρος του λεξικού. Βιβλίο του Ελευθέριου Ε. Ελευθεριάδη, Πόντος – επιστροφή στην Ιθάκη.
➤ 1ο μέρος : εδώ
➤ ανάρτηση μας για το βιβλίο εδώ


Air Pontus #2 : Παραλιακός Δυτικός Πόντος - από Σινώπη μέχρι την Βώνα

➤ 1η δημοσίευση 3.2.2015

➤ μια από τις πρώτες πτήσεις με την Air Pontus
➤ να την ξαναθυμηθούμε ;
μάλλον πρέπει να την ξανακάνω ...

Παρασκευή, 26 Μαΐου 2017

μικρό λεξικό : 1ο μέρος

➤ 1η δημοσίευση στις 29.3.2015
➤ θα παρουσιάσουμε σε τρεις συνέχειες, το πολύ καλό (συνοπτικό) λεξικό από το βιβλίο του Ελευθέριου Ε. Ελευθεριάδη, "Πόντος – επιστροφή στην Ιθάκη"
➤ ανάρτηση μας για το βιβλίο εδώ

οι δάσκαλοι του γένους των Ποντίων : Ιορδάνης Παμπούκης (1915 - 1985)

1η δημοσίευση στις 28.5.2016

➤ τον Ιορδάνη Παμπούκη τον γνώρισα. Θα ήταν περίπου το 1982 όταν μαζί με τον Βλάση Αγτζίδη τον επισκεφθήκαμε στο σπίτι του, στα προσφυγικά της οδού Σοφοκλέους & Σκοπευτηρίου στην Καλλιθέα
➤ στο γραφείο του, θυμάμαι με δέος την βιβλιοθήκη του, παντού βιβλία ...
➤ κουβεντιάσαμε, δηλ. τον ακούγαμε μόνο. Οι δυό μας αναφερθήκαμε και στην Οινόη του Πόντου
➤ ο Παμπούκης γεννήθηκε εκεί το 1915, ήταν δηλ. συντοπίτης με τον εκ πατρός παππού μου
➤ έγραψε πολλά άρθρα στα περιοδικά της πρώτης περιόδου καθώς και το βιβλίο "μύθοι της Οινόης του Πόντου"
➤ ο Παμπούκης είναι αυτός που πρωτοείπε το περίφημο "η ποντιακή γλώσσα δεν έχει το κουράγιο να πεθάνει". Ελπίζουμε, πασχίζουμε και πρέπει όλοι να κάνουμε να βγει αληθινή η ρήση του
➤ αναρτήσεις μας για την Οινόη του Πόντου : εδώ και εδώ 

από την εγκυκλοπαίδεια του
Ποντιακού Ελληνισμού - 11ος τόμος
από τον οδηγό "Αν. Πόντος"
της Infognomon

Τετάρτη, 24 Μαΐου 2017

Χρήστου Ν. Τσαρτιλίδη, "η Κρώμνη – από τον παππού στον εγγονό"

1η δημοσίευση στις 23.4.2015
 
βιβλίο του Χρήστου Ν. Τσαρτιλίδη, "η Κρώμνη – από τον παππού στον εγγονό" 
➤ είναι μια έκδοση 192 σελίδων του 2007 από τους αδελφούς Κυριακίδη
➤ παρακάτω δίνουμε μια μικρή εικόνα από το βιβλίο.

Τρίτη, 23 Μαΐου 2017

το έμβλημα των Κομνηνών, ο μονοκέφαλος αετός

➤ το άρθρο αυτό μας είναι ιδιαίτερα αγαπητό για πολλούς λόγους. Συμφωνούμε με την περιγραφή, είναι το λογότυπο της σελίδας μας, προσπαθούμε να πείσουμε τους Ποντιακούς φορείς για την υιοθέτηση αυτού του συμβόλου στα λάβαρα, λογότυπα κλπ. (*),
γνωρίσαμε τον συγγραφέα Κ. Χιονίδη στο αλησμόνητο ταξίδι μας στον Πόντο το 1989.
➤ το άρθρο αυτό ήταν η απόλυτα πρώτη ανάρτηση μας στις 28.12.2014 - εδώ

εμπλουτίζουμε λοιπόν το άρθρο με τις δύο σελίδες από την ΠΕ, έτος 1983, τ. 49



(*)
επιστολή μας προς την εφημερίδα Εύξεινος Πόντος, περίπου το 1997

Κυριακή, 21 Μαΐου 2017

οφειλόμενη εξήγηση για την απογραφή ...

➤ πριν από κάμποσες ημέρες κάναμε μια δεύτερη ερασιτεχνική προσπάθεια για μια καταγραφή του τόπου καταγωγής μας,
➤ δυστυχώς και αυτή δεν "περπάτησε", δεν καρποφόρησε. Οι συμπατριώτες μας δεν έδειξαν ενδιαφέρον,
➤ η απογραφή αυτή "έτρεξε" για περισσότερες από 15 ημέρες. Αυτοί που συμμετείχαν ήταν ... 95 άτομα. Λάβετε υπόψη σας ότι όλη η προσπάθεια μας κοινοποιήθηκε επαρκώς από διάφορες σελίδες φίλων τους οποίους ευχαριστώ,
➤ δείτε στον πίνακα παρακάτω το αποτέλεσμα της πενιχρής αυτής συμμετοχής. Φυσικά δεν έχουν καμία αξία με την έννοια ότι το δείγμα είναι μικρό, ελάχιστο. Δεν μπορεί η Φάτσα να είναι δεύτερη μετά την Τραπεζούντα, αστεία πράματα ...
➤ σας ευχαριστώ όλους.

Πέμπτη, 18 Μαΐου 2017

ο γιατρός από το Καράπερτσιν Σαμψούντας ...

➤ μία προσκυνηματική επίσκεψη στο Καράπερτσιν Σαμψούντας
➤ τόπος αγαπητός και στον γράφοντα λόγω γειτνίασης με την Τσάμαλαν και λόγω του ότι ο εκ μητρός παππούς φοίτησε στο σχολαρχείο του Καράπερτσιν και έγινε δάσκαλος
➤ από μια όχι και τόσο παλιά εκπομπή της ΕΤ3 "αληθινά σενάρια" του Νίκου Ασλανίδη, μετάδοση την 16.5.2013
➤ είναι από τα ελάχιστα video που εμείς τουλάχιστον έχουμε για εκείνη την περιοχή, τα ανταρτοχώρια του Αγιού Τεπέ
➤ προσέξτε την σκηνή στο 05:37
➤ διάρκεια 12 λεπτά


➤ χάρτης :

Δευτέρα, 15 Μαΐου 2017

Ελευθέριος Ε. Ελευθεριάδης, Πόντος - επιστροφή στην Ιθάκη

➤ 1η δημοσίευση στις 26.1.2015
➤ ο πρώτος των πρώτων...
    • Ελευθέριος Ε. Ελευθεριάδης
    • Πόντος - επιστροφή στην Ιθάκη
    • εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη – Θεσσαλονίκη 2004
    • σελ. 255



➤ συνταρακτικό βιβλίο, ύμνος στην πατρίδα από τον Λαραχανέτα Ελ. Ελευθεριάδη
➤ γεννημένος εκεί το 1910. Πέθανε στην Τραπεζούντα κατά την διάρκεια του 3ου ταξιδιού στον Πόντο το 1988. Ενταφιάστηκε στην Παναγία Σουμελά του Βερμίου. Στο βιβλίο αυτό περιγράφει το πρώτο και δεύτερο ταξίδι του (1953 και 1979 αντίστοιχα)
➤ είναι ο πρώτος Έλληνας που επισκέπτεται τον ιστορικό Πόντο μετά την ανταλλαγή
ξήλωσε και έφερε με περιπετειώδη τρόπο τον σταυρό από το αγίασμα στην Παναγία Σουμελά. Τώρα αυτός ο σταυρός βρίσκεται εντοιχισμένος στο αγίασμα στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο
➤ ένα άλλο που θέλω να συμπληρώσω είναι η Ποντιακή διάλεκτος που μιλάνε με τους συντοπίτες του στο χωριό του την Λαραχανή, είναι για σπουδή, είναι για να διδάσκεται
παραθέτουμε τρία σημεία από το βιβλίο. Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στο 2ο, η γιαγιά του αποφασίζει να μείνει και να πεθάνει στον τόπο της ... 
➤ βιβλίο θησαυρός να το έχεις και να το μελετάς ...

    κουβέντα με τον Τοπάλογλη
    στο "μνήμα" της γιαγιάς του
    ... αποχαιρετά την Τραπεζούντα