Τετάρτη, 31 Μαΐου 2017

ο χαιρετισμός παρά τοις Ποντίοις

➤ πως χαιρετιόντουσαν στον Πόντο ;
➤ από ένα πολύ καλό άρθρο του Παντελή Μελανοφύδη, θα δώσουμε μερικούς από τους χαιρετισμούς μεταξύ των Ρωμιών του Πόντου.
παρακάτω το άρθρο που δημοσιεύθηκε στα Ποντιακά Φύλλα, 1936, τ. 6 
  • καλημέρα – καλησπέρα δεν υπήρχε …
  • αντ’ αυτού είχαμε το "υϊαν κ’ ευλογίαν", η απάντηση συνήθως ήτανε "καλώς την ευλογίαν"
  • σε συνάντηση του Ρωμιού με εργαζόμενους ο χαιρετισμός ήταν "καλώς κάμνετε"
  • σε αυτούς που αναπαυόντουσαν μετά από την εργασία "καλώς αναπαίουστουν" ή «"αλώς κάθουστουν" ή «"αλώς ευωριάουστουν" γιατί κάθονταν στην ευόρα …
  • σε γάμο στην υγειά των νεονύμφων η ευχή ήταν "ογουρλία (1), γατεμλία (2), αμπέλια πολύκλαδα, να ζούνε, να συγερούνε" (1) ευτυχισμένα, (2) στερεωμένα και φυσικά το συγερούνε είναι να γεράσουν μαζί.
  • εάν κάποιος πήγαινε σε σπίτι και τους έβρισκε στο φαγητό, ο χαιρετισμός ήταν "έμνοστοι" δηλ. νόστιμοι, είθε το φαγητό σας να είναι νόστιμο. Η απάντηση συνήθως ήταν "ορίστε, έλα να τρώγωμεν".
και φυσικά μην ξεχνάμε τον απόλυτο χαιρετισμό ...


 
ΠΦ, 1936, τ. 6

Τρίτη, 30 Μαΐου 2017

Μελανθία - Μεσουδιέ

➤ 1η δημοσίευση 7.9.2016

➤ μια από τις λιγότερο γνωστές και συνάμα ελάχιστα τεκμηριωμένες περιοχές του Πόντου είναι η Μελανθία. Ελάχιστα στοιχεία μπορεί να βρει κανείς γι' αυτήν την την περιφέρεια και τα χωριά της,
➤ μάλλον κυκλοφορεί ένα βιβλίο που αναφέρεται στην περιοχή της Μελανθίας, το αναζητούμε ...
➤ δείτε την σελίδα της περιοχής στο fb εδώ
ανάρτηση μας "Μεσουδιέ - Καρασού" εδώ

από την Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού

➤ γνωμικά - παροιμίες - ιδιωματισμοί
➤ γλωσσικό ιδίωμα Μελανθίας


ΠΕ, 1978, τ. 19

το ολοκαύτωμα του Μπέϊαλάν Κοτυώρων

➤ δεκάδες ίσως και εκατοντάδες τα καμένα χωριά & άνθρωποι από κτηνάνθρωπους όπως ο Τοπάλ Οσμάν. Ένα τέτοιο υπήρξε το Μπεϊαλάν (ή Μπέη Αλάν) των Κοτυώρων,
όποιος έχει το σθένος διαβάζει τις επόμενες σελίδες. Η σκηνή είναι κλασική. Εγκλεισμός σε εκκλησίες ή σπίτια απειράριθμων Χριστιανών και εμπρησμός,
➤ η περιγραφή που ακολουθεί προέρχεται από τον 2ο τόμο του βιβλίου "νίκη χωρίς ρομφαία" του Σάββα Κανταρτζή,
➤ εδώ, στην περίπτωση του Μπεϊαλάν, έχουμε τους άνδρες του χωριού να έχουν κρυφτεί στο γειτονικό δάσος και να είναι αυτήκοοι μάρτυρες των όσων διαδραματίζονται μέσα στο χωριό,
και δεν βρίσκεται ούτε ένας να αρπάξει ένα τσεκούρι, μια πέτρα, κάτι... και να πάει να αντισταθεί. Πολύ δε περισσότερο, δεν υπάρχει ένας που θα τους ξεσηκώσει τους πάντες εναντίον του ασκεριού του κουτσού που καίνε τα παιδιά τους, τις γυναίκες, τις μάνες τους ...
... μον' κάθονται και κλαίνε τη μοίρα τους …

Κυριακή, 28 Μαΐου 2017

μικρό λεξικό : 3ο μέρος

➤ το 3ο μέρος του λεξικού από το βιβλίο του Ελευθέριου Ε. Ελευθεριάδη, "Πόντος – επιστροφή στην Ιθάκη"
 

➤ 1ο μέρος εδώ
➤ 2ο μέρος εδώ
➤ ανάρτηση μας για το βιβλίο εδώ


Σάββατο, 27 Μαΐου 2017

μικρό λεξικό : 2ο μέρος

➤ 1η δημοσίευση στις 31.3.2015

➤ το 2ο μέρος του λεξικού. Βιβλίο του Ελευθέριου Ε. Ελευθεριάδη, Πόντος – επιστροφή στην Ιθάκη.
➤ 1ο μέρος : εδώ
➤ ανάρτηση μας για το βιβλίο εδώ


Air Pontus #2 : Παραλιακός Δυτικός Πόντος - από Σινώπη μέχρι την Βώνα

➤ 1η δημοσίευση 3.2.2015

➤ μια από τις πρώτες πτήσεις με την Air Pontus
➤ να την ξαναθυμηθούμε ;
μάλλον πρέπει να την ξανακάνω ...

Παρασκευή, 26 Μαΐου 2017

μικρό λεξικό : 1ο μέρος

➤ 1η δημοσίευση στις 29.3.2015
➤ θα παρουσιάσουμε σε τρεις συνέχειες, το πολύ καλό (συνοπτικό) λεξικό από το βιβλίο του Ελευθέριου Ε. Ελευθεριάδη, "Πόντος – επιστροφή στην Ιθάκη"
➤ ανάρτηση μας για το βιβλίο εδώ

οι δάσκαλοι του γένους των Ποντίων : Ιορδάνης Παμπούκης (1915 - 1985)

1η δημοσίευση στις 28.5.2016

➤ τον Ιορδάνη Παμπούκη τον γνώρισα. Θα ήταν περίπου το 1982 όταν μαζί με τον Βλάση Αγτζίδη τον επισκεφθήκαμε στο σπίτι του, στα προσφυγικά της οδού Σοφοκλέους & Σκοπευτηρίου στην Καλλιθέα
➤ στο γραφείο του, θυμάμαι με δέος την βιβλιοθήκη του, παντού βιβλία ...
➤ κουβεντιάσαμε, δηλ. τον ακούγαμε μόνο. Οι δυό μας αναφερθήκαμε και στην Οινόη του Πόντου
➤ ο Παμπούκης γεννήθηκε εκεί το 1915, ήταν δηλ. συντοπίτης με τον εκ πατρός παππού μου
➤ έγραψε πολλά άρθρα στα περιοδικά της πρώτης περιόδου καθώς και το βιβλίο "μύθοι της Οινόης του Πόντου"
➤ ο Παμπούκης είναι αυτός που πρωτοείπε το περίφημο "η ποντιακή γλώσσα δεν έχει το κουράγιο να πεθάνει". Ελπίζουμε, πασχίζουμε και πρέπει όλοι να κάνουμε να βγει αληθινή η ρήση του
➤ αναρτήσεις μας για την Οινόη του Πόντου : εδώ και εδώ 

από την εγκυκλοπαίδεια του
Ποντιακού Ελληνισμού - 11ος τόμος
από τον οδηγό "Αν. Πόντος"
της Infognomon

Τετάρτη, 24 Μαΐου 2017

Χρήστου Ν. Τσαρτιλίδη, "η Κρώμνη – από τον παππού στον εγγονό"

1η δημοσίευση στις 23.4.2015
 
βιβλίο του Χρήστου Ν. Τσαρτιλίδη, "η Κρώμνη – από τον παππού στον εγγονό" 
➤ είναι μια έκδοση 192 σελίδων του 2007 από τους αδελφούς Κυριακίδη
➤ παρακάτω δίνουμε μια μικρή εικόνα από το βιβλίο.

Τρίτη, 23 Μαΐου 2017

το έμβλημα των Κομνηνών, ο μονοκέφαλος αετός

➤ το άρθρο αυτό μας είναι ιδιαίτερα αγαπητό για πολλούς λόγους. Συμφωνούμε με την περιγραφή, είναι το λογότυπο της σελίδας μας, προσπαθούμε να πείσουμε τους Ποντιακούς φορείς για την υιοθέτηση αυτού του συμβόλου στα λάβαρα, λογότυπα κλπ. (*),
γνωρίσαμε τον συγγραφέα Κ. Χιονίδη στο αλησμόνητο ταξίδι μας στον Πόντο το 1989.
➤ το άρθρο αυτό ήταν η απόλυτα πρώτη ανάρτηση μας στις 28.12.2014 - εδώ

εμπλουτίζουμε λοιπόν το άρθρο με τις δύο σελίδες από την ΠΕ, έτος 1983, τ. 49



(*)
επιστολή μας προς την εφημερίδα Εύξεινος Πόντος, περίπου το 1997

ημερολόγιο προσκυνήματος στη γη του Πόντου - σην Ορντού

➤ 1η δημοσίευση 5.7.2015

➤ ακόμη ένα βιβλίο, μικρό αλλά θαυματουργό ...
➤ η συγγραφέας παίρνει μαζί της τον 78χρονο πατέρα της στην πατρίδα, σην Ορτνού, 60 χρόνια μετά την ανταλλαγή
➤ εκεί, το πρώτο πράμα που έκανε αυτός "... ήταν να οριζοντιωθεί στο χώμα, να το φιλάει και να κλαίει με λυγμούς ..."
➤ τα υπόλοιπα στο ίδιο το βιβλίο και ελάχιστα παρακάτω …
   • Νίκη Αδαμίδου - Αθανασιάδου
   • ημερολόγιο προσκυνήματος στη γη του Πόντου - ένα ταξίδι αλλιώτικο από τα άλλα
   • έκδοση 2004 – το ταξίδι έγινε τον Αύγουστο του 1983 
   • έκδοση Αφοί Κυριακίδη
   • 111 σελ.

1. φτάνουνε στα Κοτύωρα :
2. ταξίδι στο Τσάμπαση :


3. η ευχή του πατέρα :