Δευτέρα, 26 Δεκεμβρίου 2016

χειμων'κόν ή χειμωγκόν

Άλλο ένα άρθρο - ποίημα του πολυγραφότατου Δ.Κ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτης) από την Ποντιακή Εστία, έτος 1962, τεύχος 155-156. Διαβάστε το, είναι μια ζωγραφιά με λόγια ...

Τετάρτη, 21 Δεκεμβρίου 2016

παραμονές Χριστουγέννων του 1959 στην Καλλίφυτο Δράμας...

➤ ...ο δάσκαλος μας, ο κ. Ευριπίδης θέλησε να αναπαραστήσουμε σε θεατρικό σκετσάκι την γέννηση του Θεανθρώπου. Θα βασιζόμασταν στο κείμενο του αναγνωστικού της 3ης δημοτικού. Ο πάνω όροφος του σχολείου μας είχε 3 αίθουσες οι οποίες μπορούσαν να ενοποιηθούν ανοίγοντας τα διαχωριστικά πάνελς. Έτσι διαμορφωνόταν μια μεγάλη αίθουσα για τους θεατές. Τα σκηνικά φτιαγμένα από τους δασκάλους με την βοήθεια των γονιών μας. Φτωχά και λιτά …
➤ δείτε λοιπόν με την βοήθεια της φαντασίας σας το σκετσάκι μας…
➤ (Η σκηνή παριστά στο βάθος μια σπηλιά. Από μέσα βγαίνει μια λάμψη. Εμπρός είναι ξαπλωμένοι στο ύπαιθρο τρεις βοσκοί και συνομιλούν. Φορούν πέδιλα κι ένα φόρεμα μακρύ, με ένα κορδόνι ζωσμένοι. Είναι νύκτα).


ο υποφαινόμενος είχε τον ρόλο του 1ου μάγου.
Οι συμμαθητές της φωτογραφίας είναι
2ος μάγος ο Χρήστος Καγιάογλου & 3ος ο Ανδρέας Φελεκίδης

ΠΡΩΤΟΣ ΒΟΣΚΟΣ
Κοιτάζω πέρα τη Βηθλεέμ. Λιγοστά είναι τα φώτα της ακόμα. Ό κόσμος κοιμάται.

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΒΟΣΚΟΣ
Κι όμως τη φωτίζει το μεγάλο αυτό αστέρι.

(Μια αστραπή τούς κάνει να σηκωθούν όρθιοι. Μια φωνή αγγέλου ακούεται ).

ΦΩΝΗ ΑΓΓΕΛΟΥ
— Μη φοβείσθε. Απόψε εγεννήθηκε στη Βηβλεέμ, την πατρίδα του Δαβίδ, ό Μεσσίας, ό Σωτήρας του κόσμου. Πηγαίνετε να τον προσκυνήσετε.
(Οι βοσκοί κοιτάζονται μεταξύ των σαστισμένοι).

ΤΡΙΤΟΣ ΒΟΣΚΟΣ
Σαν να ήλθε από τον ουρανό ή φωνή.

ΠΡΩΤΟΣ ΒΟΣΚΟΣ
Αλήθεια! Μα που είπε να πάμε;

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΒΟΣΚΟΣ
- Σύντροφοι, κοιτάξετε. Το μεγάλο αστέρι έστάθηκε επάνω άπό εκείνη τή σπηλιά. Εκεί πρέπει να πάμε, φαίνεται.

(Ενώ οί βοσκοί μπαίνουν μέ φόβο στη σπηλιά, ακούεται φωνή αγγέλων νά ψάλλει ).

ΦΩΝΗ ΑΓΓΕΛΩΝ
Η παρθένος σήμερον τον υπερούσιον τίκτει καί ή γή το σπήλαιον τω απροσίτω προσάγει. «Άγγελοι μετά ποιμένων δοξολογούσι. Μάγοι δέ μετά αστέρος όδοιπορουσι. Δι’ ημάς γάρ εγεννήθη παιδίον νέον, ο προ αιώνων θεός.

(Τρεις Μάγοι έρχονται με δώρα στα χέρια και προχωρούν σιγά, κοιτάζοντας προς τον ούρανό ).

ΠΡΩΤΟΣ ΜΑΓΟΣ
— Μήν προχωρείτε πια. Τό αστέρι εστάθηκε. Εδώ θά είναι τό μέρος, πού θά ζητήσωμε τόν άγνωστο βασιλιά.

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΜΑΓΟΣ
— Σ’ αύτό τό φτωχό μέρος μπορεί νά γεννηθεί ένας βασιλιάς;

ΤΡΙΤΟΣ ΜΑΓΟΣ
— θά έγεννήθηκε ταπεινός, γιά νά υψώσει τούς ταπεινούς της γης.

(Άπό τό μέρος τής σπηλιάς άκούεται ψαλμωδία άγγέλων:)
Δόξα έν ύψίστοις Θεός καί έπί γής ειρήνη, έν άνθρώποις εύδοκία.

ΠΡΩΤΟΣ ΜΑΓΟΣ
— Ακούτε; Κάτι θαυμάσιο γίνεται μέσα σ’ εκείνη τή σπηλιά. Ελάτε μαζί μου. Εκεί μάς οδηγεί νά πάμε τό αστέρι.

(Μπαίνουν και οί τρεις Μάγοι στή σπηλιά, ένω ή φωνή των άγγέλων άκούεται νά ψάλλη).
Δόξα έν ύψίστοις Θεός καί έπί γης ειρήνη, έν άνθρώποις εύδοκία.

(Οί Μάγοι μέ τούς βοσκούς βγαίνουν από τή σπηλιά. Είναι σαστισμένοι).

ΠΡΩΤΟΣ ΜΑΓΟΣ
—Από χρόνια οί προφητείες έλεγαν, πώς θά γεννηθή στον κόσμο ό θεός, Σωτήρας των ανθρώ¬πων. Αυτός είναι ό θεός, ό θεός τής αγάπης.

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΜΑΓΟΣ
— Πόσο γλυκά έχαμογέλασε τό πανέμορφο Παιδί, όταν αφήσαμε στά πόδια του τά δώρα, σμύρνα, χρυσάφι και λιβάνι !

ΤΡΙΤΟΣ ΜΑΓΟΣ
(Στούς βοσκούς).
— Εσείς, πού τού προσφέρατε δώρο την πίστι σας, πηγαίνετε νά ειπείτε στη Βηθλεέμ όσα είδατε. Εμείς θά πάμε νά τά ειπούμε στον Ηρώδη, πού μάς περιμένει.

ΦΩΝΗ ΑΓΓΕΛΟΥ
—Όχι ! Ο Ηρώδης έχει κακό στό νου του γιά τό θείο Βρέφος. Πάρετε άλλο δρόμο, νά πάτε στην πατρίδα σας, την Ανατολή.

(Οί Μάγοι κοιτάζονται μεταξύ των και φεύγουν πρός άλλο δρόμο. Οί βοσκοί γονατίζουν και προσεύχονται, ενώ ή φωνή των αγγέλων ακούεται πάλι νά ψάλλη :)
Δόξα στον «Αναρχο τόν Πλάστη, τον υψωτή τών ταπεινών.
Μύριες ολόχρυσες καμπάνες, σημάνατε, των ουρανών.
Κι όλα τα χείλη ας ανοιχτούνε με τούς αυλούς, με τα βιολιά, ύμνους να ψάλλουν στον Αιώνιο των βασιλιάδων βασιλιά.


Παρασκευή, 16 Δεκεμβρίου 2016

χάρτης εκκλησιαστικών περιφερειών του Πόντου

Πολλά χρόνια πριν βρήκα τον παρακάτω χάρτη μέσα σε κάποιο βιβλίο, δεν θυμάμαι ποιο. Ο χάρτης αρκετά μεγάλος, τον σκανάρισα σε δύο τμήματα και στην συνέχεια ανέβηκε στην ιστοσελίδα pontos.org (περίοδος 1997) για την οποία μίλησα αρκετές φορές. Ο χάρτης αυτός κυκλοφόρησε ευρέως σε διάφορα sites, blogs κλπ.

Προχθές βρήκα σε κάποιο μικρό αρχείο που διαθέτω δύο τυπωμένες σελίδες σε πολύ καλό χαρτί με σημειωμένες όλες τις περιοχές του Πόντου. Η ψηφιακή έκδοση αυτών των σελίδων δεν υπάρχει πλέον γι' αυτό τις σκάναρα και τις δημοσιεύουμε.

Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2016

Φωκίων Φουντουκίδης, 20 χρόνια πριν ...

Σήμερα ψάχνοντας ένα μικρό αρχείο που διαθέτω, έπεσα σε μερικές κρατημένες σελίδες από ένα παλιό περιοδικό. Το έλεγαν ΑΚΡΙΤΕΙΑ. Δεν θυμάμαι πόσα τεύχη βγήκαν, τον εκδότη κλπ. Μια από τις κρατημένες σελίδες είναι ένα άρθρο του Φωκίωνα Φουντουκίδη.

ΑΚΡΙΤΕΙΑ λοιπόν, έτος 1996, τεύχος Οκτωβρίου-Νοεμβρίου.

Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2016

Ποντιακά λαογραφικά σύμμεικτα

βιβλίο :
  • Σάββας Πορφ. Παπαδόπουλος
  • Ποντιακά λαογραφικά σύμμεικτα (ανέκδοτα - παραμύθια - παραδόσεις)
  • εκδόσεις Μαίανδρος, Β' έκδοση
  • Θεσσαλονίκη 1994
  • σελ. 160
Είναι ένα θαυμάσιο βιβλίο για τους καλλιτέχνες μας, κυρίως τους στιχουργούς. Αντί να εμπνέονται (μερικοί) από ανοησίες του τύπου "ερωτευμένες τσαμουροχτισμένες", ας διαβάσουν τον πλούτο της Ποντιακής λαογραφίας.


να ένα δείγμα :

Σάββατο, 3 Δεκεμβρίου 2016

Mezardaki Pontos ...

Εδώ είναι τα σύνορα της καρδιάς μας κι' ακόμη παραπέρα. Σκάψτε μεμέτιδες και γεμίστε τα μουσεία σας. Πείτε στον κόσμο ότι είναι φερμένα από εσάς, από τις στέπες που ήλθατε.

Πριν από κάποια χρόνια, ήμουν συνδρομητής σ΄ ένα Τούρκικο περιοδικό. Τ' όνομα του Atlas. Από αυτό το περιοδικό είναι οι παρακάτω σελίδες. Τούρκικα δεν ξέρω, κράτησα όμως το άρθρο γιατί κάτι λέει. Τους αφήσαμε υλικό για να γεμίζουν τα μουσεία τους ...

Όποιος ξέρει και θέλει να το μεταφράσει, ας μας στείλει μέηλ.