Πέμπτη, 28 Μαΐου 2015

αναγκαία διευκρίνιση ...

Κάθε ανάρτηση μας που είναι μια απλή επιλογή θέματος από κάποιο περιοδικό ή βιβλίο και στην συνέχεια ανάρτηση στην σελίδα μας δεν σημαίνει αυτόματα ότι υιοθετούμε την γνώμη, την άποψη του συγγραφέα του άρθρου. Επίσης, δεν γνωρίζουμε τα πάντα, δεν ξέρουμε την κάθε γωνιά του Πόντου, δεν μπορούμε να κρίνουμε κάθε τι. Διαβάζουμε, μαθαίνουμε και ΑΚΟΥΜΕ. Νομίζουμε ότι αυτό είναι κατανοητό από τον καθένα (;). Θα δώσουμε ένα μικρό παράδειγμα λάθους :

Στην ανάρτηση μας για την Άγιαχλάλα εδώ
 

ο πληροφορητής (αρχείο προφορικής παράδοσης του ΚΜΣ) μας λέει ότι η Σαμψούντα ήταν ΒΑ από το χωριό του. Στον χάρτη που αναρτήσαμε είναι βόρειο-δυτικά. Ε!, δεν το κάναμε θέμα …


Να θυμίσουμε επίσης ότι η σελίδα αυτή ασχολείται και γράφει για όλο τον Πόντο.

Τρίτη, 26 Μαΐου 2015

ο γουρζουλάς #3 - Σπέλια της Λαραχανής

αυτή είναι η 3η ανάρτηση μας για τον γουρζουλά
 εδώ
 εδώ
για τον Ελ. Ελευθεριάδη ανάρτηση μας εδώ

ΠΕ, 1975, τ. 1

η παραπάνω περιγραφόμενη Σπέλια δεν έχει καμία σχέση με το χωριό Σπέλια (τώρα Ocakli κοντά στο Τσεβιζλούκ).

Κυριακή, 24 Μαΐου 2015

προλήψεις και δεισιδαιμονίες : ο ρδάκος - ο αράπ'ς

ΠΕ, 1959, τ. 109-110

οι εικόνες της Χαρίκλειας, του Κώστα Χρυσού

Ότι είμαστε “διαβαστεροί” το καταλάβατε. Έχουμε μια συμπαθητική βιβλιοθήκη την οποία συμπληρώνουμε με ότι νέο κυκλοφορεί. Με την ευκαιρία αυτή, τα εύσημα πάνε στον εκδοτικό οίκο Αφοί Κυριακίδη της Θεσσαλονίκης. Είναι άξιοι συγχαρητηρίων για την επιμονή τους να εκδίδουν τα βιβλία της πατρίδας, νέα και επανεκδόσεις. Οφείλουμε όλοι μας να τους στηρίξουμε καθώς επίσης και αντίστοιχους εκδοτικούς οίκους όπως ο Ινφογνώμων. Αυτή την φορά θα αναφερθούμε σε ένα νέο βιβλίο, αρκετά ογκώδες :

•    Κώστας Χρυσός, οι εικόνες της Χαρίκλειας - εκδόσεις Όστρια, έκδοση του 2014, 470 σελ.




Εμείς προσωπικά δεν το διαβάσαμε ακόμη, το διάβασε όμως η σύζυγος Ελπίδα Λυκίδου η οποία μας κάνει ένα μικρό σχολιασμό :


“Οι εικόνες της Χαρίκλειας είναι ένα μυθιστόρημα-αληθινή ιστορία. Ξεκινάς το διάβασμα και θέλεις να συνεχίσεις και να το τελειώσεις μέσα σε μια νύχτα. Ζωντανοί οι ήρωες που πολλές φορές ταυτίζεσαι μαζί τους. Θα’ θελα να το ξαναδιαβάσω σιγά-σιγά και ήρεμα. Νιώθω πως έχασα κομμάτια της ζωής των που δεν τα έζησα. Η μικρή Χαρίκλεια, μια ΜΕΓΑΛΗ ΗΡΩΪΔΑ όχι για μια στιγμή, για μια ζωή, για 10 ζωές. Αφοσιωμένη στο πατρικό της με αγάπη, ψυχική δύναμη, ακούραστη. Αργότερα με τα ίδια χαρίσματα στην δικιά της οικογένεια. Νιώθεις πως θα μπορούσε να τα βάλει με ένα Τούρκικο στρατό για να σώσει παιδί και αδελφή που μπορεί να σήμαιναν όλο το χωριό της, όλους του Πόντιους. Είναι τόσο ζωντανή η περιγραφή που συμμετέχεις και συ στα δρώμενα. Διαβάζοντας τις εικόνες της Χαρίκλειας ακόμα κι’ αν δεν έχεις διαβάσει κάτι άλλο σε σχέση με την ιστορία μας, είσαι σίγουρος πως αυτό που έγινε εκεί ήταν γενοκτονία. "ΣΚΟΤΩΣΑΝ ΟΙ ΚΗΦΗΝΕΣ ΤΙΣ ΕΡΓΑΤΡΙΕΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ" όπως αναφέρεται στον πρόλογο ο πρόξενος Σμύρνης Χόρτον.  Θα ήθελα σε μια σελίδα να σας περιγράψω όλο το βιβλίο. Δεν γίνεται …, διαβάστε το …”


από το δίκτυο :
• βιβλιοπαρουσίαση "Οι Εικόνες της Χαρίκλειας"
Η μοίρα της Χαρίκλειας σφραγίστηκε προτού γεννηθεί, όταν η μάνα της την αρραβώνιασε με τον Γιάννη. Τα παιδιά μεγαλώνουνε φίλοι, και αγαπιόνται. Έρχεται πόλεμος, και ο πατέρας της την πιέζει να πάρει τον Κωσταντή, εύπορος και ικανός να την σώσει από τις φρικαλεότητες. Τι θα κάνει; Οι τρομακτικές και αδυσώπητες περιστάσεις και διώξεις της γενοκτονίας αιματοκυλούν και διαχωρίζουνε κόσμο. Ποιος θα επιβιώσει, και ποιος θα κερδίσει το ύπουλο παιχνίδι της ζωής; Ποιος θα ξανασμίξει; Ποιανού ιδανικά και αγάπη θα παραμένει άθικτη στα καταστροφικά δεινά της μεγάλες Ποντιακής Γενοκτονίας;

• από το Pontos-news :
Τις εικόνες των αγίων που είχε κρύψει σε ένα τενεκεδένιο κουτί, τυλιγμένες σε πετσέτες, πάνω από το φούρνο του σπιτιού της, κρατούσε σε περίοπτη θέση στην καρδιά της η Πόντια κυρα-Χαρίκλεια και με προσμονή περίμενε να τις ξαναπάρει στα χέρια της.
Τις κρατούσε στη μνήμη της ακόμα κι όταν κρυβόταν για δύο χρόνια σε σπηλιές, στα βουνά πάνω από τη Σαμψούντα, κυνηγημένη από τους Νεότουρκους εθνικιστές. Ήθελε πάση θυσία να πάρει κοντά της αυτές τις εικόνες: της Παναγιάς Βρεφοκρατούσας, των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και του Αγίου Γεωργίου.
Ο άντρας της Χαρίκλειας, ο Γιάννης Χατζηγεωργιάδης, με τον οποίο είχε αποκτήσει ένα μωρό, είχε αναγκαστεί να φύγει για τη Ρωσία λίγο νωρίτερα, στις αρχές της δεκαετίας του 1910, κυνηγημένος κι αυτός από τους Νεότουρκους.
 
η συνέχεια εδώ

το θέμα μας θύμισε την δική μας γιαγιά που από την Φάτσα, την πατρίδα, έφερε μόνο αυτό

Αγουτμούς - ο τόπος του μαρτυρίου των 45

ΠΕ, 1960, τ. 121-122

Σάββατο, 23 Μαΐου 2015

Πέμπτη, 21 Μαΐου 2015

Μωμόγεροι & Κοτσαμάνια #4

Συνεχίζουμε την ανάρτηση μας για τους Μωμόγερους – Κοτσαμάνια με το 4ο μέρος.
Γι άσους θέλουν πρώτα να διαβάσουν τα προηγούμενα μέρη … 
1ο μέρος : εδώ
2ο μέρος : εδώ
3ο μέρος : εδώ


α/α 9 : 
πλήρης περιγραφή του δρώμενου Κοτσαμάν. 


α/α 10 και 11 : 

το άρθρο του Ν. Λαπαρίδη στην ΠΕ το 1979 και στην συνέχεια μικρή αναφορά στο βιβλίο του.

από το βιβλίο του Ν. Λαπαρίδη

α/α 12 :
Καμία αναφορά για τα Μωμογέρια ή Κοτσαμάνια όσον αφορά το δικό του χωριό, την Άγουρσα η οποία είναι κοντοχώρι με την Λιβερά, Άλλωστε ο ίδιος πήγε στο σχολείο στην Λιβερά. Γι' αυτό έχει εκτενή αναφορά στον Σπεράντζα.
Ακολουθεί η ανάρτηση #5 με τα σχόλια μας μας για το θέμα ...

Παρασκευή, 15 Μαΐου 2015

Ο δίσκος "στον δρόμο για το Τσιμενλί" - η απόλυτη πρωτιά ...

... με αναφορά στην γενοκτονία

ήταν το 1976. Κανείς δεν ήξερε, κανείς δεν μιλούσε πλατιά για γενοκτονία. Ίσως κάποιοι λόγιοι, όχι πλατιά ξαναλέμε. Τότε κυκλοφορεί ο δίσκος "στον δρόμο για το Τσιμενλί"

Ανυποψίαστοι όλοι μας. Τι είναι τούτο ;
Ποιο είναι το Τσιμενλή ;
Ποιος ο Βασίλουστας ;
Τι είναι το γιουρουνούζ ;
Γιατί πράμα μιλάει ;
 

Ναι, μιλούσε για την γενοκτονία των Ποντίων χωρίς να αναφέρει την λέξη.
Ο δίσκος αυτός ήταν η πρώτη δημόσια και πλατιά αναφορά στην γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. Χρειάσθηκαν περίπου δέκα χρόνια να αφυπνιστούν κάποιοι σύλλογοι και μεμονωμένα άτομα για να μιλήσουν πλατιά για την γενοκτονία. Βρείτε τον δίσκο, ακούστε τον, μελετήστε τους στίχους των τραγουδιών. Όλα κρύβουν μια αλήθεια, μια πραγματικότητα.

Τιμή και δόξα στους συντελεστές αυτού του δίσκου Γρηγόρη Σουρμαϊδη και Γιώργο Καλαμαριώτη (Γιώργος Μπέρτσος).




Οι φωτογραφίες του δίσκου είναι από το προσωπικό μας αρχείο

Κάπου στο δίκτυο βρήκαμε το παρακάτω κείμενο :

1976 και η Polygram κυκλοφορεί το δίσκο «Στο δρόμο για το Τσιμενλί», σε μουσική Γρηγόρη Σουρμαΐδη (πρόκειται για τον εγγονό του πασίγνωστου στον Πόντο κι αδικοχαμένου από το μαχαίρι του Τοπάλ Οσμάν,"Τσίφτου") και στίχους Γιώργου Καλαμαριώτη (πρόκειται για το γνωστό δημοσιογράφο Γιώργο Μπέρτσο) με ερμηνευτές τη Ρένα Κουμιώτη και τον ίδιο το συνθέτη. Το Τσιμενλή υπήρξε χωριό στους πρόποδες του Αγιούτεπε. Το χρησιμοποιούσαν σαν ορμητήριο αντάρτικες ομάδες κι αυτό έγινε αφορμή να πυρποληθεί αμέτρητες φορές (*) από τους Τούρκους.

Ο Καλαμαριώτης γράφει σχετικά με το μουσικό αυτό αφιέρωμα τους στην Γενοκτονία των Ποντίων:

"Κουβαλάω μέσα μου δεκαετίες ολόκληρες τις παιδικές μνήμες από τις εικόνες μιας Καλαμαριάς του Μεσοπολέμου. Τότε που όσα από τα κουρέλια του '22 επιβίωσαν στις άγριες συνθήκες της νέας πατρίδας, άρχισαν να στήνουν τους πρώτους μαχαλάδες, γκρεμίζοντας τις παράγκες που κληρονόμησαν εκεί στα συμμαχικά παραπήγματα.

Κάτω από το πρώτο κεραμίδι της ΚΛΤ 13 ένοιωσα το πρώτο ξάφνιασμα της ζωής, που το μοιρολόι του γέρο καλαθά πίσω από την μεσοτοιχία την έκανε να βιώνει μέσα μου χρόνο με το χρόνο σαν παράνομη και συγχρόνως σαν άναρχο ξέσπασμα.

Και ξαφνικά μια περανθρώπινη δύναμη ολόγυρά μου, βγαλμένη λες μέσα από την «Ασκητική» του Καζαντζάκη να σφεντονίζει όλο εκείνο του κουρελαριό και να γκαρδιώνει ανθρώπους, ζώα και τσαμούρια (**) στον αγώνα από το αγέννητο στο γεννητό.

Θυμάμαι ακόμα το παιδικό μου κλάμα ένα χειμωνιάτικο πρωινό μόλις κόπασε η βροχή έξω στο δρόμο-χαντάκι, όταν σηκώνοντας το αριστερό μου πόδι, το κατσάρι μου, έμεινε κολλημένο στα τσαμούρια μαζί με την κάλτσα...

Και μιλάω ακόμη στα ταραγμένα μου όνειρα με την καλομάνα, καθώς την βλέπω ολοζώντανη μπροστά μου να ψελλίζει τον εφιάλτη για τον Πρόδρομο και τους άλλους που χάθηκαν στα Αμελέ Ταμπουρού αλλά και εκείνους που σύρθηκαν στις κρεμάλες.

Της είχα τάξει το «Τσιμενλή» της καλομάνας. Κι έκανα τον εφιάλτη της και τις ματωμένες μνήμες μοιρολόι αλλά και τις περήφανες διηγήσεις της για το αντάρτικο του Αγιούτεπε άγριες πατημασιές, καθώς ο κεμεντζές ακονίζει τα μαχαίρια της λαχτάρας ενός απεγνωσμένου αγώνα.

Το δάκρυ της συγνώμης από τους απέναντι αργεί, για ν' αναπαυτούν οι ψυχές Εκείνων."

Γιώργος Καλαμαριώτης


--------------------------------------------------------------------------------------

Μελίνα Ασλανίδου, Τοπάλ Οσμάν (από την φιλική σελίδα της Κρώμνης) : εδώ

(*) όπως και όλα τα χωριά της περιφέρειας
(**) λάσπες 



του Ζία το Λιθάρ

ΠΕ, 1957, τ. 92-93